Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

भीष्मस्य शरशय्या-प्राप्तिः

Bhīṣma’s Fall to the Arrow-Bed

तथा भीष्मजये गृध्नु: सौमदत्तिस्तु पाण्डवम्‌ । कृतप्रतिकृते यत्ती योधयामासतू रणे,भीमसेन भीष्मके वधकी इच्छा रखकर महारथी भूरिश्रवापर चोट करते थे और भूरिश्रवा भीष्मकी विजय चाहता हुआ पाण्डुकुमार भीमसेनपर प्रहार करता था। वे दोनों युद्धमें एक-दूसरेके अस्त्रोंका प्रतीकार करते हुए लड़ रहे थे

tathā bhīṣmajaye gṛdhnuḥ saumadattis tu pāṇḍavam | kṛtapratikṛte yattī yodhayām āsatū raṇe ||

সঞ্জয়ে ক’লে—সেইদৰে সোমদত্তপুত্ৰ ভূৰিশ্ৰবা, ভীষ্মৰ বিজয়ৰ লোভে, পাণ্ডৱ (ভীমসেন)ক প্ৰহাৰ কৰি থাকিল। প্ৰতিকাৰ-প্ৰতিঘাত দিবলৈ উদ্যত হৈ দুয়ো ৰণভূমিত যুদ্ধ কৰি থাকিল—একে-অপৰৰ অস্ত্ৰ প্ৰতিহত কৰি, যুদ্ধ জন্মোৱা অনিবাৰ্য প্ৰতিশোধ-চক্ৰত আবদ্ধ।

तथाthus, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
FormAvyaya
भीष्मजयेin Bhishma's victory
भीष्मजये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीष्मजय
FormMasculine, Locative, Singular
गृध्नु:desirous, greedy for
गृध्नु::
Karta
TypeAdjective
Rootगृध्नु
FormMasculine, Nominative, Singular
सौमदत्तिःSaumadatti (Bhūrishravas)
सौमदत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootसौमदत्ति
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
FormAvyaya
पाण्डवम्the Pandava (Bhimasena)
पाण्डवम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Singular
कृतप्रतिकृतेin (the state of) requital made; in mutual counteraction
कृतप्रतिकृते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकृत-प्रतिकृत
FormNeuter, Locative, Singular
यत्तीthey strove/contended
यत्ती:
TypeVerb
Rootयत्
FormImperfect (Laṅ), 3rd person, Dual
योधयामासतुःthey fought (caused to fight) / they engaged in battle
योधयामासतुः:
TypeVerb
Rootयुध् (णिच्) + आस्
FormPeriphrastic perfect (Liṭ periphrastic), 3rd person, Dual
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
भीष्म (Bhīṣma)
सौमदत्ति / भूरिश्रवा (Saumadatti / Bhūriśravā)
सोमदत्त (Somadatta)
पाण्डव (Pāṇḍava—here Bhīmasena)
रण (battlefield)