Shloka 37
संग्रामभूमिमें युद्ध करते हुए भीष्मका इन्द्रधनुषके समान विशाल धनुष सदा मण्डलाकार ही दिखायी देता था ।। तद् दृष्टवा समरे कर्म पुत्रास्तव विशाम्पते । विस्मयं परमं गत्वा पितामहमपूजयन्,प्रजानाथ! रणक्षेत्रमें आपके पुत्र पितामहके उस कर्मको देखकर अत्यन्त आश्षर्यमें पड़ गये और उनकी भूरि-भूरि प्रशंसा करने लगे
sañjaya uvāca | saṅgrāmabhūmau yuddhaṃ kurvato bhīṣmasya indradhanuṣa iva viśālaṃ dhanuḥ sadā maṇḍalākāram eva dṛśyate sma | tad dṛṣṭvā samare karma putrās tava viśāmpate vismayaṃ paramaṃ gatvā pitāmaham apūjayan prajānātha |
সঞ্জয়ে ক’লে—ৰণভূমিত যুদ্ধ কৰি থকা ভীষ্মৰ ইন্দ্ৰধনুৰ দৰে বিশাল ধনুখন সদায় বৃত্তাকাৰে চলা যেন দেখা গৈছিল। সেই কীৰ্তি সমৰত দেখি, হে প্ৰজানাথ, তোমাৰ পুত্ৰসকল পৰম বিস্ময়ত পৰি পিতামহক পুনঃপুনঃ প্ৰশংসা আৰু সন্মান কৰিবলৈ ধৰিলে।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how extraordinary skill and steadfastness in one’s appointed duty (here, the warrior’s role in battle) can inspire awe and rally followers. It also shows how admiration for excellence can momentarily override fear and doubt, shaping morale and allegiance in a dharma-framed conflict.
Sanjaya describes Bhishma fighting so swiftly that his great bow appears to trace a continuous circle, likened to a rainbow. Witnessing this, Dhritarashtra’s sons are overwhelmed with amazement and repeatedly praise and honor Bhishma on the battlefield.