Shloka 25
भीष्मरथाभिमुख्यं — Arjuna’s advance with Śikhaṇḍin; Duḥśāsana’s interception
चर्मभिक्षामरैश्षित्रै: पताकाभिक्न मारिष | छत्रै: सितैहेमदण्डैश्वामरैश्व समनन्तत:,माननीय महाराज! ढाल, विचित्र चँवर, पताका, श्वेत छत्र, सुवर्णदण्डभूषित चामर--ये चारों ओर बिखरे पड़े थे और (इन्हींके ऊपरसे) नूतन मेघोंकी घटाके सदृश हाथी मेघोंके समान भयंकर गर्जना करते हुए सम्पूर्ण दिशाओंमें दौड़ते दिखायी देते थे
carma-bhikṣāmaraiś citraiḥ patākābhikhnā māriṣa | chatraiḥ sitaiḥ hema-daṇḍaiś cāmaraiś ca samanantataḥ ||
সঞ্জয়ে ক’লে—মান্য মহাৰাজ! চাৰিওফালে ঢাল, বিচিত্ৰ চামৰ আৰু ছিন্ন পতাকা ছড়াই পৰি আছিল; তাতেই সোণৰ দণ্ডযুক্ত শুভ্ৰ ছত্ৰ আৰু ৰাজচামৰো পৰি আছিল। এই ছড়াই-পৰা যুদ্ধ-ঐশ্বৰ্যৰ ওপৰেৰে, নৱমেঘঘটাৰ দৰে হাতীবোৰ মেঘসম ভয়ংকৰ গর্জন কৰি সকলো দিশলৈ দৌৰি ফুৰা দেখা গ’ল।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the fragility of worldly splendor: the very emblems of sovereignty—parasols, banners, and fly-whisks—lie scattered on the battlefield, suggesting that power and prestige collapse under the force of adharma-driven conflict and the inevitability of war’s devastation.
Sañjaya describes the battlefield scene: shields and royal insignia are strewn everywhere, while elephants—compared to newly formed thunderclouds—rush about in all directions with terrifying roars, intensifying the sense of chaos after fierce fighting.