Shloka 346
Nakula’s Declaration and the Uñchavṛtti Brāhmaṇa’s Superior Merit (Āśvamedhika Parva, Adhyāya 92)
विसर्जिता: समाप्तौ च सत्रादस्माद् व्रजामहे । धर्मशास्त्रमें देखे गये विधि-विधानसे ही हम तपस्या करेंगे। आपको हिंसारहित बुद्धि ही अधिक प्रिय है; अतः प्रभो! आप यज्ञोंमें सदा इस अहिंसाका ही प्रतिपादन करें। द्विजश्रेष्ठ! ऐसा करनेसे हम आपपर बहुत प्रसन्न होंगे। यज्ञकी समाप्ति होनेपर जब आप हमें विदा करेंगे
vaiśampāyana uvāca | visarjitāḥ samāptau ca satrād asmād vrajāmahe | dharmaśāstreṣu dṛṣṭena vidhi-vidhānenaiva vayaṃ tapaḥ kariṣyāmaḥ | ahiṃsātmikā buddhir eva te priyatarā; ataḥ prabho, yajeṣu sadā asyā ahiṃsāyā eva pratipādanaṃ kuru | dvijaśreṣṭha, evaṃ kṛte vayaṃ tvayi bahu prasannā bhaviṣyāmaḥ | yajñasya samāptau yadā tvaṃ asmān visarjayiṣyasi, tadā vayaṃ ihaḥ sva-gṛhaṃ gamiṣyāmaḥ ||
বৈশম্পায়নে ক’লে— “এই সত্রযজ্ঞ সমাপ্ত হ’লে আৰু আমাক বিধিপূৰ্বক বিদায় দিয়া হ’লে, তেতিয়া আমি ইয়াৰ পৰা প্ৰস্থান কৰিম। ধৰ্মশাস্ত্ৰত দৰ্শিত বিধি-বিধান অনুসৰিয়েই আমি তপস্যা কৰিম। হে প্ৰভো! অহিংসাময় বুদ্ধিয়েই আপোনাৰ অধিক প্ৰিয়; সেয়ে যজ্ঞত সদায় এই অহিংসাৰেই প্ৰতিপাদন আৰু উপদেশ কৰক। হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! এনে কৰিলে আমি আপোনাৰ ওপৰত অতি প্ৰসন্ন হ’ম। যজ্ঞশেষত যেতিয়া আপুনি আমাক বিদায় দিব, তেতিয়া আমি ইয়াৰ পৰা নিজৰ নিজৰ ঘৰলৈ যাম।”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
That religious practice—both ritual (yajña) and austerity (tapas)—should be guided by Dharmaśāstra procedure and, crucially, should foreground ahiṃsā (non-violence) as an ethical principle to be affirmed even within sacrificial contexts.
At the close of a satra (extended sacrificial session), the speakers state that once they are formally dismissed at the rite’s completion, they will depart for home; they also urge the addressed brāhmaṇa/authority to consistently advocate ahiṃsā in sacrificial teaching and practice.