Shloka 4
Vāc–Manas Saṃvāda: Prāṇa-Apāna and the Primacy Debate (वाक्–मनस् संवादः)
दिशो वायू रविश्वन्द्र: पृथ्व्यग्नी विष्णुरेव च । इन्द्र: प्रजापतिर्मित्रमग्नयो दश भामिनि,भामिनि! दिशा, वायु, सूर्य, चन्द्रमा, पृथ्वी, अग्नि, विष्णु, इन्द्र, प्रजापति और मित्र--ये दस देवता अनिनि हैं
diśo vāyū raviś candrāḥ pṛthvīr agnī viṣṇur eva ca | indraḥ prajāpatiḥ mitram agnayo daśa bhāmini ||
ব্ৰাহ্মণে ক’লে—হে ভামিনী! দিশাসমূহ, বায়ু, সূৰ্য, চন্দ্ৰ, পৃথিৱী, অগ্নি, বিষ্ণু, ইন্দ্ৰ, প্ৰজাপতি আৰু মিত্ৰ—এই দহজনেই দিৱ্য সাক্ষী। ইয়াৰ অৰ্থ, কৰ্ম কেতিয়াও গোপন নহয়; বিশ্ব নিজেই তাৰ অধিষ্ঠাতৃ শক্তিসহ সাক্ষী—সেয়ে সত্য, সংযম আৰু দায়বদ্ধতা পালনীয়।
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
That moral responsibility is inescapable: the world’s sustaining powers—directions, celestial bodies, elemental forces, and major deities—are invoked as ever-present witnesses, encouraging truth, fidelity to vows, and self-restraint even when no human observer is present.
A Brahmin addresses a woman (“bhāmini”) and enumerates ten deities/forces as witnesses. The list functions as a solemn reminder within the dialogue that actions and promises are observed by the cosmic order and its guardians.