Shloka 18
Yudhiṣṭhira’s Grief, Kṛṣṇa’s Consolation, and Vyāsa’s Admonition (युधिष्ठिरशोक-निवारणोपदेशः)
(यथा वै कामजां मायां परित्यक्तुं त्वमहसि । तथा तु कुर्वन् नृपतिननिबन्धेन युज्यते ।।
yudhiṣṭhira uvāca |
yathā vai kāmajāṃ māyāṃ parityaktuṃ tvam arhasi |
tathā tu kurvan nṛpatir anibandhena yujyate ||
asakṛc cāpi saṃdehāś chinnās te kāmajā mayā |
aśraddadhāno durmedhā luptasmṛtir asi dhruvam ||
যুধিষ্ঠিৰে ক’লে— “কামজাত মায়া যিদৰে ত্যাগ কৰা তোমাৰ উচিত, সেইদৰে কামজনিত মোহ ত্যাগ কৰা নৃপতি কেতিয়াও বন্ধনত নপৰে। মই বাৰে বাৰে তোমাৰ কামজাত সন্দেহ ছিন্ন কৰিছোঁ; তথাপি তুমি অশ্ৰদ্ধালু আৰু বিভ্ৰান্ত বুদ্ধিৰ বাবে তাক গ্ৰহণ নকৰা। নিশ্চয় এই কাৰণেই তোমাৰ স্মৃতি আৰু বিবেচনা আচ্ছন্ন হৈছে।”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Desire generates delusion and doubt; a ruler who renounces this desire-born illusion and acts with detachment avoids bondage. Ethical governance depends on inner self-mastery rather than mere external power.
Yudhiṣṭhira admonishes his interlocutor, urging the abandonment of desire-born delusion. He says he has repeatedly resolved the other’s doubts, but the listener’s lack of faith and confused intellect prevents acceptance, leading to impaired remembrance and judgment.