Shloka 34
Arjuna’s request to Krishna and the opening of the Kāśyapa–Brāhmaṇa mokṣa discourse (Āśvamedhika-parva 16)
अनघ! बहुत-से पिता और भाँति-भाँतिकी माताएँ देखी हैं। विचित्र-विचित्र सुख- दुःखोंका अनुभव किया है ।।
anagha! bahu-śaḥ pitṝn nānā-vidhāś ca mātṝr dṛṣṭavān asmi; vicitra-vicitrāṇāṁ sukha-duḥkhānām anubhavaṁ ca prāptaḥ. priyair vivāso bahuśaḥ saṁvāsaś cāpriyaiḥ saha; dhana-nāśaś ca samprāpto labdhvā duḥkhena tad dhanam.
হে অনঘ! মই নানা প্ৰকাৰৰ পিতৃ আৰু বিচিত্ৰ ধৰণৰ মাতৃসকলক দেখিছোঁ; অসংখ্য ৰূপৰ সুখ-দুখৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰিছোঁ। বহু বাৰ প্ৰিয়জনৰ পৰা বিচ্ছেদ ঘটিছে, আৰু বহু বাৰ অপ্ৰিয় লোকৰ সঙ্গত বাস কৰিবলগীয়া হৈছে। যি ধন মই অতি কষ্টে অৰ্জন কৰিছিলোঁ, সেয়া মোৰ চকুৰ সন্মুখতে নষ্ট হৈ গৈছে।
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
The verse teaches vairāgya (dispassion): worldly life repeatedly brings separation from the dear, association with the undesired, and the loss of hard-earned wealth. Recognizing this instability supports ethical clarity and detachment rather than clinging.
A Siddha addresses a ‘sinless’ listener and summarizes his long experience of life’s reversals—changing family relations, alternating joys and sorrows, unwanted company, and the destruction of wealth—setting a reflective, instructive tone within the Ashvamedhika Parva.