Shloka 23
अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
राजर्षीणां पुराणानां भवतां पुण्यकर्मणाम्,'यज्ञोंमें बड़ी-बड़ी दक्षिणा प्रदान करनेवाले ये धर्मात्मा राजा युधिष्ठिर प्राचीन कालके पुण्यात्मा राजर्षि कुरु और संवरण आदिके तथा बुद्धिमान् राजा भरतके बर्तावका अनुसरण करते हैं
rājarṣīṇāṃ purāṇānāṃ bhavatāṃ puṇyakarmaṇām | yajñeṣu mahadbhir dākṣiṇyaiḥ pradātṝṇāṃ dharmātmanām | eṣa dharmātmā rājā yudhiṣṭhiraḥ prācīnakālasya puṇyātmanāṃ rājarṣīṇāṃ kuru-saṃvaraṇādīnāṃ tathā buddhimato rājño bharatasya vṛttam anusarati |
বৈশম্পায়নে ক’লে—এই ধৰ্মাত্মা ৰজা যুধিষ্ঠিৰ যজ্ঞত মহাদক্ষিণা দান কৰাত প্ৰসিদ্ধ। তেওঁ প্ৰাচীন পুণ্যকর্মী ৰাজর্ষি কুরু, সংবৰণ আদি আৰু ধীমান ৰজা ভৰতৰ আচৰণ অনুসৰণ কৰে; দান, সংযম আৰু আদৰ্শ ৰাজধৰ্মকেই ধৰ্মৰ সত্য মানদণ্ড বুলি জানি, তেওঁ নিজৰ ৰাজশাসনক প্ৰাচীন ধৰ্মমৰ্যাদাৰ সৈতে মিলাই ৰাখে।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Ideal kingship is measured by dharma expressed through exemplary conduct and generosity—especially the disciplined giving of dakṣiṇā in yajñas—and by consciously emulating the standards set by revered ancestors and royal seers.
Vaiśaṃpāyana characterizes Yudhiṣṭhira’s rule and personal ethic by linking him to a lineage of ancient exemplary rulers (Kuru, Saṃvaraṇa, Bharata), emphasizing that Yudhiṣṭhira models his behavior on their established royal norms.