Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

धृतराष्ट्रस्य वनप्रस्थानानुज्ञा | Permission for Dhṛtarāṣṭra’s Forest-Retirement

भवन्तो>5प्यनुजानन्तु मा च वो5भूदू विचारणा,“अब आपलोग भी मुझे वनमें जानेकी आज्ञा दें। इस विषयमें आपके मनमें कोई अन्यथा विचार नहीं होना चाहिये। आपलोगोंका हमारे साथ जो यह प्रेम-सम्बन्ध सदासे चला आ रहा है, ऐसा सम्बन्ध दूसरे देशके राजाओंके साथ वहाँकी प्रजाका नहीं होगा, ऐसा मेरा विश्वास है कृते याचेडद्य व: सर्वान्‌ गान्धारीसहितो5नघा: । निष्पाप प्रजाजन! मेरे पुत्रोंकी बुद्धि चंचल थी। वे लोभी और स्वेच्छाचारी थे। उनके अपराधोंके लिये आज गान्धारीसहित मैं आप सब लोगोंसे क्षमा-याचना करता हूँ ।। १७४६ || इत्युक्तास्तेन ते सर्वे पौरजानपदा जना: । नोचुर्बाष्पकला: किंचिद्‌ वीक्षांचक्रु: परस्परम्‌ धृतराष्ट्रके इस प्रकार कहनेपर नगर और जनपदमें निवास करनेवाले सब लोग नेत्रोंसे आँसू बहाते हुए एक-दूसरेका मुँह देखने लगे। किसीने कोई उत्तर नहीं दिया

vaiśampāyana uvāca | ity uktās tena te sarve paurajānapadā janāḥ | nocur bāṣpakalāḥ kiñcid vīkṣāṃ cakruḥ parasparam ||

“আপোনালোকেও মোক অনুমতি দিয়ক; আৰু এই বিষয়ত আপোনালোকৰ মনত কোনো বিপৰীত ভাবনা নুঠক। হে নিষ্পাপ জনসাধাৰণ! আজি মই গান্ধাৰীৰ সৈতে আপোনালোক সকলোৰে ওচৰত ক্ষমা যাচনা কৰিছোঁ।” এইদৰে কোৱাৰ পাছত নগৰ আৰু জনপদৰ সকলো লোক চকুপানীৰে ভৰি পৰি পৰস্পৰৰ মুখলৈ চাই ৰ’ল; কোনেও একো উত্তৰ নক’লে।

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्ताःhaving been spoken to / addressed
उक्ताः:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
तेनby him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
पौर-जनपदाःtownsmen and countryfolk
पौर-जनपदाः:
Karta
TypeNoun
Rootपौर + जनपद
FormMasculine, Nominative, Plural
जनाःpeople
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural, Parasmaipada
बाष्प-कलाःstreams/droplets of tears
बाष्प-कलाः:
TypeNoun
Rootबाष्प + कला
FormFeminine, Nominative, Plural
किञ्चित्anything; at all
किञ्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित्
वीक्षाम्a look; looking
वीक्षाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीक्षा
FormFeminine, Accusative, Singular
चक्रुःdid; made
चक्रुः:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (लिट्), 3rd, Plural, Parasmaipada
परस्परम्mutually; one another
परस्परम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Dhṛtarāṣṭra (implied)
P
paurāḥ (citizens)
J
jānapadāḥ (people of the countryside)