Previous Verse

Shloka 836

Kuntī’s Retrospective Uddharṣaṇa and Renunciatory Resolve (कुन्त्युद्धर्षण-प्रत्याख्यानम्)

सुस्वरं रुरुदे धीमान्‌ मातु: पादावुपस्पृशन्‌ । फिर तो समस्त पाण्डव अपने ताऊके दर्शनकी इच्छासे बड़ी उतावलीके साथ आगे बढ़े। बुद्धिमान्‌ सहदेव तो बड़े वेगसे दौड़े और जहाँ कुन्ती थी, वहाँ पहुँचकर माताके दोनों चरण पकड़कर फूट-फूटकर रोने लगे

su-svaraṁ rurude dhīmān mātuḥ pādāv upaspṛśan |

বুদ্ধিমান সহদেৱে মাতৃচৰণ স্পৰ্শ কৰি স্পষ্ট গম্ভীৰ স্বৰে ফুঁপিয়ে কান্দিলে। তাৰ পাছত জ্যেষ্ঠ ককাৰ দৰ্শনৰ আকাঙ্ক্ষাত সকলো পাণ্ডৱ ব্যাকুল হৈ আগবাঢ়িল; কিন্তু সহদেৱে বেগেৰে দৌৰি য’ত কুন্তী আছিল তাত গৈ মাতৃৰ দুয়োটা চৰণ ধৰি অশ্ৰুধাৰায় ভাঙি পৰিল।

सुस्वरम्in a sweet/loud tone (sweet-voicedly)
सुस्वरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुस्वर
FormNeuter, Accusative, Singular
रुरुदेwept/cried
रुरुदे:
Karta
TypeVerb
Rootरुद्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Atmanepada
धीमान्the wise one
धीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootधीमन्
FormMasculine, Nominative, Singular
मातुःof (his) mother
मातुः:
Sambandha
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Genitive, Singular
पादौtwo feet
पादौ:
Karma
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Accusative, Dual
उपस्पृशन्touching/approaching and touching
उपस्पृशन्:
Karta
TypeVerb
Rootउपस्पृश् (उप + स्पृश्)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
S
Sahadeva
K
Kuntī
P
Pāṇḍavas
D
Dhṛtarāṣṭra

Educational Q&A

The verse highlights dharma expressed as reverence to one’s mother and elders: touching the feet signifies humility, gratitude, and seeking blessings, while Sahadeva’s tears show the ethical depth of familial bonds after prolonged hardship.

As the Pāṇḍavas hasten forward eager to see their elder Dhṛtarāṣṭra, Sahadeva runs ahead to Kuntī, reaches her first, touches and holds her feet, and weeps openly—marking an emotionally charged reunion in the forest-ascetic setting of the Āśramavāsika episode.