Shloka 206
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
Devanagari script
भार्यासंरक्षणं कार्य कथं स्यादित्यचिन्तयत् । तात! एक समय ऋषिने यज्ञ करनेका विचार किया। उस समय वे यह सोचने लगे कि 'यदि मैं यज्ञमें लग जाऊँ तो मेरी स्त्रीकी रक्षा कैसे होगी'
Transliteration
bhāryā-saṁrakṣaṇaṁ kāryaṁ kathaṁ syād ity acintayat | tāta! eka-samaya ṛṣiṇe yajña-karaṇe kā vicāraḥ kṛtaḥ | tasmin samaye te evaṁ acintayan—yadi ahaṁ yajñe lagyeyaṁ tarhi mama striyāḥ rakṣā kathaṁ bhaviṣyati |
Translation
তেওঁ ভাবিলে—‘পত্নীৰ ৰক্ষা কৰাটো কৰ্তব্য; সেয়া কেনেকৈ নিশ্চিত হ’ব?’ এবাৰ সেই ঋষিয়ে যজ্ঞ কৰিবলৈ সংকল্প কৰিলে। তেতিয়া তেওঁ মনে মনে চিন্তা কৰিলে—‘মই যদি যজ্ঞকর্মত সম্পূৰ্ণ নিমগ্ন হওঁ, তেন্তে মোৰ পত্নীৰ ৰক্ষা কেনেকৈ হ’ব?’
Word by Word
भार्याwife
भार्या:
Karta
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Nominative, Singular
संरक्षणम्protection, safeguarding
संरक्षणम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंरक्षण
FormNeuter, Nominative, Singular
कार्यम्to be done, necessary
कार्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकार्य
FormNeuter, Nominative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
स्यात्would be, might be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
अचिन्तयत्he thought, reflected
अचिन्तयत्:
TypeVerb
Rootचिन्त्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaA
a rishi (sage)W
wife (bharya)Y
yajna (sacrifice)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes