Shloka 18
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
विशेषेण तु राजेन्द्र वत्रहा पाकशासन: । उसका रूप देखकर देवता, गन्धर्व और दानव भी मतवाले हो जाते थे। राजेन्द्र! वृत्रासुरका वध करनेवाले पाकशासन इन्द्र उस स्त्रीपर विशेषरूपसे आसक्त थे ।।
viśeṣeṇa tu rājendra vṛtrahā pākaśāsanaḥ | tasyā rūpaṃ dṛṣṭvā devatā gandharvāś ca dānavāś ca matta-bhāvam āpadyante sma | rājendra vṛtrāsura-vadha-kartā pākaśāsana indras tasyāṃ striyāṃ viśeṣata āsakta āsīt || nārīṇāṃ carita-jñaś ca devaśarmā mahāmuniḥ |
ভীষ্ম ক’লে—হে ৰাজেন্দ্ৰ! বৃত্ৰবধকাৰী পাকশাসন ইন্দ্ৰ সেই নাৰীৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে আসক্ত আছিল। তাইৰ ৰূপ দেখিলেই দেৱতা, গন্ধৰ্ব আৰু দানৱসকলেও কাম-মদত মত্ত হৈ পৰিছিল। সেয়ে, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, বৃত্ৰাসুৰবধত প্ৰসিদ্ধ শক্ৰ তাইৰ প্ৰতি বিশেষ আকৃষ্ট হৈছিল। আৰু মহামুনি দেবশৰ্মা নাৰীচৰিত্ৰ-জ্ঞ আছিল।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even the mightiest—Indra himself—can be overpowered by attraction; therefore dharma requires vigilance, restraint, and discernment, especially for rulers whose lapses can have wider consequences.
Bhīṣma describes a woman whose beauty overwhelms even celestial beings, emphasizing that Indra (Vṛtra’s slayer) became particularly attached to her, and he introduces Devaśarmā as a sage knowledgeable about women’s conduct, setting up further counsel or exemplum.