Shloka 27
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
पश्य चन्द्रे कृतं लक्ष्म समुद्रो लवणोदकः: । तथा भगसहस््रेण महेन्द्र: परिचिल्वित:
paśya candre kṛtaṃ lakṣma samudro lavaṇodakaḥ | tathā bhagasahasreṇa mahendraḥ paricilvitaḥ ||
হে মাধৱ, চোৱা—ব্ৰাহ্মণসকলৰ প্ৰভাৱ কিমান প্ৰবল! তেওঁলোকে চন্দ্ৰত কলংক স্থাপন কৰিলে, সমুদ্ৰৰ পানী লৱণময় কৰিলে, আৰু মহেন্দ্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ দেহত ‘ভগ’চিহ্নৰ সহস্ৰ দাগ উৎপন্ন কৰিলে। পাছত সেই একেই প্ৰভাৱত সেই দাগবোৰ ‘চক্ষু’ ৰূপে পৰিণত হ’ল; সেয়েহে শতক্ৰতু ইন্দ্ৰ ‘সহস্ৰাক্ষ’ নামে প্ৰসিদ্ধ হ’ল।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical potency attributed to Brāhmaṇical tapas and speech: it can impose consequences on even cosmic entities, and it also has the capacity to transmute misfortune into a new, meaningful form—suggesting responsibility in the use of spiritual power and the possibility of redemptive transformation.
Vāyu points to well-known mythic outcomes credited to Brāhmaṇas’ influence: a blemish on the Moon, the ocean becoming salt-water, and Indra being marked with a thousand ‘bhaga’ signs that later become ‘eyes’, explaining Indra’s epithet ‘Sahasrākṣa’ (thousand-eyed).