Shloka 95
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
सगणो गणकारश्न भूतवाहनसारथि: । भस्मशयो भस्मगोप्ता भस्मभूतस्तरुर्गण:
sagaṇo gaṇakāraś ca bhūtavāhanasārathiḥ | bhasmaśayo bhasmagoptā bhasmabhūtas tarur gaṇaḥ ||
বায়ুদেৱে ক’লে—তেওঁ গণসহিত, আৰু সেই গণৰ কৰ্তা-ব্যৱস্থাপকো; ভক্তক তেওঁ নিজৰ অনুচৰদলত অন্তর্ভুক্ত কৰে। ত্ৰিপুৰ-বিনাশৰ বাবে, সকলো প্ৰাণীৰ যোগক্ষেম বহন কৰা ব্ৰহ্মাকো তেওঁ নিজৰ সাৰথি কৰিছিল। তেওঁ ভস্মৰ ওপৰত শয়ন কৰে, ভস্মেৰে ৰক্ষা কৰে, নিজেই ভস্মস্বভাৱ; কল্পবৃক্ষৰ দৰে বৰদায়ী; ভৃঙ্গিৰিটি আৰু নন্দিকেশ্বৰ আদি পাৰ্ষদ-গণ তেওঁক ঘেৰি থাকে।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents Śiva as the ideal of austere purity (ash as symbol of renunciation) and as a powerful protector of devotees. Ethically, it links self-restraint and devotion with inner security and divine shelter, suggesting that true protection arises from purity, detachment, and alignment with dharma.
Vāyu is reciting a praise-list of Śiva’s names and attributes. The epithets highlight Śiva’s gaṇas (attendants), his capacity to incorporate devotees into his retinue, and a mythic allusion to the destruction of Tripura where Brahmā is described (in traditional interpretation) as serving as Śiva’s charioteer.