Shloka 116
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
नाम्नां कंचित् समुद्देशं वक्ष्याम्यव्यक्तयोनिन: । जब उनकी जज्ञा प्राप्त हुई है
vāyudeva uvāca | nāmnāṁ kañcit samuddeśaṁ vakṣyāmy avyaktayoninaḥ | hiraṇyabāhuś ca guhāpālaḥ praveśinām | prakṛṣṭārimahāharṣo jitakāmo jitendriyaḥ |
বায়ুদেৱে ক’লে—“অব্যক্তযোনি, আদি-অন্তহীন আৰু জগতৰ কাৰণভূত মহাত্মা শিৱৰ নামসমূহৰ এটা সংক্ষিপ্ত সঞ্চয় মই ঘোষণা কৰোঁ। তেওঁ হিৰণ্যবাহু; ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰাসকলৰ বাবে গুহাৰ পালক; প্ৰবল অন্তঃশত্ৰুনাশক; পৰমানন্দস্বৰূপ; কামজয়ী; আৰু ইন্দ্ৰিয়জয়ী।”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse frames devotion as inseparable from ethical discipline: Śiva is praised not only as cosmic cause (avyakta-yoni) but also as the exemplar of inner victory—conquering desire and mastering the senses—implying that true worship aligns with self-control and inward purification.
Vāyudeva begins a concise enumeration of Śiva’s names/epithets. The listed names highlight both metaphysical stature (rooted in the Unmanifest) and yogic-protective functions (guardian of the ‘cave’ for inward-entering seekers), while emphasizing triumph over inner enemies like desire.