Shloka 69
अजो महार्ह: स्वाभाव्यो जितामित्र: प्रमोदन: । आनन्दो नन्दनो नन्द: सत्यधर्मा त्रिविक्रम:
ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ | ānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ ||
ভীষ্মে ক’লে—তেওঁ অজ, অজাত; মহাৰ্হ, পৰম পূজনীয়; স্বাভাৱ্য, স্বয়ংসিদ্ধ আৰু নিত্য-পৰিপূৰ্ণ; জিতামিত্ৰ, শত্রু-বিজয়ী; প্ৰমোদন, স্মৰণমাত্ৰে আনন্দ দানকাৰী। তেওঁ আনন্দ—আনন্দস্বৰূপ; নন্দন—সকলকে প্ৰসন্ন কৰা; নন্দ—সম্পূৰ্ণ ঐশ্বৰ্যসম্পন্ন; সত্যধৰ্মা—সত্য আৰু ধৰ্মস্বভাৱ; আৰু ত্ৰিবিক্ৰম—তিন পদক্ষেপে ত্ৰিলোক মাপি লোৱা।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches devotion grounded in ethics: the Supreme is unborn and self-established, yet actively protects dharma by overcoming hostile forces; remembering such a Lord brings inner joy, and His nature is truth and righteousness.
Bhīṣma is reciting divine epithets (a stuti-like sequence) describing Viṣṇu’s qualities and deeds—especially the Trivikrama act of measuring the three worlds—within the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma and worship.