Shloka 110
९०६ अरौद्र:-सब प्रकारके रुद्र (क्रूर) भावोंसे रहित शान्तिमूर्ति
araudraḥ, kuṇḍalī, cakrī, vikramī, ūrjitaśāsanaḥ, śabdātigaḥ, śabdasahaḥ, śiśiraḥ, śarvarīkaraḥ
ভীষ্মে উপাধিৰ শৃংখলাৰে বৰ্ণনা কৰিলে—তেওঁ অরৌদ্ৰ, ৰুদ্ৰসদৃশ ক্ৰূৰতাৰহিত শান্তিমূর্তি; সূৰ্যসম দীপ্ত মকৰাকৃতি কুণ্ডলধাৰী; সুদৰ্শন চক্ৰধাৰী; অতুল পৰাক্ৰমশালী; শ্রুতি-স্মৃতি-আধাৰিত পৰমাধিকাৰশাসক। তেওঁ শব্দৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে, বাণীৰ বিষয় নহয়; তথাপি তেওঁৰ প্ৰতি কোৱা কঠোৰ বাক্য সহে। ত্ৰিতাপে দগ্ধজনৰ বাবে তেওঁ শীতল সান্ত্বনাদায়ক; আৰু ‘ৰাত্ৰি’ৰ কৰ্তা—জ্ঞানীৰ বাবে সংসাৰ অন্ধকাৰসম, অজ্ঞানীৰ বাবে সত্যজ্ঞান ৰাত্ৰিসম থাকে।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the highest divine power combines supreme authority with supreme restraint: though beyond speech and unrivaled in might, the Lord remains peaceful, patient under insult, and cooling to those in distress—modeling dharmic strength as self-mastery and compassionate governance grounded in śruti and smṛti.
Bhīṣma is reciting a sequence of divine epithets (as in the Viṣṇu-sahasranāma tradition) to describe the Lord’s nature—His symbols (earrings, discus), His ethical qualities (non-cruelty, forbearance), His transcendence (beyond words), and His cosmic function of differentiating the experience of ignorance and wisdom.