Yayāti’s Abdication and Pūru’s Coronation (ययाति-पूोरु-राज्याभिषेकः)
वृषपर्वोवाच (यदि ब्रह्मनू घातयामि यदि वा55क्रोशयाम्यहम् । शर्मिष्ठया देवयानीं तेन गच्छाम्पयसद्गतिम् ।।) वृषपर्वा बोले--ब्रह्मन! यदि मैं शर्मिष्ठासे देवयानीको पिटवाता या तिरस्कृत करवाता होऊँ तो इस पापसे मुझे सद्गति न मिले। नाधर्म न मृषावादं त्वयि जानामि भार्गव । त्वयि धर्मश्च सत्यं च तत् प्रसीदतु नो भवान्,भुगुनन्दन! आपपर अधर्म अथवा मिथ्याभाषणका दोष मैंने कभी लगाया हो, यह मैं नहीं जानता। आपमें तो सदा धर्म और सत्य प्रतिष्ठित हैं। अतः आप हमलोगोंपर कृपा करके प्रसन्न होइये। भार्गव! यदि आप हमें छोड़कर चले जाते हैं तो हम सब लोग समुद्रमें समा जायूँगे; हमारे लिये दूसरी कोई गति नहीं है
vṛṣaparvovāca—yadi brahmanū ghātayāmi yadi vā krośayāmy aham | śarmiṣṭhayā devayānīṃ tena gacchāmi asadgatim || na adharmaṃ na mṛṣāvādaṃ tvayi jānāmi bhārgava | tvayi dharmaś ca satyaṃ ca tat prasīdatu no bhavān ||
বৃষপৰ্বই ক’লে—হে ব্ৰাহ্মণ! যদি মই শর্মিষ্ঠাৰ দ্বাৰা দেবযানীক মাৰ খুৱাই থাকোঁ বা অপমান কৰাই থাকোঁ, তেন্তে সেই পাপৰ ফলত মোৰ অধোগতি হওক। হে ভাৰ্গৱ! আপোনাৰ মাজত মই ন অধৰ্ম জানো, ন মিথ্যাভাষণ; আপোনাৰ মাজত ধৰ্ম আৰু সত্যই প্ৰতিষ্ঠিত। সেয়ে আমাৰ ওপৰত কৃপা কৰি প্ৰসন্ন হওক।
वैशम्पायन उवाच
A ruler accepts moral responsibility for wrongs committed through dependents and seeks reconciliation by affirming the sage’s commitment to dharma and truth; ethical governance requires humility, confession, and restraint from violence and insult.
King Vṛṣaparvan pleads with the Bhārgava (Śukra), declaring that he did not authorize Devayānī’s beating or humiliation by Śarmiṣṭhā and asking the offended sage to be appeased and not abandon them.