Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

अग्निभय-प्रसङ्गे मन्दपालस्य शोकः

Mandapāla’s Lament amid the Threat of Fire

अजुन उवाच चक्रपाणि््षीकेशो विचरन्‌ युधि वीर्यवान्‌ । चक्रेण भस्मसात्‌ सर्व विसृष्टेन तु वीर्यवान्‌ | त्रिषु लोकेषु तन्नास्ति यज्ञ कुर्याज्जनार्दन:,अर्जुन बोले--अग्निदेव! सबकी इन्द्रियोंके प्रेरक ये महापराक्रमी जनार्दन जब हाथमें चक्र लेकर युद्धमें विचरेंगे, उस समय त्रिलोकीमें ऐसी कोई भी वस्तु नहीं है, जिसे ये चक्रके प्रहारसे भस्म न कर सकें

arjuna uvāca | cakrapāṇiḥ keśavo vicaran yudhi vīryavān | cakreṇa bhasmasāt sarvaṃ visṛṣṭena tu vīryavān | triṣu lokeṣu tan nāsti yat kuryāj janārdanaḥ ||

অৰ্জুনে ক’লে—“হে অগ্নিদেৱ! চক্ৰধাৰী, ইন্দ্ৰিয়নিয়ন্তা, মহাবীৰ হৃষীকেশ যেতিয়া যুঁজত বিচৰণ কৰিব, তেতিয়া তেওঁৰ নিক্ষিপ্ত চক্ৰে সকলো ভস্মীভূত হ’ব। ত্ৰিলোকত জনাৰ্দনে কৰিব নোৱাৰা একোৱেই নাই।”

अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
चक्रपाणिःthe one with the discus in hand (Vishnu/Krishna)
चक्रपाणिः:
Karta
TypeNoun
Rootचक्रपाणि
FormMasculine, Nominative, Singular
हृषीकेशःHrishikesha (Krishna)
हृषीकेशः:
Karta
TypeNoun
Rootहृषीकेश
FormMasculine, Nominative, Singular
विचरन्moving about, roaming
विचरन्:
TypeVerb
Rootवि-चर्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
वीर्यवान्mighty, powerful
वीर्यवान्:
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
चक्रेणwith the discus
चक्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootचक्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
भस्मसात्to ashes, into ashes
भस्मसात्:
TypeIndeclinable
Rootभस्मसात्
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
विसृष्टेनreleased, hurled
विसृष्टेन:
Karana
TypeVerb
Rootवि-सृज्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Instrumental, Singular
तुindeed, but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वीर्यवान्mighty
वीर्यवान्:
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिषुin the three
त्रिषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
लोकेषुworlds
लोकेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Plural
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अस्तिexists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
यत्which (thing)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
यज्ञःsacrifice (Yajna)
यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
कुर्यात्could do / would make
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
जनार्दनःJanardana (Krishna)
जनार्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootजनार्दन
FormMasculine, Nominative, Singular

अजुन उवाच

A
Arjuna
K
Keśava (Kṛṣṇa)
J
Janārdana (Kṛṣṇa)
S
Sudarśana-cakra (discus)
T
three worlds (trailokya)