Shloka 84
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
यथावत् सूरपुत्रेण लौमहर्षणिना ततः । उक्तानि नैमिषारण्ये पर्वाण्यष्टादशैव तु,सूतवंशशिरोमणि लोमहर्षणके पुत्र उग्रश्रवाजीने व्यासजीकी रचना पूर्ण हो जानेपर नैमिषारप्यक्षेत्रमें इन्हीं सौ पर्वोको अठारह पर्वोके रूपमें सुव्यवस्थित करके ऋषियोंके सामने कहा
yathāvat sūraputreṇa laumaharṣaṇinā tataḥ | uktāni naimiṣāraṇye parvāṇy aṣṭādaśaiva tu ||
তাৰ পিছত সূতপুত্ৰ লোমহর্ষণে যথাযথ ক্ৰমে নৈমিষাৰণ্যত মহাভাৰতৰ আঠাৰ পৰ্ব বৰ্ণনা কৰিলে। অৰ্থাৎ ব্যাসৰ ৰচনা সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পাছত তাক আঠাৰ ভাগত সুবিন্যস্ত কৰি, সমবেত ঋষিসকলৰ সন্মুখত শৃঙ্খলিত আৰু নিষ্ঠাৰে প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল—পবিত্ৰ ইতিহাস যথাৰ্থভাৱে সংৰক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ ধৰ্মীয় দায়িত্বক জোৰ দি।
राम उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic duty of faithful transmission: sacred history should be recited yathāvat—accurately, in proper order, and with integrity—so that the tradition remains reliable for learners and future generations.
The Sūta Lomaharṣaṇa is presented as reciting, in Naimiṣāraṇya, the Mahābhārata arranged into eighteen Parvans—setting the scene for the epic’s authoritative narration before an audience of sages.