Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Ādi-parva, Adhyāya 187: Drupada’s Inquiry and the Dharma Debate on Draupadī’s Marriage

तत्‌ कथं त्वकृतास्त्रेण प्राणतो दुर्बलीयसा । वटुमात्रेण शक्‍यं हि सज्यं कर्तु धनुद्धिजा:,'ब्राह्मणो! कर्ण और शल्य आदि बलवान, थरनुर्वेदपरायण तथा लोकविख्यात क्षत्रिय जिसे झुका (-तक) न सके, उसी धनुषपर अस्त्र-ज्ञानसे शून्य और शारीरिक बलकी दृष्टिसे अत्यन्त दुर्बल यह निरा ब्राह्मण-बालक कैसे प्रत्यंचा चढ़ा सकेगा

tat kathaṁ tv akṛtāstreṇa prāṇato durbalīyasā | vaṭumātreṇa śakyaṁ hi sajyaṁ kartuṁ dhanur dhijāḥ ||

বৈশম্পায়নে ক’লে—অস্ত্ৰবিদ্যাত অশিক্ষিত আৰু দেহবলে অতি দুৰ্বল এই মাত্ৰ ব্ৰাহ্মণ-বালকে সেই ধনুত জ্যা কেনেকৈ চঢ়াব? কৰ্ণ, শল্য আদি বলৱান, ধনুৰ্বেদ-পাৰায়ণ আৰু লোকবিখ্যাত ক্ষত্ৰিয়সকলেও যাক নোৱাঁকিব নোৱাৰিলে—তেনে হলে অস্ত্ৰজ্ঞানশূন্য এই বালকে তাক কেনেকৈ সজ্জ কৰিব?

तत्that (thing/that fact)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, nominative/accusative, singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, nominative, singular
अकृतास्त्रेणby one who has not learned weapons (untrained in arms)
अकृतास्त्रेण:
Karana
TypeAdjective
Rootअकृतास्त्र
Formmasculine/neuter, instrumental, singular
प्राणतःthan life; from (the standpoint of) life
प्राणतः:
Apadana
TypeNoun
Rootप्राण
Formmasculine, ablative, singular
दुर्बलीयसाby one weaker (very weak)
दुर्बलीयसा:
Karana
TypeAdjective
Rootदुर्बलीयस्
Formmasculine/neuter, instrumental, singular
वटु-मात्रेणby a mere boy (only a brahmin lad)
वटु-मात्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootवटुमात्र
Formmasculine/neuter, instrumental, singular
शक्यम्possible
शक्यम्:
TypeAdjective
Rootशक्य
Formneuter, nominative, singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सज्यम्strung; with the bowstring fitted
सज्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसज्य
Formneuter, accusative, singular
कर्तुम्to make/to do
कर्तुम्:
TypeVerb
Rootकृ
Forminfinitive
धनुःthe bow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
Formneuter, accusative, singular
धिजाःO brahmin (twice-born)
धिजाः:
TypeNoun
Rootधिज
Formmasculine, vocative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
brāhmaṇa boy (vaṭu)
K
Karṇa
Ś
Śalya
B
bow (dhanuḥ)