Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Ādi Parva, Adhyāya 178 — Royal Contestants Assemble; Cosmic Witnesses; The Bow Remains Unstrung

परासु: स यतस्तेन वसिष्ठ: स्थापितो मुनि: । गर्भस्थेन ततो लोके पराशर इति स्मृतः,उस बालकने गर्भमें आकर परासु (मरनेकी इच्छावाले) वसिष्ठ मुनिको पुनः जीवित रहनेके लिये उत्साहित किया था; इसलिये वह लोकमें “पराशर” के नामसे विख्यात हुआ

parāsuḥ sa yatastena vasiṣṭhaḥ sthāpito muniḥ | garbhasthena tato loke parāśara iti smṛtaḥ ||

সেই শিশু গৰ্ভস্থ অৱস্থাতেই মৃত্যুসংকল্প (পৰাসু) কৰা মুনি বশিষ্ঠক নিবৃত্ত কৰি জীৱনত স্থিৰ কৰিলে; সেয়ে লোকত তেওঁ ‘পৰাশৰ’ নামে স্মৃত হল।

परासुःdesirous of death / near death
परासुः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरासु
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
यतःsince / because
यतः:
TypeIndeclinable
Rootयद्
तेनby him / by that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karma
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
स्थापितःwas established / was set (back) / was restored
स्थापितः:
TypeVerb
Rootस्था (धातु) / स्थापित (कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular, Passive (PPP)
मुनिःsage
मुनिः:
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
गर्भस्थेनby (one) situated in the womb
गर्भस्थेन:
Karana
TypeAdjective
Rootगर्भस्थ
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
ततःthereupon / therefore
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
पराशरःParāśara (name)
पराशरः:
Karta
TypeNoun
Rootपराशर
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
स्मृतःis remembered / is known
स्मृतः:
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) / स्मृत (कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular, Passive (PPP)

गन्धर्व उवाच

V
Vasiṣṭha
P
Parāśara

Educational Q&A

The verse highlights the dharmic value of preserving life—especially the life of a righteous sage whose presence benefits the world—and portrays turning someone away from self-destruction as a meritorious act.

A Gandharva explains the origin of the name “Parāśara”: while still in the womb, the child influenced Vasiṣṭha—who had become resolved to die—to remain alive; hence the child became known as Parāśara in the world.