Shloka 17
कल्माषपाद-शाप-कारणम्
Cause of Kalmāṣapāda’s Niyoga under a Curse
Devanagari script
स तस्य मनुजेन्द्रस्य पश्यतो भगवानृषि: । ऊर्ध्वमाचक्रमे द्रष्ट भास्करं भास्करद्युति:,उक्त महाराजके देखते-देखते सूर्यके समान तेजस्वी भगवान् वसिष्ठ मुनि सूर्यदेवसे मिलनेके लिये ऊपरको गये
Transliteration
sa tasya manujendrasya paśyato bhagavān ṛṣiḥ | ūrdhvam ācakrame draṣṭuṃ bhāskaraṃ bhāskaradyutiḥ ||
Translation
সেই মনুজেন্দ্ৰে চাই থাকোঁতেই সূৰ্যসম দ্যুতিময় ভগৱান ঋষি বশিষ্ঠ ভাস্কৰ সূৰ্যদেৱক দৰ্শন কৰিবলৈ ঊৰ্ধ্বলৈ গমন কৰিলে।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof that (man)
तस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
मनुजेन्द्रस्यof the king of men
मनुजेन्द्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनुजेन्द्र
FormMasculine, Genitive, Singular
पश्यतःwhile (he was) watching
पश्यतः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपश्यत्
FormMasculine, Genitive, Singular
भगवान्venerable, divine
भगवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
ऋषिःsage
ऋषिः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Singular
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
आचक्रमेwent up, set forth
आचक्रमे:
Karta
TypeVerb
Rootक्रम्
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Atmanepada
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
FormInfinitive (Tumun)
भास्करम्the Sun (Bhāskara)
भास्करम्:
Karma
TypeNoun
Rootभास्कर
FormMasculine, Accusative, Singular
भास्करद्युतिःhaving the radiance of the sun
भास्करद्युतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootभास्करद्युति
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
गन्धर्व उवाच
Characters & Entities
M
manujendra (king)Ṛ
ṛṣi (sage, implied Vasiṣṭha in context)B
Bhāskara (Sūrya, the Sun-god)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes