Shloka 15
संवरणस्य पतनं, सचिवोपचारः, वसिष्ठस्य सूर्योपगमनम्
Saṃvaraṇa’s Collapse, Ministerial Aid, and Vasiṣṭha’s Approach to Sūrya
यावच्च कुर्यादन्यो<स्य कुर्याद् बहुगुणं ततः । दृष्टवा भीमस्य विक्रान्तं तदा जतुगृहे महत् । हिडिम्बस्य वधाच्चैवं विश्वासो मे वृकोदरे,दूसरा मनुष्य उसके लिये जितना उपकार करे, उससे कई गुना अधिक प्रत्युपकार स्वयं उसके प्रति करना चाहिये। मैंने उस दिन लाक्षागृहमें भीमसेनका महान् पराक्रम देखा तथा हिडिम्बवधकी घटना भी मेरी आँखोंके सामने हुई। इससे भीमसेनपर मेरा पूरा विश्वास हो गया है
Yāvac ca kuryād anyo ’sya kuryād bahuguṇaṁ tataḥ | dṛṣṭvā bhīmasya vikrāntaṁ tadā jatugṛhe mahat | hiḍimbasya vadhāc caivaṁ viśvāso me vṛkodare ||
আন এজনে যিমান উপকাৰ কৰে, তাতকৈ বহুগুণ অধিক প্ৰতিদান দিয়া উচিত। সেইদিন বৃহৎ জতুগৃহত ভীমৰ মহা পৰাক্ৰম মই দেখিছিলোঁ, আৰু হিডিম্ব বধো ক’ণাৰে দেখিছিলোঁ; সেয়ে বৃকোদৰত মোৰ বিশ্বাস সম্পূৰ্ণ হৈছে।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches an ethic of gratitude: one should not merely return a favor equally, but respond with a many-fold greater benefaction, making generosity and reciprocity part of dharma.
Yudhiṣṭhira recalls two decisive events—Bhīma’s heroism during the danger of the lac-house and Bhīma’s slaying of the rākṣasa Hiḍimba—to justify his complete confidence in Bhīma’s strength and reliability.