Ādi Parva 117 — Pāṇḍu’s Obsequies, Escort of the Pāṇḍavas, and Reception at Nāgasāhvaya
Hastināpura
चित्रायुधो निषद्गी च पाशी वृन्दारकस्तथा । दृढवर्मा दृढक्षत्र: सोमकीर्तिरनूदर: ।।
vaiśampāyana uvāca |
citrāyudho niṣadgī ca pāśī vṛndārakas tathā |
dṛḍhavarmā dṛḍhakṣatraḥ somakīrtir anūdaraḥ ||
dṛḍhasandho jarāsandhaḥ satyasandhaḥ sadaḥsuvāk |
ugraśnavā ugrasenaḥ senānīr duṣparājayaḥ ||
aparājitaḥ paṇḍitako viśālākṣo durādharaḥ |
dṛḍhahastaḥ suhastaś ca vātavega-suvarcasau ||
বৈশম্পায়নে ক’লে—হে জনমেজয়! ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ পুত্ৰসকলৰ মাজত এই ৰাজকুমাৰসকলও আছিল—চিত্ৰায়ুধ, নিষঙ্গী, পাশী আৰু বৃন্দাৰক; লগতে দৃঢ়বর্মা, দৃঢ়ক্ষত্র, সোমকীৰ্তি আৰু অনূদৰ; দৃঢ়সন্ধ, জরাসন্ধ, সত্যসন্ধ আৰু সদঃসুৱাক; উগ্ৰশ্নবা, উগ্ৰসেন, সেনানী আৰু দুষ্পরাজয়; অপৰাজিত, পণ্ডিতক, বিশালাক্ষ আৰু দুরাধৰ; আৰু দৃঢ়হস্ত, সুহস্ত, বাতবেগ আৰু সুবর্চা।
वैशम्पायन उवाच
This verse itself teaches indirectly: lineage and power are enumerated, but the Mahābhārata’s ethical thrust is that mere birth, numbers, or impressive epithets (e.g., ‘hard to defeat’, ‘unconquered’) do not guarantee righteousness; dharma is proven by conduct.
Vaiśampāyana continues the catalog of Dhṛtarāṣṭra’s sons, listing a sequence of their names and epithets as part of the Adi Parva’s genealogical and dynastic framing.