Shloka 163
Ādi Parva, Adhyāya 115 — Mādri’s request; invocation of the Aśvins; birth and naming of the Pāṇḍavas
इयं च मे मांसपेशी जाता पुत्रशताय वै | गान्धारीने कहा--मुने! मैंने सुना है, कुन्तीके एक ज्येष्ठ पुत्र उत्पन्न हुआ है, जो सूर्यके समान तेजस्वी है। यह समाचार सुनकर अत्यन्त दुःखके कारण मैंने अपने उदरपर आघात करके गर्भ गिराया है। आपने पहले मुझे ही सौ पुत्र होनेका वरदान दिया था; परंतु आज इतने दिनों बाद मेरे गर्भसे सौ पुत्रोंकी जगह यह मांसपिण्ड पैदा हुआ है
iyaṃ ca me māṃsapeśī jātā putraśatāya vai |
বৈশম্পায়নে ক’লে— “মোৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰতিশ্ৰুত শত পুত্ৰৰ ঠাইত কেৱল এটা মাংসপিণ্ডহে জন্মিল।” এইফালে কুন্তীৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সূৰ্যসম তেজস্বী জন্মিছে—এই সংবাদ শুনি গান্ধাৰী শোক আৰু ঈৰ্ষ্যাৰে ব্যাকুল হৈ নিজৰ উদৰত আঘাত কৰিলে আৰু গৰ্ভপাত ঘটিল; ফলত শত পুত্ৰৰ বৰ বিকৃত ৰূপে প্ৰকাশ পালে আৰু কুৰুবংশত আগলৈ নৈতিক টানাপোড়েনৰ বীজ ৰোপিত হ’ল।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Unchecked grief and envy can drive self-harm and distort one’s blessings; the episode frames how inner impulses (krodha, śoka, īrṣyā) can shape outcomes and foreshadow wider adharma in a dynasty.
Gāndhārī, distressed on hearing of Kuntī’s radiant firstborn, strikes her womb and expels the pregnancy; instead of immediate sons, a single lump of flesh is produced, which later becomes the basis for the birth of the Kauravas.