अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
पुरा विवस्वत: सर्वे महास्तेषां तथावर: । देवभ्राट् तनयस्तस्य सुभाडिति ततः स्मृतः,पूर्वकालमें दिव:पुत्र, बृहत्, भानु, चक्षु, आत्मा, विभावसु, सविता, ऋचीक, अर्क, भानु, आशावह तथा रवि--ये सब शब्द विवस्वान्के बोधक माने गये हैं, इन सबमें जो अन्तिम 'रवि' हैं वे 'महा' (मही--पृथ्वीमें गर्भ स्थापन करनेवाले एवं पूज्य) माने गये हैं। इनके तनय देवश्राट् हैं और देवभ्राटके तनय सुभ्राट माने गये हैं
purā vivasvataḥ sarve mahāsteṣāṃ tathāvaraḥ | devabhrāṭ tanayastasya subhrāṭ iti tataḥ smṛtaḥ ||
পুৰাতন কালত এই সকলো নাম বিবস্বান (সূৰ্য)ৰেই আছিল। সিহঁতৰ ভিতৰত শেষ ‘ৰবি’ক ‘মহা’ বুলি—পৃথিৱীক জীৱন দান কৰা আৰু পূজ্য—গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁৰ পৰা দেৱভ্ৰাট জন্মিল; আৰু দেৱভ্ৰাটৰ পুত্ৰ পৰৱৰ্তীতে ‘সুভ্ৰাট’ নামে স্মৃত হ’ল।
The verse preserves traditional memory (smṛti) of sacred lineage: divine names and descendants are not merely labels but markers of cosmic function and venerability, grounding later narratives in an ordered, remembered tradition.
A genealogical note is being recorded: Vivasvān (the Sun) is described through traditional appellations, and a line of descent is stated—Devabhrāṭ is his son, and Subhrāṭ is Devabhrāṭ’s son.