Adhyaya 25
Akalamṛtyu-kāraṇa and Bāla Antyeṣṭi: Age-graded Funeral Rites, Śrāddha Types, and Sonship Duties
প্ৰেতকল্পৰ ব্যৱহাৰিক নিৰ্দেশনা আগবঢ়াই এই অধ্যায়ত অকালমৃত্যু, বিশেষকৈ শিশু/বাল-মৃত্যু, ক্ষেত্ৰত কেতিয়া কেনেকৈ ক্ৰিয়া কৰিব লাগে সেয়া স্পষ্ট কৰা হৈছে। বিষ্ণুৱে গৰ্ভপাতক (অন্ত্যেষ্টি নহয়) শিশুমৃত্যুৰ পৰা পৃথক কৰে; শিশুৰ বাবে দুধ আৰু পায়স আদি নিবেদন বিধান কৰে আৰু বয়স-সীমা অনুসাৰে সমাধি (ভূমিসংস্কাৰ) নে দাহ—সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰে। শিশু, বাল, কৌমাৰ, পৌগণ্ড, কিশোৰ, যৌৱন আদি জীৱন-অৱস্থা বৰ্ণিত; যিসকল সমাজত উপনয়ন নাই, তেওঁলোকৰ বাবে বিকল্প বয়স-গণনাৰে কোৱা হৈছে যে পাঁচ বছৰৰ পাছত মৃত্যু হ’লে দশ-পিণ্ড আদি প্ৰেত-সহায়ক কৰ্ম অৱহেলা কৰিব নালাগে। তাৰ পাছত শ্ৰাদ্ধ-ব্যৱস্থাৰ বিস্তাৰ—কেতিয়া সপিণ্ডীকৰণ বাদ দিব, একোদ্দিষ্ট আৰু পাৰ্বণৰ ভেদ, যোগ্য ঋত্বিজ/ব্ৰাহ্মণ, শুদ্ধ আহাৰৰ গুৰুত্ব, আৰু অন্নদানৰ প্ৰাধান্য। ‘ঘটাকাশ’ উপমাৰে পুনর্জন্ম আৰু কুল-সম্পৰ্কৰ পুনৰাবৃত্তি বুজাই, বংশ, যোগ্যতা আৰু শ্ৰাদ্ধৰ সঠিক/ভুল ফলৰ আগন্তুক আলোচনাৰ ভূমিকা তৈয়াৰ কৰা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
ऽल्पायुर्मरणहे तुबालान्त्येष्ट्योर्निरूपणं नाम चतुर्विशो ऽध्यायः श्रीविष्णुरुवाच / अतः परं प्रवक्ष्यामि पुरुषस्त्री विनिर्णयम् / जीवन्वापि मृतो वापि पञ्चवर्षाधिको ऽपि वा
এইটো চব্বিশতম অধ্যায়—‘অল্পায়ু (অকাল) মৃত্যুৰ কাৰণ আৰু শিশুৰ অন্ত্যেষ্টিৰ বিধান’। শ্ৰীবিষ্ণুৱে ক’লে—এতিয়া পৰা মই পুৰুষ-স্ত্ৰী সম্পৰ্কীয় যথাযথ নিৰ্ণয় ক’ম; শিশু জীৱিত হওক বা মৃত, আৰু বয়স পাঁচ বছৰৰ অধিক হলেও।
Verse 2
पूर्णे तु पञ्चमे वर्षे पुमांश्चैव प्रतिष्ठितः / सर्वैन्द्रियाणि जानाति रूपारूपविपर्ययौ
পঞ্চম বছৰ পূৰ্ণ হ’লে পুত্ৰশিশু স্থিৰভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত হয়। সি সকলো ইন্দ্ৰিয়ৰ কাৰ্য জানে আৰু ৰূপ-অৰূপৰ ভেদ বিভ্ৰান্তি নোহোৱাকৈ বুজে।
Verse 3
पूर्वकर्मविपाकेन प्राणिनां वधबन्धनम् / विप्रादीनन्त्यजान्सर्वान्पापं मारयति ध्रुवम्
পূৰ্বকৰ্মৰ বিপাকৰ ফলত প্ৰাণীৰ বধ আৰু বন্ধন ঘটে। পাপ নিশ্চিতভাৱে সকলোকে—বিপ্ৰ আদি পৰা অন্ত্যজলৈকে—নাশ কৰে।
Verse 4
गर्भे नष्टे क्रिया नास्ति दुग्धं देयं मृते शिशौ / परं च पायसं क्षीरं दद्याद्वलविपत्तितः
গৰ্ভ নষ্ট হ’লে কোনো অন্ত্যেষ্টি-কৰ্ম বিধেয় নহয়। শিশুৰ মৃত্যু হ’লে দুধ অৰ্পণ কৰিব লাগে; আৰু সামৰ্থ্য অনুসৰি পায়স আৰু দুধো দান/অৰ্পণ কৰা উচিত।
Verse 5
एकादशाहं द्वादशाहं वृषं वृषविधिं विना / महादानविहीनं च कुमारे कृत्यमादिशेत्
কুমাৰ মৃত্যু হ’লে একাদশাহ, দ্বাদশাহ আদি উত্তৰকৰ্ম কৰিব লাগে; কিন্তু বৃষোৎসৰ্গ-বিধি নকৰাকৈ আৰু মহাদান নেদিয়াকৈ বিধান কৰা উচিত।
Verse 6
कुमाराणां चैव बालानां भोजनं वस्त्रवेष्टनम् / बाले वा तरुणे वृद्धे घटो भवति वै मृते
কুমাৰ আৰু সৰু শিশুৰ বাবে ভোজন-দান আৰু বস্ত্ৰৱেষ্টন (কাপোৰে জড়োৱা) বিধেয়। আৰু শিশু, যুৱক বা বৃদ্ধ—যি মৰে, মৃত্যুৰ পিছত সি নিশ্চিতভাৱে ‘ঘট’ (আশ্ৰিত পাত্ৰ) হয়।
Verse 7
भूमौ विनिः क्षिपेद्बालं द्विमासोनं द्विवार्षिकम् / ततः परं खगश्रेष्ठ देहदाहो विधोयते
দুই মাহৰ কম বয়সীয়া শিশুক আৰু দুই বছৰলৈকে শিশুকো ভূমিত বিনিক্ষেপ (সমাধিস্থ) কৰিব লাগে। তাৰ পিছত, হে খগশ্ৰেষ্ঠ গৰুড়, দেহদাহ (দাহ-সংস্কাৰ) বিধেয়।
Verse 8
शिशुरा दन्तजननाद्बालः स्याद्यावदाशिखम् / कथ्यते सर्वशास्त्रेषु कुमारो मौञ्जिबन्धनात्
দাঁত ওলোৱা আৰম্ভ হ’লে ‘শিশু’ বুলি কোৱা হয়; তাৰ পিছত চূড়াকৰ্ম/শিখা-স্থাপনলৈকে ‘বাল’ বুলি জনা যায়। সকলো শাস্ত্ৰত মৌঞ্জী-বন্ধন (উপনয়ন)ৰ পৰা তাক ‘কুমাৰ’ বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 9
शूद्रादीनां कथं कुर्यात्संशयो मौञ्जिवर्जनात् / गर्भाच्च नवमं हित्वा शिशुरामासषोडशम्
শূদ্ৰ আদি লোকৰ ক্ষেত্ৰত এই বিধি কেনেকৈ কৰিব? মৌঞ্জীধাৰণ নথকাৰ বাবে সংশয় জন্মে। গৰ্ভধাৰণৰ পৰা নবম মাহ বাদ দি, শিশুৰ বাবে ষোল মাহ পৰ্যন্ত গণনা কৰিব লাগে।
Verse 10
बालश्चाथ परञ्ज्ञेय आमाससप्तविंशति / आ पञ्च वर्षात्कौमारः पौगण्डो नवहांयनः
আৰু জানিবা—‘বাল’ অৱস্থা সাতাইশ মাহ পৰ্যন্ত। পাঁচ বছৰ পৰ্যন্ত ‘কৌমাৰ’ আৰু নৱ বছৰ পৰ্যন্ত ‘পৌগণ্ড’ বুলি কোৱা হয়।
Verse 11
किशोरः षोडशाब्दः स्यात्ततो यौवनमादिशेत् / मृतो ऽपि पञ्चमे वर्षे अवृतः सवृतो ऽपि वा
ষোল বছৰ পৰ্যন্ত ‘কিশোৰ’ বুলি গণ্য; তাৰ পিছত ‘যৌৱন’ বুলি নিৰ্দেশ কৰিব লাগে। পঞ্চম বছৰত মৃত্যু হলেও—সংস্কাৰ নোহোৱা হওক বা হোৱা হওক—বিধি তদনুসাৰে।
Verse 12
पूर्वोक्तमेव कर्तव्यमीहते दशपिण्डकम् / स्वल्पकर्मप्रसङ्गाच्च स्वल्पाद्विषयबन्धनात्
ইয়াতো পূৰ্বোক্ত কথাই কৰণীয়—দশপিণ্ডক বিধান। কিয়নো সামান্য কৰ্ম-সংগৰ পৰা আৰু বিষয়ৰ অল্প বন্ধনৰ পৰাও বন্ধন বৃদ্ধি পায়।
Verse 13
स्वल्षाद्वपुषि वस्त्राच्च क्रियां स्वल्पामपीच्छति / यावदुपचयो जन्तुर्यावद्विषयवेष्टितः
ক্ষীণ দেহ আৰু অল্প বস্ত্ৰধাৰী জীৱেও নিজৰ বাবে সৰু ক্ৰিয়াও বিচাৰে—যেতিয়ালৈকে তাৰ সূক্ষ্ম বৃদ্ধি চলি থাকে আৰু যেতিয়ালৈকে সি বিষয়ত আৱৃত থাকে।
Verse 14
यद्यद्यस्योपजीव्यं स्यात्तत्तद्देयमिहेच्छति / ब्रह्मबीजोद्भवाः पुत्रा देवर्षोणां च वल्लभाः
যি যি বস্তুৰ ওপৰত জীৱে ইয়াত জীৱন-ধাৰণ কৰিছিল, পৰলোকত সি সেই বস্তুৰ অৰ্পণ ইয়াত কামনা কৰে। ব্ৰহ্মবীজোদ্ভৱ, দেৱর্ষিসকলৰ প্ৰিয় পুত্ৰসকলে কয়—তদনুসাৰে দান-অৰ্পণ কৰা উচিত।
Verse 15
यमेन यमदूतैश्च शास्यन्ते निश्चितं खग / बालो वृद्धो युबा वापि घटमिच्छन्ति देहिनः
হে খগ (গৰুড়)! নিশ্চিত যে যম আৰু যমদূতসকলে জীৱক শাসন কৰে। শিশু হওক, বৃদ্ধ হওক বা যুবক—দেহীয়ে দেহ আঁকুৰি ধৰিব খোজে, তথাপি তাক লৈ যোৱা হয়।
Verse 16
सुखं दुः खं सदा वेत्ति देही वै सर्वगस्त्विह / परित्यज्य तदात्मानं जीर्णां त्वचमिवोरगः
দেহীয়ে ইয়াত সৰ্বত্র গমন কৰি সদায় সুখ-দুখ অনুভৱ কৰে। তাৰপিছত সি দেহাত্মবোধ ত্যাগ কৰি, যেনেকৈ সাপে জীৰ্ণ ছাল এৰি দিয়ে, তেনেকৈ প্ৰস্থান কৰে।
Verse 17
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो वायुभृतः क्षुधान्वितः / तस्माद्देयानि दानानि मृते बाले सुनिश्चितम्
প্ৰেতপুৰুষ অঙ্গুষ্ঠমাত্ৰ হয়, কেৱল প্ৰাণবায়ুত ধাৰিত থাকে আৰু ক্ষুধাত কাতৰ হয়। সেয়ে দৃঢ়ভাৱে কোৱা হৈছে—বালক মৰি গেলেও দান নিশ্চয় দিব লাগে।
Verse 18
जन्मतः पञ्च वर्षाणि भुङ्क्ते दत्तमसंस्कृतम् / पञ्चवर्षाधिके बाले विपत्तिर्यदि जायते
জন্মৰ পৰা পাঁচ বছৰলৈকে শিশু পূৰ্ণ সংস্কাৰ-বন্ধন নোহোৱাকৈ দিয়া বস্তু ভোগ কৰে। কিন্তু পাঁচ বছৰৰ অধিক বয়সৰ শিশুৰ ওপৰত যদি বিপত্তি (মৃত্যু আদি) ঘটে, তেন্তে তদনুসাৰে ক্ৰিয়া-কর্ম আৰু বিধি প্ৰৱৰ্তিত হয়।
Verse 19
वृषोत्सर्गादिकं कर्म सपिण्डीकरणं विना / द्वादशे हनि सम्प्राप्ते कुर्याच्छ्राद्धानि षोडश
সপিণ্ডীকৰণ নকৰাকৈও বৃষোৎসৰ্গ আদি কৰ্ম কৰা উচিত; আৰু দ্বাদশ দিন উপস্থিত হ’লে বিধিমতে ষোলটা শ্ৰাদ্ধ সম্পাদন কৰিব লাগে।
Verse 20
पायसेन गुडेनापि पिण्डान्दद्याद्यथाक्रमम् / उदकुम्भप्रदानं च पद (उप) दानानि यानि च
পায়স বা গুড় দিয়েও যথাক্ৰমে পিণ্ড দান কৰিব লাগে; লগতে উদকুম্ভ দান আৰু বিধেয় পদ-উপদান আদি যি দান আছে সেয়াও কৰিব লাগে।
Verse 21
भोजनानि द्विजे दद्यान्महादानादि शक्तितः / दीपदानादि यत्किञ्चित्पञ्चवर्षाधिके सदा
দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ)ক ভোজন দান কৰিব লাগে আৰু শক্তি অনুসাৰে মহাদান আদি কৰিব লাগে; দীপদান আদি যি কিছু সম্ভৱ, বিশেষকৈ পাঁচ বছৰ অতিক্ৰম কৰাৰ পিছত সদায় নিয়মিত কৰিব লাগে।
Verse 22
कर्तव्यं च खगश्रेष्ठ व्रतात्प्राक् प्रेततृप्तये / यदा नक्रियते सर्वं मुद्गलत्वं स गच्छति
হে খগশ্ৰেষ্ঠ! ব্ৰত আৰম্ভ কৰাৰ আগতে প্ৰেততৃপ্তিৰ বাবে যি কৰ্তব্য, সেয়া কৰিব লাগে; এই সকলো নকৰিলে সি ‘মুদ্গলত্ব’ নামৰ অৱস্থালৈ গতি কৰে।
Verse 23
व्रतात्प्राङ्गेव देयं तु ततः पितृगणस्य च / स्वाहाकारेण वै कुर्यादेकोद्दिष्टानि षोडश
ব্ৰত সমাপ্তিৰ ঠিক আগতে দান-আহুতি দিব লাগে; তাৰ পিছত পিতৃগণলৈও অৰ্পণ কৰিব লাগে। ‘স্বাহা’ উচ্চাৰণ কৰি বিধিমতে ষোলটা একোद्दিষ্ট কৰ্ম সম্পাদন কৰিব লাগে।
Verse 24
ऋजुदर्भैस्तिलैः शुक्लैः प्राचीनावीति निश्चितम् / अपसव्यं च कर्तव्यं कृते यान्ति परां गतिम्
ঋজু দৰ্ভ আৰু শ্বেত তিল লৈ প্ৰাচীনাবীতি বিধিৰে এই কৰ্ম নিশ্চিতভাৱে কৰিব লাগে। যজ্ঞোপবীতও অপসব্যভাৱে ধাৰণ কৰিব; এনেদৰে কৰিলে প্ৰেত পৰম গতি লাভ কৰে।
Verse 25
पुनश्चिरायुषो भूत्वा जायन्ते स्वकुले ध्रुवम् / सर्वसौख्यप्रदः पुत्रः पित्रोः प्रीतिविवर्धनः
তেওঁলোকে পুনৰ দীঘলীয়া আয়ুস লাভ কৰি নিশ্চিতভাৱে নিজৰ কুলতে জন্ম লয়। সকলো সুখ দান কৰা আৰু পিতৃ-মাতৃৰ প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰা পুত্ৰ জন্মে।
Verse 26
आकाशमेकं हि यथा चन्द्रादित्यौ यथैकतः / घटादिषु पृथक् सर्वं पश्य रूपं च तत्समम्
যেনেকৈ আকাশ সঁচাকৈ এক, আৰু যেনেকৈ চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য প্ৰত্যেকে এক-এক গোলক; তেনেকৈ ঘট আদি পাত্ৰত পৃথক যেন দেখা গ’লেও সেয়া সকলো এক—এনেদৰে চাওক, আৰু তাৰ ৰূপ সৰ্বত্ৰ সমান বুলি জানক।
Verse 27
आत्मा तथैव सर्वेषु पुत्त्रेषु विचरेत्सदा / या यस्य प्रकृतिः पूर्वं शुक्रशोणितसङ्गमे
সেইদৰে আত্মা সদা সকলো পুত্ৰৰ মাজত বিচৰণ কৰে। আৰু শুক্ৰ-শোণিতৰ সংগম সময়ত যাৰ যি পূৰ্ব প্ৰকৃতি আছিল, সেয়াই তাত পুনৰ প্ৰকাশ পায়।
Verse 28
सा (स) तेन भावयोगेन पुत्त्रास्तत्कर्मकारिणः / पितृरूपं समादाय कस्यचिज्जायते सुतः
সেই একে ভাৱযোগৰ শক্তিত পুত্ৰসকলে সেই কৰ্মসমূহ সম্পাদন কৰে। আৰু পিতৃৰূপ গ্ৰহণ কৰি কাৰোবাৰ ঘৰত পুত্ৰ জন্মে।
Verse 29
पितृतः को ऽपि रूपाढ्यो गुणज्ञो दानतत्परः / सदृशः को ऽपि लोके ऽस्मिन्न भूतो न भविष्यति
পিতৃবংশত কোনো ৰূপৱান, গুণজ্ঞ আৰু দানপৰায়ণ ব্যক্তি জন্মিব পাৰে; তথাপি এই জগতত তাৰ সদৃশ কেহ নাই—আগতে নাছিল, ভৱিষ্যতেও নহ’ব।
Verse 30
अन्धादन्धो न भवति मूकान्मूको न जायते / बधिराद्बधिरो नैव विद्यावान्विदुषो न हि / अनुरूपा न दृश्यन्ते मदीयं वचनं शृणु
অন্ধৰ পৰা অন্ধই জন্মিব—এয়া নিয়ম নহয়; মূকৰ পৰা মূকো অনিবার্য নহয়। বধিৰৰ পৰা বধিৰই জন্মিব—এয়াও নহয়; আৰু বিদ্বানৰ পৰা সদায় বিদ্যাৱান জন্মিব—সেয়াও নহয়। অনুৰূপ সঙ্গী সহজে দেখা নাযায়—মোৰ বাক্য শুনা।
Verse 31
गरुड उवाच / औरसक्षेत्रजाद्याश्च पुत्त्रा दशविधाः स्मृताः / संगृहीतः सुतो यस्तु दासीपुत्त्रश्च तेन किम्
গৰুড় ক’লে—ঔৰস, ক্ষেত্ৰজ আদি পুত্ৰ দহ প্ৰকাৰ বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে; কিন্তু ‘সংগৃহীত’ (গ্ৰহণ কৰা/দত্তক) পুত্ৰ আৰু দাসীপুত্ৰ—ইহঁতৰ বিধান কি?
Verse 32
काङ्कां गतिमवाप्नोति जायो मृत्युवशं गतः / भवेन्न दुहिता यस्य न दौहित्रो न वा सुतः
মৃত্যুৰ অধীন হোৱা মানুহে কৰুণ গতি লাভ কৰে—বিশেষকৈ যাৰ ন কন্যা আছে, ন দৌহিত্ৰ (কন্যাৰ পুত্ৰ), ন পুত্ৰ।
Verse 33
श्राद्धं तस्य कथं कार्यं विधिना केन तद्भवेत् / श्रीभगवानुवाच / मुखं दृष्ट्वा तु पुत्रस्य मुच्यते पैतृकादृणात्
তাৰ শ্ৰাদ্ধ কেনেকৈ কৰিব, আৰু কোন বিধিৰে সেয়া সিদ্ধ হ’ব? শ্ৰীভগৱান ক’লে—পুত্ৰৰ মুখ দৰ্শনমাত্ৰেই মানুহ পিতৃঋণৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 34
पौत्त्रस्य दर्शनाज्जन्तुर्मुच्यते चः ऋणत्रयात् / लोकानन्त्यं दिवः प्राप्तिः पुत्त्रपौत्त्र प्रपौत्त्रकैः
পৌত্ৰক মাত্ৰ দৰ্শন কৰিলেই জীৱ ত্ৰিবিধ ঋণৰ পৰা মুক্ত হয়। পুত্ৰ, পৌত্ৰ আৰু প্ৰপৌত্ৰৰ দ্বাৰা লোকসমূহত স্থায়ী সমৃদ্ধি লাভ কৰি স্বৰ্গ প্ৰাপ্ত হয়।
Verse 35
अन्यक्षेत्रोद्भवाद्या ये भुक्तिमात्रप्रदाः सुताः / कुर्वीत पार्वणं श्राद्धमारैसो विधिवत्सुतः
যি পুত্ৰ অন্য বংশ/ক্ষেত্ৰৰ পৰা জন্মি কেৱল ভোগমাত্ৰ দিয়ে (কৰ্তব্য নকৰে), তথাপি সেই পুত্ৰে অশ্ৰদ্ধা নকৰি বিধিমতে পাৰ্বণ শ্ৰাদ্ধ কৰিব লাগে।
Verse 36
कुर्वन्त्यन्ये सुताः श्राद्धमे कोद्दिष्टं न पार्वणम् / ब्राह्मोढाजस्तून्नयति संगृहीतस्त्वधो नयेत् / श्राद्धं सांवत्सरं कुर्वञ्जायते नरकाय वै
কিছুমান পুত্ৰে কেৱল একোद्दিষ্ট শ্ৰাদ্ধ কৰে, পাৰ্বণ নকৰে। ব্ৰাহ্মণ ভুলকৈ নিৰ্বাচিত হ’লে সি কৰ্মক ওপৰলৈ তোলে; কিন্তু ‘সংগৃহীত’ (অশুচি/অযোগ্য) হ’লে তাক তললৈ টানে। আৰু যি বছৰত মাত্ৰ এবাৰ শ্ৰাদ্ধ কৰে, সি নিশ্চয় নৰকযোগ্য হয়।
Verse 37
सर्वदानानि देयानि ह्यन्न दानादृते खग / संगृहीतः सुतः कुर्यादेकोद्दिष्टं न पार्वणम्
হে খগ (গৰুড়)! সকলো দান দিয়া উচিত, কিন্তু অন্নদানৰ সমান একো নাই। ‘সংগৃহীত’ (দত্তক) পুত্ৰে একোद्दিষ্ট কৰিব, পাৰ্বণ নকৰিব।
Verse 38
प्रत्यब्दं पितृमातृभ्यां श्राद्धं दत्त्वा न लिप्यते / एकोद्दिष्टं परित्यज्य पार्वणं कुरुते यदि
প্ৰতি বছৰে পিতা-মাতাৰ উদ্দেশে শ্ৰাদ্ধ দিলে দোষ নালাগে। আৰু একোद्दিষ্ট ত্যাগ কৰি পাৰ্বণ কৰিলে তাতো দোষ নাই।
Verse 39
आत्मानं च पितॄंश्चैव स नयेद्यममन्दिरम् / संगृहीतस्तु यः केचिद्दासीपुत्त्रादयश्च ये
সেই ব্যক্তি নিজৰ আত্মাসহ আৰু পিতৃসকলসহ যমৰ ধামলৈ নীত হয়। আৰু যিসকলক তেওঁ আশ্ৰয়ত গ্ৰহণ কৰিছিল—দাসীপুত্ৰ আদি আশ্ৰিত—সকলো সেই কৰ্মফলৰ টানত তেওঁৰ সৈতে তাত গমন কৰে।
Verse 40
तीर्थे कुर्युः पितृश्राद्धं दानं (मासं) दद्युर्द्विजन्मने / संगृहीतसुतो भूत्वा पाकं वा यः प्रयच्छति
তীৰ্থত পিতৃশ্ৰাদ্ধ কৰা উচিত আৰু দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ) ক মাসে মাসে দান দিব লাগে। আৰু যি স্বীকৃত/গৃহীত পুত্ৰ হৈ পকা অন্ন-ভোজন অৰ্পণ কৰে, সিও পুণ্যৰ ভাগী হয়।
Verse 41
वृथा श्राद्धं विजानीयाच्छूद्रान्नेन यथा द्विजः / न प्रीणयति तच्छ्राद्धं पितामहमुखान्पितॄन् / एवं ज्ञात्वा स्वगश्रेष्ठ हीनजातीन्सुतांस्त्यजेत्
জানি থোৱা, শ্ৰাদ্ধ বৃথা হয়—যেনে কোনো দ্বিজ শূদ্ৰান্নেৰে শ্ৰাদ্ধ কৰে। তেনে শ্ৰাদ্ধ পিতামহ-মুখ পিতৃসকলক তৃপ্ত নকৰে। সেয়ে, হে খগশ্ৰেষ্ঠ, এই কথা জানি হীনজাত পুত্ৰসকলক ত্যাগ কৰা উচিত।
Verse 42
(ब्राह्मण्यां ब्राह्मणाज्जातश्चाण्डालादधमः स्मृतः ) / यस्तु प्रव्रजिताज्जातो ब्राह्मण्यां शूद्रतश्च यः
ব্ৰাহ্মণী নাৰীত ব্ৰাহ্মণৰ পৰা জন্ম লোৱা (এমন সন্তান) চাণ্ডালতকৈও অধম বুলি স್ಮৃতিত কোৱা হৈছে। আৰু যি প্ৰব্ৰজিত (সন্ন্যাসী) ৰ পৰা জন্মে, আৰু যি ব্ৰাহ্মণীত শূদ্ৰৰ পৰা জন্মে—সেয়াও নিন্দিত বুলি গণ্য।
Verse 43
द्वावेतौ विद्धि चाण्डालौ सगोत्राद्यस्तु जायते / स्वर्यातिविहितान्पुत्रः समुत्पाद्य खगेश्वर
হে খগেশ্বৰ, জানি থোৱা—এই দুজনক চাণ্ডাল বুলি বুজিবা: প্ৰথম, যি সগোত্ৰ (একে গোত্ৰ) ভিতৰত নিষিদ্ধ সংযোগৰ পৰা জন্মে; দ্বিতীয়, যি নিষিদ্ধ বিধিৰে সন্তান উৎপন্ন কৰি পাছত স্বৰ্গলৈ গমন কৰে।
Verse 44
तैः सुवृत्तैः सुखं प्राप्यं कुवृत्तैर्नरकं व्रजेत् / हीनजातिसमुद्भूतैः सुवृत्तैः सुखमेधते
সদাচাৰে সুখ লাভ হয়, কুদাচাৰে নৰকগতি হয়। নীচ অৱস্থাত জন্মিলেও যদি সচ্চৰিত্ৰ হয়, তেন্তে সি সুখতে সমৃদ্ধ হয়।
Verse 45
कलिकलुषविमुक्तः पूजितः सिद्धसङ्घैरमरचमरमालावीज्यमानो ऽप्सरोभिः / पितृशतमपि बन्धून्पुत्त्रपौत्त्रप्रपौत्त्रानपि नरकनिमग्नानुद्धरेदेक एव
যি কলিযুগৰ কলুষৰ পৰা মুক্ত, সিদ্ধসঙ্ঘে পূজিত, আৰু অপ্সৰাসকলে দিৱ্য চামৰ-মালাৰে যাক বীজন কৰে—সেইজন একাই নৰকত নিমগ্ন শত পিতৃসহ বন্ধুবৰ্গ, পুত্ৰ, পৌত্ৰ আৰু প্ৰপৌত্ৰকো উদ্ধাৰ কৰিব পাৰে।
Frequently Asked Questions
The chapter states that if the fetus is lost, no funerary rite (antyeṣṭi/śrāddha) is to be performed.
Milk is offered, and additionally rice cooked in milk (pāyasa) and milk are given as offerings according to one’s capacity.
It prescribes consigning very young children (specified as under two months and up to two years) to the earth (burial), and after that age, cremation is prescribed.
Because even slight entanglement with actions and sense-objects can bind the subtle being; therefore the ten piṇḍas and related preta-satisfaction rites are taught as necessary once the relevant age/eligibility is reached.
It is described as a degraded/obstructed condition that results when required rites for the preta’s satisfaction are not performed before undertaking (and completing) other sacred observances (vratas).
Ekoddiṣṭa is a single-departed-focused offering, while pārvaṇa is the collective ancestral rite for the lineage; the chapter notes adopted sons should do ekoddiṣṭa but not pārvaṇa, and warns against negligence or improper procedure.
The gift of food (anna-dāna) is stated to be unequaled among gifts.