Nīti-Upadeśa: Discernment, Proper Use of Resources, and Social Strategy
वरयेत्कुलजां प्राज्ञो विरूपामपि कन्यकाम् / सुरूपां सुनितम्बाञ्च नाकुलीनां कदाचन
varayetkulajāṃ prājño virūpāmapi kanyakām / surūpāṃ sunitambāñca nākulīnāṃ kadācana
প্ৰাজ্ঞ পুৰুষে সুকুলজাত কন্যাক, সি ৰূপহীনা হ’লেও, বাছি ল’ব লাগে; কিন্তু ৰূপৱতী আৰু সুগঠিতা হ’লেও অকুলীনা নাৰীক কেতিয়াও বাছি নল’ব।
Lord Viṣṇu (in instruction to Garuḍa/Vinatā-putra)
Concept: Kula (lineage/character) is a safer criterion than external beauty in choosing a spouse.
Vedantic Theme: Viveka (discrimination between appearance and enduring qualities); guṇa-karma over rūpa.
Application: Prioritize character, family stability, and values alignment over physical attraction when forming long-term bonds.
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: karuna
Related Themes: Garuda Purana 1.110.6-9 (series of nīti-style maxims on association, value, and caution)
This verse prioritizes kula as a dharmic safeguard for household life, advising that noble family background outweighs mere physical attractiveness when choosing a bride.
Indirectly: by emphasizing dharmic household choices, it supports righteous living (dharma) that shapes karma—central to the Purana’s broader teaching on post-death consequences.
Evaluate long-term values—character, stability, and ethical culture—over appearance alone when making life-partner decisions.