Adhyaya 5
Skandha 11, Adhyaya 5: Rudraksha Japa Mala Vidhana Varnanam
এই অধ্যায়ত ভগৱান শিৱই কাৰ্তিকেয়ক ৰুদ্ৰাক্ষ জপ মালাৰ নিৰ্মাণ, পবিত্ৰকৰণ আৰু ইয়াৰ অপৰিসীম আধ্যাত্মিক গুণৰ বিষয়ে নিৰ্দেশ দিছে। শিৱই কেনেকৈ মুখৰ পৰা মুখলৈ আৰু নেজৰ পৰা নেজলৈ মণি গাঁথিব লাগে, মেৰু মণি অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগে আৰু মণিৰ ভিতৰত থকা অধিষ্ঠাতা দেৱতাসকলৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰিছে। তেওঁ পঞ্চগব্য আৰু শিৱ মন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি পবিত্ৰকৰণৰ ৰীতি-নীতিৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰিছে। ৰুদ্ৰাক্ষ পৰিধান নকৰাকৈ বৈদিক ৰীতি-নীতি পালন কৰাটো নিষ্ফল বুলি তেওঁ গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।
Shlokas
Verse 1
देवीभागवतपुराणम्/स्कन्धः ११/अध्यायः ०५ वेदव्यासः ← देवीभागवतपुराणम्/स्कन्धः ११/अध्यायः ०४ देवीभागवतपुराणम्/स्कन्धः ११/अध्यायः ०५ वेदव्यासः देवीभागवतपुराणम्/स्कन्धः ११/अध्यायः ०६ → रुद्राक्षजपमालाविधानवर्णनम् <poem> ईश्वर उवाच लक्षणं जपमालायाः शृणु वक्ष्यामि षण्मुख । रुद्राक्षस्य मुखं ब्रह्मा बिन्दू रुद्र इतीरितः
ভগৱান ঈশ্বৰে ক’লে: হে ষাণ্মুখ, শুনা, মই এতিয়া জপমালাৰ লক্ষণসমূহ বৰ্ণনা কৰিম। ৰুদ্ৰাক্ষৰ মুখক ব্ৰহ্মা আৰু ইয়াৰ বিন্দুক (ছিদ্ৰ) ৰুদ্ৰ বুলি কোৱা হয়।
Verse 2
विष्णुः पुच्छं भवेच्चैव भोगमोक्षफलप्रदम् । पञ्चविंशतिभिश्चाक्षैः पञ्चवक्त्रैः सकण्टकैः
ৰুদ্ৰাক্ষৰ নেজৰ অংশটো বিষ্ণু; এইদৰে ই ভোগ আৰু মোক্ষ উভয়ৰে ফল প্ৰদান কৰে। পঁচিশটা পাঁচমুখী কণ্টকযুক্ত ৰুদ্ৰাক্ষৰ গুটিৰে...
Verse 3
रक्तवर्णैः सितैर्मिश्रैः कृतरन्ध्रविदर्भितैः । अक्षसूत्रं प्रकर्तव्यं गोपुच्छवलयाकृति
ৰঙা, বগা বা মিশ্ৰিত ৰঙৰ, ফুটা থকা এই মালা গৰুৰ নেজৰ দৰে গঢ়িব লাগে।
Verse 4
वक्त्रं वक्त्रेण संयोज्य पुच्छं पुच्छेन योजयेत् । मेरुमूर्ध्वमुखं कुर्यात्तदूर्ध्वं नागपाशकम्
মুখৰ লগত মুখ আৰু নেজৰ লগত নেজ মিলাই মালা গাঁথিব লাগে। মেৰুটো ওপৰলৈ মুখ কৰি ৰাখিব লাগে আৰু তাৰ ওপৰত নাগপাশক গাঁথি দিব লাগে।
Verse 5
एवं संग्रथितां मालां मन्त्रसिद्धिप्रदायिनीम् । प्रक्षाल्य गन्धतोयेन पञ्चगव्येन चोपरि
এইদৰে গাঁথা মালা মন্ত্ৰ-সিদ্ধি প্ৰদানকাৰী হয়। ইয়াক সুগন্ধি জল আৰু পঞ্চগব্যৰে ধুব লাগে।
Verse 6
ततः शिवाम्भसाऽऽक्षाल्य ततो मन्त्रगणान्न्यसेत् । स्पृष्ट्वा शिवास्त्रमन्त्रेण कवचेनावगुण्ठयेत्
তাৰ পিছত শিৱাম্বুৰে ধুই মন্ত্ৰসমূহ ন্যাস কৰিব লাগে। শিৱাস্ত্ৰ মন্ত্ৰৰে স্পৰ্শ কৰি কৱচ মন্ত্ৰৰে সুৰক্ষিত কৰিব লাগে।
Verse 7
मूलमन्त्रं न्यसेत्पश्चात्पूर्ववत्कारयेत्तथा । सद्योजातादिभिः प्रोक्ष्य यावदष्टोत्तरं शतम्
ইয়াৰ পিছত মূল মন্ত্ৰ স্থাপন কৰি আগৰ দৰেই সদ্যোজাত আদি মন্ত্ৰৰে ১০৮ বাৰ অভিষেক কৰিব লাগে।
Verse 8
मूलमन्त्रं समुच्चार्य शुद्धभूमौ निधाय च । तस्योपरि न्यसेत्साम्बं शिवं परमकारणम्
মূল মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি মালাখন পবিত্ৰ মাটিত থৈ তাৰ ওপৰত পৰম কাৰণস্বৰূপা অম্বাৰ সৈতে শিৱক ন্যাস কৰিব লাগে।
Verse 9
प्रतिष्ठिता भवेन्माला सर्वकामफलप्रदा । यस्य देवस्य यो मन्त्रस्तां तेनैवाभिपूजयेत्
এইদৰে মালাখন পবিত্ৰ হৈ সকলো কামনা পূৰণ কৰে। যি দেৱতাৰ বাবে এই মালা উৎসৰ্গিত, সেই দেৱতাৰ মন্ত্ৰৰে পূজা কৰিব লাগে।
Verse 10
मूर्ध्नि कण्ठेऽथवा कर्णे न्यसेद्वा जपमालिकाम् । रुद्राक्षमालया चैवं जप्तव्यं नियतात्मना
মূৰত, ডিঙিত বা কাণত জপমালা ধাৰণ কৰিব লাগে। সংযত চিত্তেৰে ৰুদ্ৰাক্ষৰ মালাৰে জপ কৰিব লাগে।
Verse 12
कण्ठे मूर्ध्नि हृदि प्रान्ते कर्णे बाहुयुगेऽथवा । रुद्राक्षधारणं नित्यं भक्त्या परमया युतः । ११ किमत्र बहुनोक्तेन वर्णनेन पुनः पुनः । रुद्राक्षधारणं नित्यं तस्मादेतत्प्रशस्यते
ডিঙি, মূৰ, বুকু, কাণ বা বাহুত ভক্তিৰে ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰাটো অত্যন্ত প্ৰশংসনীয়। গতিকে সদায় ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰাটোৱেই শ্ৰেষ্ঠ।
Verse 13
स्नाने दाने जपे होमे वैश्वदेवे सुरार्चने । प्रायश्चित्ते तथा श्राद्धे दीक्षाकाले विशेषतः
স্নান, দান, জপ, হোম, বৈশ্বদেৱ, দেৱপূজা, প্ৰায়শ্চিত্ত, শ্ৰাদ্ধ আৰু বিশেষকৈ দীক্ষাৰ সময়ত ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিব লাগে।
Verse 14
अरुद्राक्षधरो भूत्वा यत्किञ्चित्कर्म वैदिकम् । कुर्वन्विप्रस्तु मोहेन नरके पतति ध्रुवम्
যদি কোনো বিপ্ৰই মোহবশতঃ ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ নকৰাকৈ কোনো বৈদিক কৰ্ম কৰে, তেন্তে তেওঁ নিশ্চিতভাৱে নৰকত পতিত হয়।
Verse 15
रुद्राक्षं धारयेन्मूर्ध्नि कण्ठे सूत्रे करेऽथवा । सुवर्णमणिसम्भिन्नं शुद्धं नान्यैर्धृतं शिवम्
ৰুদ্ৰাক্ষ মূৰত, ডিঙিত, সূতাত বা হাতত ধাৰণ কৰিব লাগে; ই সোণ আৰু মণিৰ সৈতে মিশ্ৰিত হ'ব পাৰে, পবিত্ৰ, শুভ হ'ব লাগে আৰু আনৰ দ্বাৰা ধাৰণ কৰা হ'ব নালাগে।
Verse 16
नाशुचिर्धारयेदक्षं सदा भक्त्यैव धारयेत् । रुद्राक्षतरुसम्भूतवातोद्भूततृणान्यपि
অশুচি ব্যক্তিয়ে ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিব নালাগে; সদায় ভক্তিৰে ধাৰণ কৰিব লাগে। ৰুদ্ৰাক্ষ গছৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা বতাহে স্পৰ্শ কৰা ঘাঁহৰ পাতবোৰেও...
Verse 17
पुण्यलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् । रुद्राक्षं धारयन्पापं कुर्वन्नपि च मानवः
...পুণ্যলোকলৈ গমন কৰিব য'ত পুনৰ্জন্ম দুৰ্লভ। ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰি পাপ কৰিলেও মানুহে...
Verse 18
सर्वं तरति पाप्मानं जाबालश्रुतिराह हि । पशवो हि च रुद्राक्षधारणाद्यान्ति रुद्रताम्
...সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়, যিদৰে জাবাল শ্ৰুতিয়ে কৈছে। পশুবোৰেও ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰি ৰুদ্ৰত্ব লাভ কৰে।
Verse 19
किमु ये धारयन्ति स्म नरा रुद्राक्षमालिकाम् । रुद्राक्षः शिरसा ह्येको धार्यो रुद्रपरैः सदा
যিসকল মানুহে ৰুদ্ৰাক্ষৰ মালা পিন্ধে তেওঁলোকৰ কথা আৰু কি ক’ব! ৰুদ্ৰভক্তসকলে সদায় মূৰত অন্ততঃ এটা ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিব লাগে।
Verse 20
ध्वंसनं सर्वदुःखानां सर्वपापविमोचनम् । व्याहरन्ति च नामानि ये शम्भोः परमात्मनः
ই সকলো দুখ বিনাশ কৰে আৰু সকলো পাপৰ পৰা মুক্তি দিয়ে। যিসকলে পৰমাত্মা শম্ভুৰ নাম উচ্চাৰণ কৰে...
Verse 21
रुद्राक्षालङ्कृता ये च ते वै भागवतोत्तमाः । रुद्राक्षधारणं कार्यं सर्वश्रेयोऽर्थिभिर्नृभिः
...আৰু ৰুদ্ৰাক্ষৰে বিভূষিত হয়, তেওঁলোকেই শ্ৰেষ্ঠ ভক্ত (ভাগৱত)। পৰম কল্যাণকামী সকলো মানুহেই ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰা উচিত।
Verse 22
कर्णपाशे शिखायां च कण्ठे हस्ते तथोदरे । महादेवश्च विष्णुश्च ब्रह्मा तेषां विभूतयः
কাণত, শিখাত, ডিঙিত, হাতত আৰু উদৰত ইয়াৰ ধাৰণে মানুহক মহাদেৱ, বিষ্ণু আৰু ব্ৰহ্মাৰ দৈৱিক শক্তিৰ স্বৰূপ কৰি তোলে।
Verse 23
देवाश्चान्ये तथा भक्त्या खलु रुद्राक्षधारिणः । गोत्रर्षयश्च सर्वेषां कूटस्था मूलरूपिणः
অন্যান্য দেৱতাসকলেও ভক্তিৰে ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে। গোত্ৰৰ্ষিসকল আৰু সকলোৰে মূলস্বৰূপ পূৰ্বপুৰুষসকলেও ইয়াক ধাৰণ কৰে।
Verse 24
तेषां वंशप्रसूताश्च मुनयः सकला अपि । श्रौतधर्मपराः शुद्धाः खलु रुद्राक्षधारिणः
তেওঁলোকৰ বংশত জন্ম লোৱা সকলো মুনি, যিসকল শ্ৰুতি ধৰ্মত পৰায়ণ আৰু শুদ্ধ, তেওঁলোকেও নিশ্চয়কৈ ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে।
Verse 25
श्रद्धा न जायते साक्षाद्वेदसिद्धे विमुक्तिदे । बहूनां जन्मनामन्ते महादेवप्रसादतः
এই প্ৰত্যক্ষ বেদ-প্ৰমাণিত আৰু মুক্তিদাতা কাৰ্যত সহজে বিশ্বাস নোপজে। বহু জন্মৰ অন্তত মহাদেৱৰ অনুগ্ৰহৰ দ্বাৰাহে...
Verse 26
रुद्राक्षधारणे वाञ्छा स्वभावादेव जायते । रुद्राक्षस्य तु माहात्म्यं जाबालैरादरेण तु
ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণৰ ইচ্ছা স্বাভাৱিকতে জাগ্ৰত হয়। জাবাল উপনিষদত ৰুদ্ৰাক্ষৰ মহিমা অতি আদৰেৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
Verse 27
पठ्यते मुनिभिः सर्वैर्मया पुत्र तथैव च । रुद्राक्षस्य फलं चैव त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्
হে পুত্ৰ, সকলো মুনিৰ লগতে মইও ইয়াক অধ্যয়ন কৰোঁ। ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণৰ ফল ত্ৰিলোকতে বিখ্যাত।
Verse 28
फलस्य दर्शने पुण्यं स्पर्शात्कोटिगुणं भवेत् । शतकोटिगुणं पुण्यं धारणाल्लभते नरः
ৰুদ্ৰাক্ষ দৰ্শন কৰিলে পুণ্য হয়; স্পৰ্শ কৰিলে সেই পুণ্য কোটি গুণ বৃদ্ধি পায়। ধাৰণ কৰিলে মানুহে শতকোটি গুণ পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 29
लक्षकोटिसहस्राणि लक्षकोटिशतानि च । जपाच्च लभते नित्यं नात्र कार्या विचारणा
ইয়াৰ সহায়ত জপ কৰিলে মানুহে নিতৌ লক্ষ্য-কোটি-সহস্ৰ গুণ পুণ্য লাভ কৰে; এই বিষয়ে কোনো সন্দেহ কৰিব নালাগে।
Verse 30
हस्ते चोरसि कण्ठे च कर्णयोर्मस्तके तथा । रुद्राक्षं धारयेद्यस्तु स रुद्रो नात्र संशयः
যিজনে হাতত, বুকুত, ডিঙিত, কাণত আৰু মূৰত ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে, তেওঁ স্বয়ং ৰুদ্ৰ; এই বিষয়ে কোনো সংশয় নাই।
Verse 31
अवध्यः सर्वभूतानां रुद्रवद्धि चरेद्भुवि । सुराणामसुराणां च वन्दनीयो यथा शिवः
তেওঁ সকলো প্ৰাণীৰ বাবে অবধ্য হয় আৰু পৃথিৱীত ৰুদ্ৰৰ দৰে বিচৰণ কৰে। শিৱৰ দৰেই তেওঁ দেৱতা আৰু অসুৰসকলৰো বন্দনীয়।
Verse 32
रुद्राक्षधारी सततं वन्दनीयस्तथा नरैः । उच्छिष्टो वा विकर्मस्थो युक्तो वा सर्वपातकैः
ৰুদ্ৰাক্ষধাৰী ব্যক্তি সদায় মানুহৰ পূজনীয়। তেওঁ অপবিত্ৰই হওক, নিষিদ্ধ কৰ্মত লিপ্তই হওক বা সকলো পাপযুক্তই হওক...
Verse 33
मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्राक्षस्य तु धारणात् । कण्ठे रुद्राक्षमाबध्य श्वापि वा म्रियते यदि
ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিলে সকলো পাপৰ পৰা মুক্তি পোৱা যায়। যদি এটা কুকুৰৰ ডিঙিতো ৰুদ্ৰাক্ষ বান্ধি থোৱা অৱস্থাত মৃত্যু হয়...
Verse 34
सोऽपि मुक्तिमवाप्नोति किं पुनर्मानुषोऽपि सः । जपध्यानविहीनोऽपि रुद्राक्षं यदि धारयेत्
সিও মুক্তি লাভ কৰে; তেন্তে মানুহৰ কথা কি ক’ব! জপ আৰু ধ্যানহীন হ’লেও যদি কোনোবাই ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰে...
Verse 35
सर्वपापविनिर्मुक्तः स याति परमां गतिम् । एकं वापि हि रुद्राक्षं कृत्वा यत्नेन धारयेत्
তেওঁ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ পৰম গতি লাভ কৰে। যত্ন কৰি অন্ততঃ এটা হ’লেও ৰুদ্ৰাক্ষ ধাৰণ কৰিব লাগে।
Verse 36
एकविंशतिमुद्धृत्य रुद्रलोके महीयते । अतः परं प्रवक्ष्यामि रुद्राक्षस्य पुनर्विधिम्
তেওঁ একৈশ পুৰুষক উদ্ধাৰ কৰে আৰু ৰুদ্ৰলোকত মহিমান্বিত হয়। ইয়াৰ পিছত মই ৰুদ্ৰাক্ষৰ নিয়মসমূহ অধিক ব্যাখ্যা কৰিম।
Verse 999
इति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायामेकादशस्कन्धे रुद्राक्षजपमालाविधानवर्णनं नाम पञ्चमोऽध्यायः
এইদৰে ১৮,০০০ শ্লোকযুক্ত শ্ৰীমদ্দেৱীভাগৱত মহাপুৰাণৰ একাদশ স্কন্ধৰ 'ৰুদ্ৰাক্ষ জপমালা বিধান বৰ্ণন' নামৰ পঞ্চম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Frequently Asked Questions
The beads should be strung face-to-face and tail-to-tail, with a Meru bead at the top. The face of the bead represents Brahma, the center represents Rudra, and the tail represents Vishnu.
According to Lord Shiva, performing Vedic actions like homa, charity, or japa without wearing a Rudraksha is fruitless and leads a person to spiritual downfall and hell.
Merely seeing a Rudraksha grants merit, touching it multiplies the merit a crore times, wearing it gives a hundred-crore times merit, and performing Japa with it yields infinite spiritual rewards, ultimately granting Moksha.
Read Devi Bhagavatam in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.