Adhyaya 44
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम् (Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation)
এই অধ্যায়ত (উত্তৰভাগ, ললিতোপাখ্যান) হয়গ্ৰীৱে জপ-ন্যাস-যোগৰ আগমিক-তান্ত্ৰিক বিধি ব্যাখ্যা কৰিছে। সাধকে জপস্থানত শৃঙ্খলাৰে প্ৰৱেশ কৰি আসন আৰু দিশা-নিয়ম (প্ৰাঙ্মুখ পদ্মাসন) স্থিৰ কৰে, আসনশুদ্ধি কৰি ধ্যানৰ দ্বাৰা নিজকে দেৱতা-মূৰ্তিৰ সৈতে একাত্ম ভাবে। তাৰ পিছত আঙুলি, কৰতল আৰু নাভি, হৃদয়, ভ্ৰূমধ্য আদি কেন্দ্ৰত বীজমন্ত্ৰ আৰু মাতৃকা-অক্ষৰৰ ক্ৰমবদ্ধ ন্যাস, অস্ত্ৰমন্ত্ৰে অগ্নি-প্ৰাকাৰ সীমালৈ ৰক্ষাবেষ্টনী, আৰু বৰ্ণোচ্চাৰ (কাৰ-উচ্চাৰ) দ্বাৰা সূক্ষ্ম-স্থূল দেহৰ ভাবনা উল্লেখ আছে। হৃদয়মণ্ডলত নৱ-আসন/দেৱস্থান (ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, ৰুদ্ৰ, ঈশ্বৰ, সদাশিৱ আদি) বিন্যাস, মুদ্ৰা-প্ৰাণসহ ‘হুঁ’ জপে কুণ্ডলিনী জাগৰণ, দ্বাদশান্তলৈ উত্তোলন আৰু পুনঃস্থাপন বৰ্ণিত। শেষত কুঙ্কুম-ন্যাস আদি পৰিষ্কাৰে মন্ত্ৰশক্তি স্থিৰ কৰি পৰৱৰ্তী উপাসনা/জপৰ বাবে প্রস্তুতি কৰা হয়; ই শ্ৰীবিদ্যা-শাক্ত পদ্ধতিক অন্তৰ্জগতীয় ব্ৰহ্মাণ্ডৰূপে দেখুৱায়।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे ललितोपाख्याने त्रिचत्वारिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच प्रविश्य तु जपस्थानमानीय निजमासनम् / अभ्युक्ष्य विधिवन्मन्त्रैर्गुरूक्तक्रमयोगतः
এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ উত্তৰভাগত ললিতোপাখ্যানত ত্ৰিচত্বাৰিংশ (তেতাল্লিশ) অধ্যায়। হয়গ্ৰীৱ ক’লে— জপস্থানত প্ৰৱেশ কৰি নিজৰ আসন আনি, গুৰুয়ে কোৱা ক্ৰমযোগ অনুসাৰে মন্ত্রেৰে বিধিপূৰ্বক অভ্যুক্ষণ কৰি শুদ্ধ কৰিলে।
Verse 2
स्वात्मानं देवतामूर्तिं ध्यायंस्तत्राविशेषतः / प्राङ्मुखो दृढमाबध्य पद्मासनमनन्यधीः
তাত নিজৰ আত্মাক দেৱতামূৰ্তি বুলি অবিশেষভাবে ধ্যান কৰি, পূৰ্বমুখী হৈ দৃঢ়ভাবে পদ্মাসন বদ্ধ কৰি বহিল; তাৰ বুদ্ধি অন্যত্ৰ নাযায়।
Verse 3
त्रिखण्डामनुबध्नीयाद्गुर्वादीनभिवन्द्य च / द्विरुक्तबालबीजानि मध्याद्यङ्गुलिषु क्रमात्
গুৰু আদি সকলক অভিবন্দন কৰি ত্ৰিখণ্ডা (ত্ৰিবিধ বন্ধ) বদ্ধ কৰিব লাগে; তাৰপিছত ‘বাল’ বীজ দুবাৰ উচ্চাৰণ কৰি মধ্যমা আদি আঙুলিত ক্ৰমে ন্যাস কৰিব লাগে।
Verse 4
तलयोरपि विन्यस्य करशुद्धिपुरःसरम् / अग्निप्राकारपर्यन्तं कुर्यात्स्वास्त्रेण मन्त्रवित्
হাতৰ তালুতেও বিন্যাস কৰি প্ৰথমে কৰশুদ্ধি কৰিব লাগে; তাৰপিছত মন্ত্রবিদে নিজৰ অস্ত্ৰমন্ত্রেৰে অগ্নি-প্ৰাকাৰ পৰ্যন্ত ৰক্ষাআৱৰণ কৰিব লাগে।
Verse 5
प्रतिलोमेन पादाद्यमनुलोमेन कादिकम् / व्याप कन्यासमारोप्य व्यापयन्वाग्भवादिभिः
প্ৰতিলোম ক্ৰমে পাদাদি আৰু অনুলোম ক্ৰমে ‘ক’ আদি বৰ্ণৰ ন্যাস কৰিব। তাৰ পিছত ‘ব্যাপ’ কন্যাস আৰোপ কৰি বাগ্ভৱ আদি মন্ত্ৰেৰে সৰ্বত্ৰ ব্যাপ্তি সাধন কৰিব।
Verse 6
व्यक्तैः कारमसूक्ष्मस्थूलशरीराणि कल्पयेत् / नाभौ हृदि भ्रुवोर्मध्ये बालाबीजान्यथ न्यसेत्
ব্যক্ত ‘কাৰ’ বৰ্ণেৰে সূক্ষ্ম আৰু স্থূল শৰীৰৰ কল্পনা কৰিব। তাৰ পিছত নাভি, হৃদয় আৰু ভ্ৰূমধ্যত বালা-বীজৰ ন্যাস কৰিব।
Verse 7
मातृकां मूलपुटितां न्यसेन्नाभ्यादिषु क्रमात् / बालाबीजानि तान्येव द्विरावृत्त्याथ विन्यसेत्
মূলপুটিত মাতৃকাৰ ন্যাস নাভি আদি স্থানত ক্ৰমে কৰিব। সেই বালা-বীজসমূহক দ্বিবাৰ আবৃত্তি কৰি পুনৰ বিন্যাস কৰিব।
Verse 8
मध्यादिकरशाखासु तलयोरपि नान्यथा / नाभ्यादावथ विन्यस्य न्यसेदथ पदद्वये
মধ্যমা আদি কৰশাখাত আৰু দুয়োটা তালুতেও একে ধৰণে ন্যাস কৰিব, অন্যথা নহয়। নাভি আদি স্থানত বিন্যাস কৰি পাছত দুয়োটা পদতেও ন্যাস কৰিব।
Verse 9
जानूरुस्फिग्गुह्यमूलनाभि हृन्मूर्धसु क्रमात् / नवासनानि ब्रह्माणं विष्णुं रुद्रं तथेश्वरम्
জানু, ঊৰু, স্ফিক, গুহ্য, মূল, নাভি, হৃদয় আৰু মূৰ্ধাত ক্ৰমে ন্যাস কৰিব। এই নৱ আসন ব্রহ্মা, বিষ্ণু, ৰুদ্র তথা ঈশ্বৰৰ আসনস্বৰূপ।
Verse 10
सदाशिवं च पूषाणं तूलिकां च प्रकाशकम् / विद्यासनं च विन्यस्य हृदये दर्शयेत्ततः
তাৰ পিছত সদাশিৱ, পূষা, তূলিকা আৰু প্ৰকাশক, লগতে বিদ্যাসনক হৃদয়ত স্থাপন কৰি দৰ্শন কৰাব।
Verse 11
पद्मत्रिखण्डयोन्याख्यां मुद्रामोष्ठपुटेन च / वायुमापूर्य हुं हुं हुं त्विति प्राबीध्य कुण्डलीम्
ওষ্ঠপুটে ‘পদ্মত্রিখণ্ডযোনি’ নামৰ মুদ্ৰা কৰি বায়ু পূৰ্ণ কৰি ‘হুঁ হুঁ হুঁ’ বুলি কুণ্ডলিনী জাগ্ৰত কৰ।
Verse 12
मन्त्रशक्त्या समुन्नीय द्वादशान्ते शिवैकताम् / भावयित्वा पुनस्तं च स्वस्थाने विनिवेश्य च
মন্ত্ৰশক্তিৰে তাক উত্থাপন কৰি দ্বাদশান্তত শিৱৈক্য ভাবনা কৰ; তাৰ পিছত তাক পুনৰ স্বস্থানত স্থাপন কৰ।
Verse 13
वाग्भवादीनि बीजानि मूलहृद्बाहुषु न्यसेत् / समस्तमूर्ध्नि दोर्मूलमध्याग्रेषु यथाक्रमम्
বাগ্ভৱ আদি বীজসমূহ মূল, হৃদয় আৰু বাহুত ন্যাস কৰিব; আৰু ক্ৰমে মস্তকত আৰু বাহুৰ মূল-মধ্য-অগ্ৰ ভাগতো স্থাপন কৰিব।
Verse 14
हस्तौ विन्यस्य चाङ्गेषु ह्यङ्गुष्ठादितलावधि / हृदयादौ च विन्यस्य कुङ्कुमं न्यासमाचरेत्
হাতৰ ন্যাস অঙ্গসমূহত অঙ্গুষ্ঠৰ পৰা তালুলৈকে কৰিব; আৰু হৃদয় আদি স্থানত ন্যাস কৰি কুঙ্কুম-ন্যাস আচৰণ কৰিব।
Verse 15
शुद्धा तृतीयबीजेन पुटितां मातृकां पुनः / आद्यबीजद्वयं न्यस्य ह्यन्त्यबीजं न्यसेदिति
তৃতীয় বীজে শুদ্ধ কৰা মাতৃকাক পুনৰ পুটিত কৰি, প্ৰথমে আদ্য-বীজদ্বয় ন্যাস কৰি, তাৰ পিছত অন্ত্য-বীজো ন্যাস কৰিব লাগে বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 16
पुनर्भूतलविन्यासमाचरेन्नातिविस्तरम् / वर्गाष्टकं न्यसेन्मूले नाभौ हृदयकण्ठयोः
পুনৰ ভূতল-বিন্যাস অতিবিস্তাৰ নকৰি, বৰ্গাষ্টকক মূলে, নাভিত, হৃদয় আৰু কণ্ঠত ন্যাস কৰিব লাগে।
Verse 17
प्रागाधायैषु शषसान्मूलहृन्मूर्द्धसु न्यसेत् / कक्षकट्यंसवामांसकटिहृत्सु च विन्यसेत्
পূৰ্বমুখে স্থিত হৈ এই ‘শ-ষ-স’ আদি মূলে, হৃদয়ত আৰু মূৰ্ধাত ন্যাস কৰিব; লগতে কক্ষ, কটি, অংস, বামাংশ, কটি আৰু হৃদয়তো বিন্যাস কৰিব।
Verse 18
प्रभूताधः षडङ्गानि दादिवर्गैस्तु विन्यसेत् / ऋषिस्तु शब्दब्रह्मस्याच्छन्दो भूतलिपिर्मता
তলভাগত ‘দা’ আদি বৰ্গেৰে ষড়ঙ্গসমূহ যথাবিধি বিন্যাস কৰিব; শব্দব্ৰহ্মৰ ঋষি আৰু ছন্দ ‘ভূতলিপি’ বুলি মানা হয়।
Verse 19
श्रीमूलप्रकृतिस्त्वस्य देवता कथिता मनोः / अक्षस्रक्पुस्तके चोर्ध्वे पुष्पसायककार्मुके
এই মন্ত্ৰৰ দেৱতা ‘শ্ৰীমূলপ্ৰকৃতি’ বুলি কোৱা হৈছে; আৰু ওপৰত অক্ষমালা আৰু পুথি, লগতে পুষ্পবাণ আৰু ধনু (কাৰ্মুক) ধাৰিণী দেৱীৰ ধ্যান বিধেয়।
Verse 20
वराभीतिकराब्जैश्च धारयन्तीमनूपमाम् / रक्षणाक्षमयीं मानां वहन्ती कण्ठदेशतः
সেই অনুপমা দেৱী বৰ আৰু অভয়-মুদ্ৰাযুক্ত পদ্মকৰ ধাৰণ কৰে আৰু কণ্ঠদেশত ৰক্ষাস্বৰূপ অক্ষৰময় মালা বহন কৰে।
Verse 21
हारकेयूरकटकच्छन्नवीरविभूषणाम् / दिव्याङ्गरागसंभिन्नमणिकुण्डलमण्डिताम्
সেই দেৱী হাৰ, কেয়ূৰ আৰু কটক আদি বীৰভূষণে আচ্ছাদিত; দিৱ্য অঙ্গৰাগৰ সুগন্ধে ভৰা হৈ মণিময় কুণ্ডলে মণ্ডিত।
Verse 22
लिपिकल्पद्रुमस्याधो रूपिपङ्कजवासिनीम् / साक्षाल्लिपिमयीं ध्यायेद्भैरवीं भक्तवत्सलाम्
লিপি-কল্পদ্ৰুমৰ তলত ৰূপময় পদ্মত অধিষ্ঠিতা, সাক്ഷাৎ লিপিময়ী, ভক্তবৎসলা ভৈৰবীক ধ্যান কৰিব লাগে।
Verse 23
अनेककोटिदूतीभिः समन्तात्समलङ्कृताम् / एवं ध्यात्वा न्यसेद्भूयो भूतलेप्यक्षरान्क्रमात्
অসংখ্য কোটি দূতীৰে চাৰিওফালে অলংকৃত দেৱীক এইদৰে ধ্যান কৰি, পুনৰ ক্ৰমে ভূতলতো অক্ষৰসমূহৰ ন্যাস কৰিব লাগে।
Verse 24
मूलाद्याज्ञावसानेषु वर्गाष्टकमथो न्यसेत् / शषसान्मूर्ध्नि संन्यस्य स्वरानेष्वेव विन्यसेत्
মূলাধাৰৰ পৰা আজ্ঞাচক্ৰৰ অন্তলৈ বৰ্গসমূহৰ অষ্টক ন্যাস কৰিব; তাৰপিছত ‘শ’, ‘ষ’, ‘স’ মূৰ্ধ্নিত স্থাপন কৰি, স্বৰসমূহতেই সিহঁতৰ বিন্যাস কৰিব।
Verse 25
हादिरूर्ध्वादिपञ्चास्येष्वग्रे मूले च मध्यमे / अङ्गुलीमूलमणिबन्धयोर्देष्णोश्च पादयोः
হাদি পৰা ঊৰ্ধ্বলৈ পঞ্চাশ বৰ্ণৰ উচ্চাৰণস্থান অগ্ৰ, মূল আৰু মধ্যত; লগতে আঙুলিৰ মূল, মণিবন্ধ, গোৰালি আৰু পদযুগলতো নিৰ্দেশিত।
Verse 26
जठरे पार्श्वयोर्दक्षवामयोर्नाभिपृष्ठयोः / शषसान्मूलहृन्मूर्धस्वेतान्वा लादिकान्न्य सेत्
জঠৰত, দুয়োপাৰ্শ্বৰ দক্ষিণ-বাম অংশত, নাভি আৰু পৃষ্ঠত; লগতে ‘শষসান্’, ‘মূল’, ‘হৃত্’, ‘মূর্ধ’, ‘শ্বেত’, ‘লাদি’ আদিো যথাস্থানে ন্যাস কৰিব লাগে।
Verse 27
ह्रस्वाः पञ्चाथ सन्ध्यर्णाश्चत्वारो हयरा वलौ / अकौ खगेनगश्चादौ क्रमोयं शिष्टवर्गके
হ্ৰস্ব স্বৰ পাঁচটা; সন্ধ্যাক্ষৰ চাৰিটা; ‘হয়ৰা’ বলয়ত; আৰু ‘অকৌ’ আৰু ‘খগেনগ’ আদি আৰম্ভণিতে—শিষ্টবৰ্গৰ বৰ্ণক্ৰমত এই নিয়ম স্মৃত।
Verse 28
शषसा इति विख्याता द्विचत्वारिंशदक्षराः / आद्यः पञ्चाक्षरो वर्गो द्वितीयश्चतुरक्षरः
‘শষসা’ নামে বিখ্যাত বিয়াল্লিশ আখৰ আছে; তাত প্ৰথম বৰ্গ পাঁচ আখৰৰ আৰু দ্বিতীয় বৰ্গ চাৰ আখৰৰ বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 29
पञ्चाक्षरी तु षड्वर्गी त्रिवर्णो नवमो मतः / ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च धनेशेन्द्रयमाः क्रमात्
পঞ্চাক্ষৰীত ছয় বৰ্গ আছে; নবমটো ত্ৰিবৰ্ণময় বুলি মত; আৰু ক্ৰমে ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, ৰুদ্ৰ, ধনেশ, ইন্দ্ৰ আৰু যম অধিষ্ঠাতা।
Verse 30
वरुणश्चैव सोमश्च शक्तित्रयमिमे नव / वर्णानामीश्वराः प्रोक्ताः क्रमो भूतलिपेरयम्
বৰুণ আৰু সোম—এই নৱ, ত্ৰিশক্তি-সমন্বিত, বৰ্ণসমূহৰ ঈশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে; এইয়েই ভূতলিপিৰ ক্ৰম।
Verse 31
एवं सृष्टौ पाठो विपरीतः संहृतावमुन्येव / स्थानानि योजनीयौ विसर्गबिन्दू च वर्णान्तौ
সৃষ্টিত পাঠ বিপৰীত; সংহাৰত সেই একেই ক্ৰম। স্থানসমূহ যোজনা কৰিব লাগে, আৰু বিসৰ্গ-বিন্দু বৰ্ণান্তে স্থাপনীয়।
Verse 32
ध्यानपूर्वं ततः प्राज्ञो रत्यादिन्यासमाचरेत् / जपाकुसुमसंकाशाः कुङ्कुमारुणविग्रहाः
তাৰপিছত প্ৰাজ্ঞ সাধকে ধ্যানপূৰ্বক ৰতি-আদি ন্যাস আচৰণ কৰিব; তেওঁলোক জবা-কুসুমসদৃশ, কুঙ্কুমাৰুণ দেহধাৰী।
Verse 33
कामवामाधिरूढाङ्का ध्येयाः शरधनुर्धराः / रतिप्रीतियुतः कामः कामिन्याः कान्तैष्यते
কামৰ বামভাগত অধিৰূঢ়া (ৰতি)সহ, শৰ-ধনু ধাৰণকাৰীসকলক ধ্যান কৰিব; ৰতি-প্ৰীতিযুক্ত কামে কামিনীৰ প্ৰিয়কান্তক অন্বেষণ কৰে।
Verse 34
कान्तिमान्मोहिनीयुक्तकामाङ्गः कलहप्रियाम् / अन्वेति कामचारैस्तु विलासिन्या समन्वितः
কান্তিমান, মোহিনী-যুক্ত কামস্বৰূপে, কলহপ্ৰিয়া (নায়িকা)ক কামচাৰে অনুসৰণ কৰে; আৰু বিলাসিনীৰ সৈতে সমন্বিত থাকে।
Verse 35
कामः कल्पलता युक्तः कामुकः श्यामवर्णया / शुचिस्मितान्वितः कामो बन्धको विस्मृतायुतः
কাম দেৱ কল্পলতাৰ সৈতে যুক্ত, শ্যামবৰ্ণা কামিনীৰ সহচৰ কামুক। শুচি হাস্যৰে বিভূষিত সেই কামেই বন্ধনকাৰী, বিস্মৃতি-সহিত বুলি কীৰ্তিত।
Verse 36
रमणो विस्मिताक्ष्या च रामो ऽयं लेलिहानया / रमण्या रतिनाथोपि दिग्वस्त्राढ्यो रतिप्रियः
বিস্মিত নয়নীয়া আৰু লেলিহানাৰ সৈতে এই ৰমণ-স্বৰূপ ৰাম। ৰমণ্যাৰ সহচৰ ৰতিনাথো, দিগ্বস্ত্ৰ-ঐশ্বৰ্যৰে সমৃদ্ধ, ৰতিৰ প্ৰিয়।
Verse 37
वामया कुब्जया युक्तो रतिनाथो धरायुतः / रमाकान्तो रमोपास्यो रममाणो निशाचरः
বামা কুব্জাৰ সৈতে যুক্ত ৰতিনাথ ধৰাৰ সৈতে সংযুক্ত। তেওঁ ৰমাকান্ত, ৰমাৰ উপাস্য, আৰু ৰমণৰত নিশাচৰ।
Verse 38
कल्याणो मोहिनीनाथो नन्दकश्चोत्तमान्वितः / नन्दी सुरोत्तमाढ्यो नन्दनो नन्दयिता पुनः
তেওঁ কল্যাণময়, মোহিনীৰ নাথ, আৰু উত্তম গুণে বিভূষিত নন্দক। নন্দী, সুৰোত্তমে সমৃদ্ধ, নন্দন, আৰু পুনৰায় আনন্দদাতা।
Verse 39
सुलावण्यान्वितः पञ्चबाणो बालनिधीश्वरः / कलहप्रियया युक्तस्तथा रतिसखः पुनः
তেওঁ সুলাবণ্যযুক্ত পঞ্চবাণ, আৰু বালনিধিৰ ঈশ্বৰ। কলহপ্ৰিয়াৰ সৈতে যুক্ত, আৰু পুনৰায় ৰতিৰ সখা।
Verse 40
एकाक्ष्या पुष्पधन्वापि सुमुखेशो महाधनुः / नीली जडिल्यो भ्रमणः क्रमशः पालिनीपतिः
একাক্ষ্যাৰ সৈতে পুষ্পধন্বা, সুমুখেশ আৰু মহাধনু; তাৰ পিছত নীলী আৰু জডিল্যাৰ সহচৰ্যে ‘ভ্ৰমণ’ ক্ৰমে ‘পালিনীপতি’ নামে খ্যাত।
Verse 41
भ्रममाणः शिवाकान्तो भ्रमो भ्रान्तश्च मुग्धया / भ्रामको रमया प्राप्तो भ्रामितो भृङ्ग इष्यते
ভ্ৰমণ কৰি থকা তেওঁ শিৱাকান্ত; মুগ্ধাৰ কাৰণে ‘ভ্ৰম’ আৰু ‘ভ্ৰান্ত’ বুলি কোৱা হয়; ৰমাৰ দ্বাৰা প্ৰাপ্ত হৈ ‘ভ্ৰামক’, আৰু ভ্ৰমিত হৈ ‘ভৃংগ’ বুলি মান্য।
Verse 42
भ्रान्ताचारो लोचनया दीर्घजिह्विकया पुनः / भ्रमावहं समन्वेति मोहनस्तु रतिप्रियाम्
লোচনাৰ সৈতে তেওঁ ‘ভ্ৰান্তাচাৰ’ নামে পৰিচিত; পুনৰ দীৰ্ঘজিহ্বিকাৰ সহচৰ্যে ‘ভ্ৰমাৱহ’ৰ সৈতে যুক্ত হয়; আৰু ‘মোহন’ ৰতিপ্ৰিয়াৰ ওচৰলৈ যায়।
Verse 43
मोहकस्तु पलाशाक्ष्या गृहिण्यां मोह इष्यते / विकटेशो मोहधरो वर्धनोयं धरायुतः
পলাশাক্ষীৰ সৈতে তেওঁ ‘মোহক’, আৰু গৃহিণীত ‘মোহ’ বুলি মান্য; ‘বিকটেশ’ ‘মোহধৰ’ আৰু এই ‘বৰ্ধন’ ‘ধৰাযুত’ নামে খ্যাত।
Verse 44
मदनाथो ऽनूपमस्तु मन्मथो मलयान्वितः / मादकोह्लादिनीयुक्तः समिच्छन्विश्वतोमुखी
তেওঁ ‘মদনাথ’ অনুপম; ‘মন্মথ’ মালয়-সমন্বিত; মাদক-আহ্লাদিনীৰ সৈতে যুক্ত হৈ ‘বিশ্বতোমুখী’ক লাভ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰে।
Verse 45
नायको भृङ्गपूर्वस्तु गायको नन्दिनीयुतः / गणको ऽनामया ज्ञेयः काल्या नर्तक इष्यते
নায়ক ‘ভৃঙ্গপূৰ্ব’ নামে খ্যাত, গায়ক নন্দিনীৰ সৈতে যুক্ত। গণক ‘অনাময়া’ নামে জ্ঞেয়, আৰু নর্তক ‘কাল্যা’ বুলি মান্য।
Verse 46
क्ष्वेल्लकः कालकर्ण्यढ्यः कन्दर्पो मत्त इष्यते / नर्तकः श्यामलाकान्तो विलासी झषयान्वितः
‘ক্ষ্বেল্লক’ কালকৰ্ণ্য-সমৃদ্ধ; ‘কন্দর্প’ক মত্ত বুলি মানা হয়। নর্তক ‘শ্যামলাকান্ত’—বিলাসী আৰু ঝষয়া-যুক্ত।
Verse 47
उन्मत्तामुपसंगम्य मोदते कामवर्धनः / ध्यानपूर्वं ततः श्रीकण्ठादिविन्यासमाचरेत्
উন্মত্তাৰ ওচৰলৈ গৈ ‘কামবর্ধন’ আনন্দিত হয়। তাৰপাছত ধ্যানপূৰ্বক শ্ৰীকণ্ঠাদি বিন্যাস (ন্যাস) আচৰণ কৰিব লাগে।
Verse 48
सिंदूरकाञ्चनसमोभयभागमर्धनारीश्वरं गिरिसुताहरभूपचिह्नम् / पाशद्वयाक्षवलयेष्टदहस्तमेव स्मृत्वा न्यसेल्लिपिपदेषु समीहितार्थम्
সিন্দূৰ আৰু কাঞ্চনৰ দৰে উভয় ভাগসম অর্ধনাৰীশ্বৰক স্মৰণ কৰা—যাঁৰ দেহত গিৰিসুতা আৰু হৰৰ ভূষণচিহ্ন আছে। দ্বিপাশ, অক্ষমালা আৰু বৰদহস্তধাৰী সেই দেৱক মনত ধৰি, অভীষ্টাৰ্থে লিপি-পদত ন্যাস কৰা।
Verse 49
श्रीकण्ठानन्तसूक्ष्मौ च त्रिमूर्तिरमरेश्वरः / उर्वीशोभारभूतिश्चातिथीशः स्थाणुको हरः
শ্ৰীকণ্ঠ, অনন্ত আৰু সূক্ষ্ম—এই নামসমূহ; তেওঁ ত্ৰিমূৰ্তি আৰু অমৰেশ্বৰ। তেওঁকেই উৰ্বীশ, ভাৰভূতি, অতিথীশ, স্থাণু আৰু হৰ বুলিও কোৱা হয়।
Verse 50
चण्डीशो भौतिकः सद्योजातश्चानुग्रहेश्वरः / अक्रूरश्च महासेनः स्युरेते वरमूर्त्तयः
চণ্ডীশ, ভৌতিক, সদ্যোজাত, অনুগ্ৰহেশ্বৰ, অক্রূৰ আৰু মহাসেন—এইসকলক বৰদায়ক পবিত্ৰ মূৰ্তি বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 51
ततः क्रोधीशचण्डीशौ पञ्चान्तकशिवोत्तमौ / तथैकरुद्रकूर्मैकनेत्राः सचतुरातनाः
তাৰ পাছত ক্ৰোধীশ আৰু চণ্ডীশ, পঞ্চান্তক আৰু শিৱোত্তম; লগতে একৰুদ্ৰ, কূৰ্ম, একনেত্ৰ আৰু চতুৰাতন—এই ৰূপসমূহো উল্লেখিত।
Verse 52
अजेशः शर्वसोमेशौ हरो लागलिदारुकौ / अर्धनारीश्वरश्चोमाकान्तश्चापाढ्यदण्डिनौ
অজেশ, শৰ্ব আৰু সোমেশ; হৰ, লাগলি আৰু দাৰুক; লগতে অৰ্ধনাৰীশ্বৰ, উমাকান্ত, আপাঢ্য আৰু দণ্ডী—এইবোৰো পবিত্ৰ নাম-ৰূপ।
Verse 53
अत्रिर्मीनश्च मेषश्च लोहितश्च शिखी तथा / खड्गदण्डद्विदण्डौ च सुमहाकालव्या लिनौ
অত্ৰি, মীন, মেষ, লোহিত আৰু শিখী; লগতে খড়্গদণ্ড, দ্বিদণ্ড, সুমহাকাল আৰু ব্যালিন—এইবোৰো দিব্য ৰূপ বুলি গণ্য।
Verse 54
भुजङ्गेशः पिनाकी च खड्गेशश्च बकस्तथा / श्वेतो ह्यभ्रश्च लकुलीशिवः संवर्त्तकस्तथा
ভুজঙ্গেশ, পিনাকী, খড়্গেশ আৰু বক; লগতে শ্বেত, অভ্ৰ, লকুলীশিৱ আৰু সংৱৰ্তক—এইবোৰো পৰম পবিত্ৰ ৰূপ।
Verse 55
पूर्णोदरी च विरजा तृतीया शाल्म तथा / लोलाक्षी वर्तुलाक्षी च दीर्घङ्घोणा तथैव च
পূৰ্ণোদৰী, বিৰজা, তৃতীয়া আৰু শাল্ম; লগতে লোলাক্ষী, বৰ্তুলাক্ষী আৰু দীৰ্ঘনাসিকা—এইসকলিও (দেৱীশক্তি)।
Verse 56
सुदीर्घमुखिगो मुख्यौ नवमी दीर्घजिह्विका / कुञ्जरी चौर्ध्वकेशा च द्विमुखी विकृतानना
সুদীৰ্ঘমুখিগো, মুখ্যৌ, নবমী, দীৰ্ঘজিহ্বিকা; লগতে কুঞ্জৰী, ঊৰ্ধ্বকেশা, দ্বিমুখী আৰু বিকৃতাননা—এইসকল (দেৱীশক্তি)।
Verse 57
सत्यलीलाकलाविद्यामुख्याः स्युः स्वरशक्तयः / महाकाली सरस्वत्यौ सर्वसिद्धिसमन्विते
সত্য, লীলা, কলা আৰু বিদ্যাত মুখ্য—এইসকল স্বৰশক্তি; মহাকালী আৰু সৰস্বতী—দুয়ো সৰ্বসিদ্ধিসমন্বিতা।
Verse 58
गौरी त्रैलोक्यविद्या च तथा मन्त्रात्मशक्तिका / लंबोदरी भूतमता द्राविणी नागरी तथा
গৌৰী, ত্ৰৈলোক্যবিদ্যা, তথা মন্ত্রাত্মশক্তিকা; আৰু লম্বোদৰী, ভূতমতা, দ্ৰাৱিণী, নাগৰী—এইসকলিও (শক্তি)।
Verse 59
खेचरी मञ्जरी चैव रूपिणी वीरिणी तथा / कोटरा पूतना भद्रा काली योगिन्य एव च
খেচৰী, মঞ্জৰী, ৰূপিণী আৰু বীৰিণী; লগতে কোটৰা, পূতনা, ভদ্ৰা, কালী আৰু যোগিনী—এইসকলিও (শক্তি)।
Verse 60
शङ्खिनीगर्जिनीकालरात्रिकूर्दिन्य एव च / कपर्दिनी तथा वज्रा जया च सुमुखेश्वरी
শঙ্খিনী, গর্জিনী, কালৰাত্ৰি আৰু কূৰ্দিনী; কপৰ্দিনী তথা বজ্ৰা, জয়া আৰু সুমুখেশ্বৰি—এই দেৱীশক্তিসকল।
Verse 61
रेवती माधवी चैव वारुणी वायवी तथा / रक्षावधारिणी चान्या तथा च सहजाह्वया
ৰেৱতী, মাধৱী, বাৰুণী আৰু বায়ৱী; লগতে ৰক্ষাৱধাৰিণী নামৰ অন্যা শক্তি, আৰু সহজাহ্বয়া।
Verse 62
लक्ष्मीश्च व्यापिनीमाये संख्याता वर्णशक्तयः / द्विरुक्तवालाया वर्णै रङ्गं कृत्वाथ केवलैः
লক্ষ্মী আৰু ব্যাপিনী মায়াসহ বৰ্ণ-শক্তিসকল গণনা কৰা হ’ল; তাৰ পাছত দ্বিৰুক্তবালাৰ বৰ্ণেৰে, কেৱল সেইবোৰে, ৰঙৰ বিন্যাস কৰা হ’ল।
Verse 63
षोढा न्यासं प्रकुर्वीत देवतात्मत्वसिद्धये / विघ्नेशादींस्तु तत्रादौ विन्यसेद्ध्यानपूर्वकम्
দেৱতাত্মত্ব সিদ্ধিৰ বাবে ষোড়শ-ন্যাস কৰিব; আৰু তাত আৰম্ভণিতে বিঘ্নেশ আদি দেৱতাসকলক ধ্যানপূৰ্বক বিন্যাস কৰিব।
Verse 64
तरुणारुणसंकाशान्गजवक्त्रांस्त्रिलोचनान् / पाशाङ्कुशवराभीतिहस्ताञ्छक्तिसमन्वितान्
তৰুণ অৰুণৰ দৰে দীপ্ত, গজমুখ আৰু ত্ৰিনয়ন; পাশ, অঙ্কুশ, বৰ আৰু অভয় হস্তধাৰী, শক্তিসমন্বিত।
Verse 65
विघ्नेशो विघ्नराजश्च विनायकशिवोत्तमौ / विघ्नकृद्विघ्नहन्ता च विघ्नराढ्गणनायकः
তেওঁ বিঘ্নেশ, বিঘ্নৰাজ, বিনায়ক আৰু শিৱোত্তম; তেওঁ বিঘ্ন সৃষ্টিকাৰীও, বিঘ্ন হৰণকাৰীও—গণনায়ক, বিঘ্নসম্ৰাট।
Verse 66
एकदन्तो द्विदन्तश्च गजवक्त्रो निरञ्जनः / कपर्दवान्दीर्घमुखः शङ्कुकर्णो वृषध्वजः
তেওঁ একদন্ত, দ্বিদন্ত, গজবক্ত্ৰ আৰু নিৰঞ্জন; জটাধাৰী, দীৰ্ঘমুখ, শঙ্কুকৰ্ণ আৰু বৃষধ্বজ।
Verse 67
गणनाथो गजेन्द्रास्यः शूर्पकर्णस्त्रिलोचनः / लम्बोदरो महानादश्चतुर्मूर्तिः सदाशिवः
তেওঁ গণনাথ, গজেন্দ্ৰাস্য, শূৰ্পকৰ্ণ আৰু ত্ৰিলোচন; লম্বোদৰ, মহানাদ, চতুৰ্মূর্তি আৰু সদাশিৱ-স্বরূপ।
Verse 68
आमोदो दुर्मदश्चैव सुमुखश्च प्रमोदकः / एकपादो द्विपादश्च शूरो वीरश्च षण्मुखः
তেওঁ আমোদ, দুৰ্মদ, সুমুখ আৰু প্ৰমোদক; একপাদ, দ্বিপাদ, শূৰ, বীৰ আৰু ষণ্মুখ।
Verse 69
वरदो नाम देवश्च वक्रतुण्डो द्विदन्तकः / सेनानीर्ग्रामणीर्मत्तो मत्तमूषकवाहनः
তেওঁ বৰদ নামৰ দেৱ, বক্রতুণ্ড আৰু দ্বিদন্তক; সেনানী, গ্ৰামণী, মত্ত আৰু মত্ত মূষকবাহন।
Verse 70
जटी मुण्डी तथा खड्गी वरेण्यो वृषकेतनः / भङ्यप्रियो गणेशश्च मेघनादो गणेश्वरः
জটাধাৰী, মুণ্ডিতমস্তক আৰু খড়্গধাৰী, বৰণীয় বৃষকেতন; ভঙ্গিপ্ৰিয় গণেশ, মেঘনাদ আৰু গণেশ্বৰ—এই পবিত্ৰ নামসমূহ।
Verse 71
एते गणेशा वर्णानामेकपञ्चाशतः क्रमात् / श्रीश्च ह्रीश्चैव पुष्टिश्च शान्तिस्तुष्टिः सरस्वती
বৰ্ণক্রমে এইসকল একপঞ্চাশত গণেশ-স্বরূপ; শ্ৰী, হ্ৰী, পুষ্টি, শান্তি, তুষ্টি আৰু সৰস্বতী।
Verse 72
रतिर्मेधा तथा कान्तिः कामिनी मोहिनी तथा / तीव्रा च ज्वालिनी नन्दा सुयशाः कामरूपिणी
ৰতি, মেধা আৰু কান্তি; কামিনী আৰু মোহিনী; তীব্ৰা, জ্বালিনী, নন্দা, সুযশা আৰু কামৰূপিণী।
Verse 73
उग्रा तेजोवती सत्या विघ्नेशानी स्वरूपिणी / कामार्त्ता मदजिह्वा च विकटा घूर्णितानना
উগ্ৰা, তেজোবতী, সত্যা, বিঘ্নেশানী-স্বরূপিণী; কামাৰ্তা, মদজিহ্বা, বিকটা আৰু ঘূৰ্ণিতাননা।
Verse 74
भूतिर्भूमिर्द्विरम्या चामारूपा मकरध्वजा / विकर्णभ्रुकुटी लज्जा दीर्घघोणा धनुर्धरी
ভূতি, ভূমি, দ্বিৰম্যা, চামাৰূপা, মকৰধ্বজা; বিকৰ্ণভ্ৰুকুটি, লজ্জা, দীৰ্ঘঘোণা আৰু ধনুৰ্ধৰী।
Verse 75
तथैव यामिनी रात्रिश्चन्द्रकान्ता शशिप्रभा / लोलाक्षी चपला ऋज्वी दुर्भगा सुभगा शिवा
তদ্ৰূপে ৰাতি ‘যামিনী’—চন্দ্ৰকান্তা, শশিপ্ৰভা; লোলাক্ষী, চপলা, ঋজ্বী; কেতিয়াবা দুর্ভগা, কেতিয়াবা সুভগা, আৰু শিৱা-স্বৰূপিণী।
Verse 76
दुर्गा गुहप्रिया काली कालजिह्वा च शक्तयः / ग्रहन्यासं ततः कुर्याद्ध्यानपूर्वं समाहितः
দুৰ্গা, গুহপ্ৰিয়া, কালী, কালজিহ্বা—এইসকল শক্তি; তাৰ পাছত সাধকে ধ্যানপূৰ্বক সমাহিত হৈ গ্ৰহন્યાસ কৰিব।
Verse 77
वरदाभयहस्ताढ्याञ्छक्त्यालिङ्गितविग्रहान् / कुङ्कुमक्षीररुधिरकुन्दकाञ्चनकंबुभिः
বৰ আৰু অভয়-মুদ্ৰাযুক্ত হস্তধাৰী, শক্তি-আলিঙ্গিত বিগ্ৰহসমূহক—কুঙ্কুম, ক্ষীৰ, ৰুধিৰ, কুন্দফুল, কাঁচন আৰু কম্বু (শঙ্খ) সদৃশ বৰ্ণে স্মৰণ কৰা।
Verse 78
अम्भोदधूमतिमिरैः सूर्यादीन्सदृशान्स्मरेत् / हृदयाधो रविं न्यस्य शीर्ष्णि सोमं दृशोः कुजम्
মেঘ, ধোঁৱা আৰু তিমিৰ সদৃশ বৰ্ণে সূৰ্যাদি গ্ৰহসমূহক স্মৰণ কৰা; হৃদয়ৰ তলত ৰবিক নিয়স, শিৰত সোমক, আৰু দুয়ো চকুত কুজ (মঙ্গল)ক নিয়স।
Verse 79
हृदि शुक्रं च हृन्मध्ये बुधं कण्ठे बृहस्पतिम् / नाभौ शनैश्चरं वक्त्रे राहुं केतुं पदद्वये
হৃদয়ত শুক্ৰক, হৃদয়-মধ্যত বুধক, কণ্ঠত বৃহস্পতিকে; নাভিত শনৈশ্চৰক, মুখত ৰাহুক, আৰু দুয়ো পদত কেতুক নিয়স কৰা।
Verse 80
ज्वलत्कालानलप्रख्या वरदाभयपाणयः / तारा न्यसेत्ततो ध्यायन्सर्वाभरणभूषिताः
জ্বলি উঠা কালাগ্নিৰ দৰে দীপ্ত, বৰ আৰু অভয়-মুদ্ৰাধাৰিণী, সকলো অলংকাৰে ভূষিতা তাৰা দেৱীসকলক প্ৰথমে ন্যাস কৰি, তাৰ পিছত ধ্যান কৰিব।
Verse 81
भाले नयनयोः कर्णद्वये नासापुडद्वये / कण्ठे स्कन्धद्वये पश्चात्कूर्पयोर्मणिबन्धयोः
কপালত, দুটা নয়নত, দুটা কাণত, দুটা নাসাৰন্ধ্ৰত, কণ্ঠত, দুটা স্কন্ধত; তাৰ পিছত দুটা কনুই আৰু দুটা কব্জিত ক্ৰমে ন্যাস কৰিব।
Verse 82
स्तनयोर्नाभिकट्यूरुजानुजङ्घापदद्वये / योगिनीन्यासमादध्या द्विशुद्धो हृदये तथा
দুটা স্তনত, নাভিত, কটিত, ঊৰুত, হাঁটুতে, জঙ্ঘাত আৰু দুটা পাদত যোগিনী-ন্যাস স্থাপন কৰিব; লগতে হৃদয়ত দ্বিশুদ্ধিও ন্যাস কৰিব।
Verse 83
नाभौ स्वाधिष्ठिते मूले भ्रूमध्ये मूर्धनि क्रमात् / पद्मेन्दुकर्णिकामध्ये वर्णशक्तीर्दलेष्वथ
নাভিত, স্বাধিষ্ঠানত, মূলাধাৰত, ভ্ৰূমধ্যত আৰু মূৰ্ধ্নিত ক্ৰমে ন্যাস কৰিব; তাৰ পিছত পদ্ম-চন্দ্ৰৰ কৰ্ণিকাৰ মাজত আৰু দলে দলে বৰ্ণশক্তিসকল স্থাপন কৰিব।
Verse 84
दलाग्रेषु तु पद्मस्य मूर्ध्नि सर्वाश्च विन्यसेत् / अमृता नन्दिनीन्द्राणी त्वीशानी चात्युमा तथा
পদ্মৰ দলেৰ আগভাগত আৰু মূৰ্ধ্নিত তেওঁলোক সকলোকে স্থাপন কৰিব—অমৃতা, নন্দিনী, ইন্দ্ৰাণী, ঈশানী আৰু চাত্যুমা।
Verse 85
ऊर्ध्वकेशी ऋद्विदुषी ऌकारिका तथैव च / एकपादात्मिकैश्वर्यकारिणी चौषधात्मिका
ঊৰ্ধ্বকেশী, ঋদ্বিদুষী আৰু ঌকাৰিকা; তদ্ৰূপ একপাদাত্মিকা, ঐশ্বৰ্যদায়িনী আৰু ঔষধাত্মিকা শক্তি।
Verse 86
ततोंबिकाथो रक्षात्मिकेति षोडश शक्तयः / कालिका खेचरी गायत्री घण्टाधारिणी तथा
তাৰপিছত অম্বিকা আৰু ৰক্ষাত্মিকা—এই ষোড়শ শক্তি; কালিকা, খেচৰী, গায়ত্ৰী আৰু ঘণ্টাধাৰিণী।
Verse 87
नादात्मिका च चामुण्टा छत्रिका च जया तथा / झङ्कारिणी च संज्ञा च टङ्कहस्ता ततः परम्
নাদাত্মিকা আৰু চামুণ্ডা, ছত্রিকা আৰু জয়া; ঝঙ্কাৰিণী আৰু সংজ্ঞা, আৰু তাৰপিছত টঙ্কহস্তা।
Verse 88
टङ्कारिणी च विज्ञेयाः शक्तयो द्वादश क्रमात् / डङ्कारी टङ्कारिणी च णामिनी तामसी तथा
ক্ৰমে দ্বাদশ শক্তি টঙ্কাৰিণী আদি বুলি জ্ঞেয়; ডঙ্কাৰী, টঙ্কাৰিণী, ণামিনী আৰু তামসী।
Verse 89
थङ्कारिणी दया धात्री नादिनी पार्वती तथा / फट्कारिणी च विज्ञेयाः शक्तयो द्वयपन्नगाः
থঙ্কাৰিণী, দয়া, ধাত্রী, নাদিনী আৰু পাৰ্বতী; লগতে ফট্কাৰিণী—এই শক্তিসকল দ্বয়পংক্তিৰূপে জ্ঞেয়।
Verse 90
वर्धिनी च तथा भद्रा मज्जा चैव यशस्विनी / रमा च लामिनी चेति षडेताः शक्तयः क्रमात्
বৰ্ধিনী তথা ভদ্ৰা, মজ্জা আৰু যশস্বিনী; ৰমা আৰু লামিনী—ক্ৰমে এই ছয় শক্তি বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 91
नारदा श्रीस्तथा षण्ढाशश्वत्यपि च शक्तयः / चतस्रो ऽपि तथैव द्वे हाकिनी च क्षमा तथा
নাৰদা, শ্ৰী, ষণ্ঢা আৰু শাশ্বতী—ইয়াও শক্তি; আৰু চাৰিটা, আৰু দুটা—হাকিনী আৰু ক্ষমা।
Verse 92
ततः पादे च लिङ्गे च कुक्षौ हृद्दोःशिरस्मु च / दक्षा दिवामपादान्तं राशीन्मेषादिकान्न्यसेत्
তাৰ পাছত পাদ, লিঙ্গ, কুক্ষি, হৃদয়, বাহু আৰু শিৰত—দক্ষ দিশৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ওপৰৰ পৰা পাদান্তলৈ—মেষাদি ৰাশিৰ ন্যাস কৰিব।
Verse 93
ततः पीठानि पञ्चाशदेकं चक्रं मनो न्यसेत् / वाराणसी कामरूपं नेपालं पौण्ड्रवर्धनम्
তাৰ পাছত পঞ্চাশ পীঠ আৰু এটা চক্ৰ মনতে ন্যাস কৰিব—বারাণসী, কামৰূপ, নেপাল আৰু পৌণ্ড্ৰবৰ্ধন।
Verse 94
वरस्थिरं कान्यकुब्जं पूर्णशैलं तथार्बुदम् / आम्रातकेश्वरैकाम्रं त्रिस्रोतः कामकोष्ठकम्
বৰস্থিৰ, কান্যকুব্জ, পূৰ্ণশৈল আৰু আৰ্বুদ; আম্ৰাতকেশ্বৰ, একাম্ৰ, ত্ৰিস্ৰোতঃ আৰু কামকোষ্ঠক।
Verse 95
कैलासं भृगुनगरं केदारं चन्द्रपुष्करम् / श्रीपीठं चैकवीरां च जालन्ध्रं मालवं तथा
কৈলাস, ভৃগুনগৰ, কেদাৰ আৰু চন্দ্ৰপুষ্কৰ; শ্ৰীপীঠ, একবীৰা, জালন্ধৰ আৰু মালৱ—এই সকলো পবিত্ৰ তীৰ্থ।
Verse 96
कुलान्नं देविकोटं च गोकर्णं मारुतेश्वरम् / अट्टहासं च विरजं राजवेश्म महापथम्
কুলান্ন, দেবিকোট, গোকৰ্ণ আৰু মাৰুতেশ্বৰ; অট্টহাস, বিরজ, ৰাজবেশ্ম আৰু মহাপথ—এইবোৰো পুণ্য তীৰ্থ।
Verse 97
कोलापुरकैलापुरकालेश्वरजयन्तिकाः / उज्ज्यिन्यपि चित्रा च क्षीरकं हस्तिनापुरम्
কোলাপুৰ, কৈলাপুৰ, কালেশ্বৰ আৰু জয়ন্তিকা; লগতে উজ্জয়িনী, চিত্ৰা, ক্ষীৰক আৰু হস্তিনাপুৰ—এইবোৰ প্ৰসিদ্ধ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ।
Verse 98
उडीरां च प्रयागं च षष्टिमायापुरं तथा / गौरीशं सलयं चैव श्रीशैलं मरुमेव च
উডীৰা, প্ৰয়াগ আৰু ষষ্টিমায়াপুৰ; লগতে গৌৰীশ, সলয়, শ্ৰীশৈল আৰু মৰু—এইবোৰো অতি পবিত্ৰ তীৰ্থ।
Verse 99
पुनर्गिरिवरं पश्चान्महेन्द्रं वामनं गिरिम् / स्याद्धिरण्यपुरं पश्चान्महालक्ष्मीपुरं तथा
পুনৰ গিৰিবৰ, তাৰ পাছত মহেন্দ্ৰ আৰু বামনগিৰি; আৰু তাৰ পিছত হিৰণ্যপুৰ আৰু মহালক্ষ্মীপুৰ—এইবোৰো পুণ্যধাম।
Verse 100
पुरोद्यानं तथा छायाक्षेत्रमाहुर्मनीषिणः / लिपिक्रमसमायुक्तांल्लिपिस्थानेषु विन्यसेत्
মনীষীসকলে ইয়াক পুৰোদ্যান আৰু ছায়াক্ষেত্ৰ বুলি কয়। লিপিক্ৰম-সংযুক্ত সেই ন্যাস লিপিস্থানসমূহত বিন্যাস কৰা উচিত।
Verse 101
अन्यान्यथीक्तस्थानेषु संयुक्तांल्लिपिसङ्कमात् / षोढा न्यासो मयाख्यातः साक्षादीश्वरभाषितः
অন্যথা কোৱা স্থানসমূহত লিপিসংক্রম-সংযুক্ত ন্যাস কৰিব লাগে। এই ষোঢ়া-ন্যাস মই ক’লোঁ; ই সাক্ষাৎ ঈশ্বৰভাষিত।
Verse 102
एवं विन्यस्तदेहस्तु देवताविग्रहो भवेत् / ततः षोढा पुरः कृत्वा श्रीचक्रन्यासमाचरेत्
এইদৰে দেহ বিন্যাসিত হ’লে সি দেৱতাৰ বিগ্ৰহ হয়। তাৰপিছত প্ৰথমে ষোঢ়া কৰি শ্ৰীচক্ৰ-ন্যাস আচৰণ কৰিব।
Verse 103
अंशाद्यानन्द्यमूर्त्यन्तं मन्त्रैस्तु व्यापकं चरेत् / चक्रेश्वरीं चक्रसमर्पणमन्त्रान्हृदि न्यसेत्
অংশাদি পৰা আনন্দ্যমূৰ্তিলৈকে মন্ত্রেৰে ব্যাপক-ন্যাস কৰিব। চক্রেশ্বৰী আৰু চক্রসমৰ্পণ মন্ত্রসমূহ হৃদয়ত বিন্যাস কৰিব।
Verse 104
अन्यान्यथोक्तस्थानेषु गणपत्यादिकान्न्यसेत् / दक्षिणोरुसमं वामं सर्वांश्च क्रमशो न्यसेत्
অন্যথা কোৱা স্থানসমূহত গণপতি আদি দেবতাসকলক ন্যাস কৰিব। দক্ষিণ ঊৰুৰ সমান বাম ভাগতো, আৰু সকলোকে ক্ৰমে ক্ৰমে বিন্যাস কৰিব।
Verse 105
गणेशं क्षेत्रपालं च योगिनीं बटुकं तथा / आदाविन्द्रादयो न्यस्याः पदाङ्गुष्ठद्वयाग्रके
প্ৰথমে গণেশ, ক্ষেত্ৰপাল, যোগিনী আৰু বটুকৰ ন্যাস কৰা; তাৰ পিছত আৰম্ভণিতে ইন্দ্ৰ আদি দেবতাক দুয়োটা পাদৰ বৃদ্ধাঙ্গুলিৰ অগ্ৰভাগত স্থাপন কৰা।
Verse 106
जानुपार्श्वंसमूर्धास्यपार्श्वजानुषु मूर्धनि / मूलाधारे ऽणिमादीनां सिद्धीनां दशकं ततः
হাঁটুৰ পাৰ্শ্বত, মুখৰ পাৰ্শ্বত, হাঁটুৰ পাৰ্শ্বসমূহত আৰু মস্তকত; তাৰ পিছত মূলাধাৰত অণিমা আদি দশ সিদ্ধিৰ ন্যাস কৰা।
Verse 107
न्यस्तव्यमंसदोः पृष्ठवक्षस्सु प्रपदोः स्फिजि / दोर्देशपृष्ठयोर्मूर्धपादद्वितययोः क्रमात्
কাঁধত, বাহুত, পিঠিত আৰু বক্ষত, পাদতলত আৰু নিতম্বত; লগতে ক্ৰমে বাহুপ্ৰদেশ, পিঠি, মস্তক আৰু দুয়োটা পাদত ন্যাস কৰিব লাগে।
Verse 108
अणिमा चैव लघिमा तृतीया महिमा तथा / ईशित्वं च वशित्वं च प्राकाम्यं प्राप्तिरेव च / इच्छासिद्धी रससिद्धिर्मोक्षसिद्धिरिति स्मृताः
অণিমা, লঘিমা, মহিমা; ঈশিত্ব আৰু বশিত্ব; প্ৰাকাম্য আৰু প্ৰাপ্তি; লগতে ইচ্ছাসিদ্ধি, ৰসসিদ্ধি আৰু মোক্ষসিদ্ধি—এইবোৰক স্মৃত সিদ্ধি বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 109
ततो विप्र न्यसेद्धीमान्मातृणामष्टकं क्रमात् / पादाङ्गुष्ठयुगे दक्षपार्श्वे मूर्द्धनि वामतः
তাৰ পিছত, হে বিপ্ৰ! বুদ্ধিমান সাধকে মাতৃকাসকলৰ অষ্টকক ক্ৰমে ন্যাস কৰিব—দুয়োটা পাদৰ বৃদ্ধাঙ্গুলিযুগলত, দক্ষিণ পাৰ্শ্বত, আৰু মস্তকত বামফালে।
Verse 110
वामजनौ दक्षजानौ दक्षवामांसयोस्तथा
বাওঁফালে বামজন আৰু সোঁফালে দক্ষজন; তদ্ৰূপ সোঁ‑বাওঁ কান্ধ দুটাতো তেওঁলোক অৱস্থিত।
Verse 111
ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा / वाराही च तथेन्द्राणी चामुण्डा चैव सप्तमी
ব্ৰাহ্মী, মাহেশ্বৰী, কৌমাৰী, বৈষ্ণৱী; তদ্ৰূপ বাৰাহী, ইন্দ্ৰাণী আৰু চামুণ্ডা—এইসকলেই সপ্তমী মাতৃকা।
Verse 112
महालक्ष्मीश्च विज्ञेया मातरो वै क्रमाद् बुधैः / मुद्रादेवीर्न्यसेदष्टावेष्वेव द्वे च ते पुनः
বুধজন ক্ৰমে মহালক্ষ্মীকো মাতৃকা বুলি জানে; আৰু মুদ্রাদেৱীৰ ন্যাস আঠটা স্থানত কৰে, তাত দুটা পুনৰ বিশেষ।
Verse 113
मूर्द्धार्न्ध्योरपि मुद्रास्तु सर्वसंक्षोभिणी तथा / सर्वविद्राविणी पश्चात्सर्वार्थाकर्षणी तथा
মূৰ্ধা আৰু ভ্ৰূমধ্যতো মুদ্রা—‘সৰ্বসংক্ষোভিণী’; তাৰ পিছত ‘সৰ্ববিদ্ৰাৱিণী’; আৰু ‘সৰ্বাৰ্থাকৰ্ষিণী’ ন্যাস কৰা হয়।
Verse 114
सर्वाद्या वशकरिणी सर्वाद्या प्रियकारिणी / महाङ्कुशी च सर्वाद्या सर्वाद्या खेचरी तथा
‘সৰ্বাদ্যা’ বশকাৰিণী, ‘সৰ্বাদ্যা’ প্ৰিয়কাৰিণী; ‘সৰ্বাদ্যা’ মহাঙ্কুশী, আৰু ‘সৰ্বাদ্যা’ খেচৰীও।
Verse 115
त्रिखण्डा सर्वबीजा च मूद्रा सर्वप्रपीरिका / योनिमुद्रेति विज्ञेयास्तत्र चक्रेश्वरीं न्यसेत्
ত্রিখণ্ডা, সৰ্ববীজা আৰু সৰ্বপ্ৰপীৰিকা—এই মুদ্ৰা ‘যোনিমুদ্ৰা’ বুলি জ্ঞেয়; তাত চক্রেশ্বৰী দেৱীৰ ন্যাস কৰিব।
Verse 116
त्रैलोक्य मोहनं चक्रं समर्प्य व्याप्य वर्ष्मणि / ततः कलानां नित्यानां क्रमात्षोडशकं न्यसेत्
ত্রৈলোক্য-মোহন চক্র অৰ্পণ কৰি দেহত ব্যাপ্ত কৰিব; তাৰপিছত নিত্য কলাসমূহৰ ষোড়শক ক্ৰমে ন্যাস কৰিব।
Verse 117
कामाकर्षणरूपा च शब्दाकर्षणरूपिणी / अहङ्काराकर्षिणी च शब्दाकर्षणरूपिणी
সেই কাম-আকৰ্ষণ-স্বরূপা আৰু শব্দ-আকৰ্ষণ-ৰূপিণী; লগতে অহংকাৰ-আকৰ্ষিণীও, আৰু শব্দ-আকৰ্ষণ-ৰূপিণী।
Verse 118
स्पर्शाकर्षणरूपा च रूपाकर्षणरूपिणी / रसाकर्षणरूपा च गन्धाकर्षणरूपिणी
সেই স্পৰ্শ-আকৰ্ষণ-স্বরূপা আৰু ৰূপ-আকৰ্ষণ-ৰূপিণী; ৰস-আকৰ্ষণ-স্বরূপা আৰু গন্ধ-আকৰ্ষণ-ৰূপিণী।
Verse 119
चित्ताकर्षणरूपा च धैर्याकर्षणरूपिणी / स्मृत्याकर्षणरूपा च हृदाकर्षणरूपिणी
সেই চিত্ত-আকৰ্ষণ-স্বরূপা আৰু ধৈৰ্য-আকৰ্ষণ-ৰূপিণী; স্মৃতি-আকৰ্ষণ-স্বরূপা আৰু হৃদয়-আকৰ্ষণ-ৰূপিণী।
Verse 120
श्रद्धाकर्षणरूपा च ह्यात्माकर्षणरूपिणी / अमृताकर्षिणी प्रोक्ता शरीराकर्षणी तथा
সেই দেৱী শ্ৰদ্ধা আকৰ্ষণকাৰিণী আৰু আত্মা আকৰ্ষণকাৰিণী ৰূপে কীৰ্তিত। তেওঁক অমৃত আকৰ্ষণকাৰিণী আৰু শৰীৰ আকৰ্ষণকাৰিণী বুলিও কোৱা হৈছে।
Verse 121
स्थानानि दक्षिणं श्रोत्रं पृष्ठमंसश्च कूर्परः / दक्षहस्त तलस्याथ पृष्ठं तत्स्फिक्च जानुनी
স্থানসমূহ এই—দক্ষিণ কাণ, পিঠিৰ মাংসভাগ আৰু কুঁহনি; তাৰ পাছত দক্ষিণ হাতৰ তালুৰ পৃষ্ঠভাগ, আৰু নিতম্ব আৰু দুয়োটা হাঁটু।
Verse 122
तज्जङ्घाप्रपदे वामप्रपदादिविलोमतः / चक्रेशीं न्यस्य चक्रं च समर्च्य व्याप्य वर्ष्मणि
তেওঁৰ জঙ্ঘা আৰু পাদত, আৰু বাওঁ পাদ আদি ঠাইত প্ৰতিলোম ক্ৰমে চক্ৰেশীক ন্যাস কৰিব; তাৰ পাছত চক্ৰ স্থাপন কৰি সম্যক্ অর্চনা কৰি দেহত ব্যাপ্ত কৰিব।
Verse 123
न्यसेदनङ्गकुसुमदेव्यादीनामथाष्टकम् / शङ्खजत्रूरुजङ्घासु वामे तु प्रतिलोमतः
তাৰ পাছত অনঙ্গকুসুমা দেৱী আদি অষ্টকৰ ন্যাস কৰিব—শঙ্খ, জত্রু, ঊৰু আৰু জঙ্ঘাত; আৰু বাওঁফালে প্ৰতিলোম ক্ৰমে।
Verse 124
अनङ्गकुसुमा पश्चाद्द्वितीयानङ्ग मेखला / अनङ्गमदना पश्चादनङ्गमदनातुरा
প্ৰথমে অনঙ্গকুসুমা; তাৰ পাছত দ্বিতীয়া অনঙ্গমেখলা। তাৰ পিছত অনঙ্গমদনা; আৰু তাৰ পাছত অনঙ্গমদনাতুৰা।
Verse 125
अनङ्गरेखा तत्पश्चाद्वेगाख्यानङ्गपूर्विका / ततो ऽनङ्गाङ्कुशा पश्चादनङ्गाधारमालिनी
তাৰ পিছত অনঙ্গৰেখা, তাৰপিছত বেগাখ্যা অনঙ্গপূৰ্বিকা; তাৰপিছত অনঙ্গাঙ্কুশা, আৰু শেষত অনঙ্গাধাৰমালিনী স্থাপন কৰা হয়।
Verse 126
चक्रेशीं न्यस्य चक्रं च समर्प्य व्याप्य वर्ष्मणि / शक्तिदेवीर्न्यसेत्सर्वसंक्षोभिण्यादिका अथ
চক্ৰেশীক ন্যাস কৰি চক্ৰ অৰ্পণ কৰি দেহত ব্যাপ্ত কৰা; তাৰপিছত সৰ্বসংক্ষোভিণী আদি সকলো শক্তিদেৱীৰ ন্যাস কৰা।
Verse 127
ललाटगण्डयोरं से पादमूले च जानुनि / उपर्यधश्च जङ्घायां तथा वामे विलोमतः
ললাট আৰু গণ্ডদেশত, পাদমূলে আৰু জানুত; জঙ্ঘাত ওপৰ-তল আৰু বাওঁফালে বিপৰীত ক্ৰমে ন্যাস কৰা।
Verse 128
सर्वसंक्षोभिणी शक्तिः सर्वविद्राविणी तथा / सर्वाद्याकर्षणी शक्तिः सर्वप्रह्लादिनी तथा
সৰ্বসংক্ষোভিণী শক্তি, আৰু সৰ্ববিদ্ৰাৱিণী; সৰ্বাদ্যাকার্ষণী শক্তি, আৰু সৰ্বপ্ৰহ্লাদিনী।
Verse 129
सर्वसंमोहिनी शक्तिः सर्वाद्या स्तंभिनी तथा / सर्वाद्या जृंभिणी शक्तिः सर्वाद्या वशकारिणी
সৰ্বসংমোহিণী শক্তি, আৰু সৰ্বাদ্যা স্তম্ভিণী; সৰ্বাদ্যা জৃম্ভিণী শক্তি, আৰু সৰ্বাদ্যা বশকাৰিণী।
Verse 130
सर्वाद्या रञ्जिनी शक्तिः सर्वाद्योन्मादिनी तथा / सर्वार्थसाधिनी शक्तिस्सर्वाशापूरिणी तथा
সেই আদ্যাশক্তি, যি সকলোকে ৰঞ্জিত কৰে, আৰু আদ্য উন্মাদিনীও। তেওঁ সকলো অৰ্থ সিদ্ধ কৰে আৰু সকলো আশা পূৰ্ণ কৰে।
Verse 131
सर्वमन्त्रमयी शक्तिः सर्वद्वन्द्वक्षयङ्करा / चक्रेशीं न्यस्य चक्रं च समर्प्य व्याप्य वर्ष्मणि
সেই শক্তি সৰ্বমন্ত্ৰময়ী আৰু সৰ্বদ্বন্দ্ব ক্ষয়কাৰিণী। চক্রেশীক ন্যস কৰি, চক্র অৰ্পণ কৰি, দেহত সৰ্বত্ৰ ব্যাপ্ত কৰক।
Verse 132
सर्वसिद्धिप्रदादीनां दशकं चाथ विन्यसेत् / दक्षनासापुटे दन्तमूले दक्षस्तने तथा
তাৰ পিছত ‘সৰ্বসিদ্ধিপ্ৰদা’ আদি দশটাৰ বিন্যাস কৰক—সোঁ নাসাপুটত, দাঁতৰ মূলত, আৰু সোঁ স্তনত।
Verse 133
कूर्परे मणिबन्धे च न्यस्येद्वामे विलोमतः / सर्वसिद्धिप्रदा नित्यं सर्वसंपत्प्रदा तथा
বাওঁফালে বিপৰীত ক্ৰমে—কঁহুৱাত আৰু মণিবন্ধত (কঁকালিত) ন্যস কৰক। তেওঁ নিত্য ‘সৰ্বসিদ্ধিপ্ৰদা’ আৰু ‘সৰ্বসম্পৎপ্ৰদা’ও।
Verse 134
सर्वप्रियङ्करा देवी सर्वमङ्गलकारिणी / सर्वाघमोचिनी शक्तिः सर्वदुःखविमोचिनी
দেৱী সকলোকে প্ৰিয় কৰোঁতা আৰু সৰ্বমঙ্গলকাৰিণী। সেই শক্তি সৰ্বপাপ মোচনকাৰিণী আৰু সৰ্বদুঃখৰ পৰা বিমোচনকাৰিণী।
Verse 135
सर्व मृत्युप्रशमिनी सर्वविघ्नविनाशिनी / सर्वाङ्गसुन्दरी चैव सर्वसौभाग्यदायिनी
সেই দেৱী সকলো মৃত্যুৰ শমনকাৰিণী, সকলো বিঘ্ন বিনাশিনী; সৰ্বাঙ্গসুন্দৰী আৰু সৰ্বসৌভাগ্য দায়িনী।
Verse 136
चक्रेशीं न्यस्य चक्रं च समर्प्य व्याप्य वर्ष्मणि / सर्वज्ञाद्यान्न्यसेद्वक्षस्यपि दन्तस्थलेष्वथ
চক্ৰেশীৰ ন্যাস কৰি আৰু চক্ৰ অৰ্পণ কৰি, দেহত সৰ্বত্র ব্যাপ্ত বুলি ধ্যান কৰি; তাৰ পাছত ‘সৰ্বজ্ঞা’ আদি নামৰ ন্যাস বক্ষস্থলত আৰু দন্তস্থানতো কৰিব।
Verse 137
सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च सर्वज्ञानप्रदा तथा / सर्वज्ञानमयी देवी सर्वव्याधिविनाशिनी
দেৱী সৰ্বজ্ঞা, সৰ্বশক্তি, আৰু সৰ্বজ্ঞান প্ৰদানকাৰিণী; তেওঁ সৰ্বজ্ঞানময়ী আৰু সৰ্বব্যাধি বিনাশিনী।
Verse 138
सर्वाधारस्वरूपा च सर्वपापहरा तथा / सर्वानन्दमयी देवी सर्वरक्षास्वरूपिणी / विज्ञेया दशमी चैव सर्वेप्सितफलप्रदा
দেৱী সৰ্বাধাৰ-স্বরূপা আৰু সৰ্বপাপ-হৰিণী; তেওঁ সৰ্বানন্দময়ী আৰু সৰ্বৰক্ষা-স্বরূপিণী। তেওঁক ‘দশমী’ বুলিও জানিব লাগে—যি সকলো ইপ্সিত ফল প্ৰদান কৰে।
Verse 139
चक्रेशीं न्यस्य चक्रं च समर्प्य व्याप्य वर्ष्मणि / प्राग्वामाद्याश्च विन्यस्य पक्षिण्याद्यास्ततः सुधीः
চক্ৰেশীৰ ন্যাস কৰি আৰু চক্ৰ অৰ্পণ কৰি, দেহত সৰ্বত্র ব্যাপ্ত বুলি ধ্যান কৰি; তাৰ পাছত সুধী সাধকে ‘প্ৰাগ্’, ‘বাম’ আদি বিন্যাস কৰি, তাৰ পিছত ‘পক্ষিণী’ আদিো বিন্যাস কৰে।
Verse 140
दक्षे तु चिबुके कण्ठे स्तने नाभौ च पार्श्वयोः / वामा विनोदिनी विद्या वशिता कामिकी मता
দক্ষ গাল, চিবুক, কণ্ঠ, স্তন, নাভি আৰু দুয়ো পাৰ্শ্বত—বামা, বিনোদিনী বিদ্যা, বশিতা আৰু কামিকী—এনে মত।
Verse 141
कामेश्वरी परा ज्ञेया मोहिनी विमला तथा / अरुणा जयिनी पश्चात्तथा सर्वेश्वरी मता / कौलिनीति समुक्तानि तासां नामानि सूरिभिः
কামেশ্বৰীক পৰা বুলি জানিব লাগে; মোহিনী আৰু বিমলা; পাছত অৰুণা আৰু জয়িনী; আৰু সৰ্বেশ্বৰী—এনে মত। ঋষিসকলে এই নামসমূহ ‘কৌলিনী’ বুলি কৈছে।
Verse 142
चक्रेश्वरीं न्यसेच्चक्रं समर्प्य व्याप्य वर्ष्मणि / हृदि त्रिकोणं संभाव्य दिक्षु प्रागादितः क्रमात्
চক্রেশ্বৰীৰ ন্যাস কৰি চক্র অৰ্পণ কৰিব আৰু দেহত তাক ব্যাপ্ত কৰিব। হৃদয়ত ত্ৰিকোণ ভাবনা কৰি, দিশসমূহত পূৰ্বৰ পৰা ক্ৰমে ন্যাস কৰিব।
Verse 143
तद्बहिर्विन्न्यसेद्धीमानायुधानां चतुष्टयम् / न्यसेदग्न्यादिकोणेषु मध्ये पीठचतुष्टयम्
তাৰ বাহিৰত বুদ্ধিমান সাধকে চাৰিটা আয়ুধৰ ন্যাস কৰিব। অগ্নি আদি কোণসমূহত ন্যাস কৰি, মাজত পীঠচতুষ্টয় ন্যাস কৰিব।
Verse 144
मध्यवृत्तंन्यसित्वा च नित्याषोडशकं न्यसेत् / कामेश्वरी तथा नित्या नित्या च भगमालिनी
মধ্যবৃত্ত ন্যাস কৰি ষোলো নিত্যাৰ ন্যাস কৰিব। (তেওঁলোকৰ মাজত) কামেশ্বৰী নিত্যা, আৰু ভগমালিনীও নিত্যা।
Verse 145
नित्यक्लिन्ना तथा नित्या नित्या भेरुण्डिनी मता / वह्निवासिनिका नित्या महावज्रेश्वरी तथा
নিত্যক্লিন্না তথা নিত্যা, আৰু নিত্যা ভেৰুণ্ডিনী বুলি মান্য। নিত্যা বহ্নিবাসিনিকা, তথা নিত্যা মহাবজ্ৰেশ্বৰী॥
Verse 146
नित्या च दूती नित्या च त्वरिता तु ततः परम् / कुलसुन्दरिका नित्या कुल्या नित्या ततः परम्
নিত্যা দূতীও নিত্যা, আৰু নিত্যা ত্বৰিতা; তাৰপিছত নিত্যা কুলসুন্দরিকা, আৰু তাৰপিছত নিত্যা কুল্যা॥
Verse 147
नित्या नीलपताका च नित्या तु विजया परा / ततस्तु मङ्गला चैव नित्यपूर्वा प्रचक्ष्यते
নিত্যা নীলপতাকা, আৰু নিত্যা পৰম বিজয়া। তাৰপিছত নিত্যা মঙ্গলাও, আৰু নিত্যপূৰ্বা বুলি কোৱা হয়॥
Verse 148
प्रभामालिनिका नित्या चित्रा नित्या तथैव च / एतास्त्रिकोणान्तरेण पादतो हृदि विन्यसेत्
নিত্যা প্ৰভামালিনিকা, আৰু নিত্যা চিত্ৰাও। এইসকলক ত্ৰিকোণৰ ভিতৰত, পাদৰ পৰা হৃদয়লৈকে বিন্যাস কৰিব॥
Verse 149
नित्या प्रमोदिनी चैव नित्या त्रिपुरसुन्दरी / तन्मध्ये विन्यसेद्देवीमखण्डजगदात्मिकाम्
নিত্যা প্ৰমোদিনী আৰু নিত্যা ত্ৰিপুৰসুন্দৰী। তেওঁলোকৰ মধ্যত অখণ্ড জগদাত্মিকা দেৱীক বিন্যাস কৰিব॥
Verse 150
चक्रेश्वरीं हृदि न्यस्य कृत्वा चक्रं समुद्धृतम् / प्रदर्श्य मुद्रां योन्याख्यां सर्वानन्दमनुं जपेत्
চক্ৰেশ্বৰীক হৃদয়ত ন্যাস কৰি, চক্ৰক উত্তোলিত কৰি ধাৰণ কৰক। ‘যোনি’ নামৰ মুদ্ৰা প্ৰদৰ্শন কৰি ‘সৰ্বানন্দ’ মন্ত্ৰ জপ কৰক।
Verse 151
इत्यात्मनस्तु चक्रस्य चक्रदेवी भविष्यति
এইদৰে নিজৰ চক্ৰৰ চক্ৰদেৱী প্ৰকট হ’ব।
Frequently Asked Questions
None is foregrounded in the sampled material; the chapter’s focus is ritual technology (japa, nyāsa, kuṇḍalinī procedure) within the Lalitopākhyāna rather than solar/lunar or ṛṣi genealogies.
No bhuvana-kośa measurements are central here; instead, the text uses an internalized cosmography—mapping mantra-phonemes and deity-seats onto bodily loci (nābhi, hṛdaya, bhrūmadhya, mūrdhan, etc.).
The significance lies in Śākta praxis: bīja–mātṛkā nyāsa and kuṇḍalinī elevation operationalize “deity as mantra” and “body as shrine,” enabling the sādhaka to stabilize mantra-śakti before worship/japa; this is a hallmark of Śrīvidyā-style internal ritualization within Purāṇic narrative frames.