Adhyaya 38

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने गृहराजान्तरकथनं नाम सप्तत्रिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच श्रुतमेतन्महावृत्तमाविर्भावादिकं महत् / भण्डासुरवधश्चैव देव्याः श्रीनगरस्थितिः

এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ উত্তৰভাগত, হয়গ্ৰীৱ–অগস্ত্য সংবাদৰ ললিতোপাখ্যানত ‘গৃহৰাজান্তৰকথন’ নাম সপ্তত্রিংশ অধ্যায়। অগস্ত্য ক’লে—দেৱীৰ আবিৰ্ভাৱ আদি মহৎ মহাবৃত্তান্ত শুনিলোঁ; ভণ্ডাসুৰবধ আৰু দেৱীৰ শ্ৰীনগৰত অৱস্থানো।

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामि तस्या मत्रस्य साधनम् / तन्मन्त्राणां लक्षणं च सर्वमेतन्निवेदय

এতিয়া মই সেই মন্ত্ৰৰ সাধন-পদ্ধতি শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ; আৰু সেই মন্ত্ৰসমূহৰ লক্ষণো—এই সকলো মোক নিবেদন কৰা।

Verse 3

हयग्रीव उवाच सर्वेभ्यो ऽपि पदार्थेभ्यः शाब्दं वस्तु महत्तरम् / सर्वेभ्यो ऽपि हि शब्देभ्यो वेदराशिर्महान्मुने

হয়গ্ৰীৱ ক’লে—হে মুনে! সকলো পদাৰ্থতকৈ শাব্দ তত্ত্ব অধিক মহান; আৰু সকলো শব্দৰ ভিতৰত বেদৰাশি সৰ্বাধিক মহান।

Verse 4

सर्वेभ्यो ऽपि हि वेदेभ्यो वेदमन्त्रा महत्तराः / सर्वेभ्यो वेदमन्त्रेभ्यो विष्णुमन्त्रा महत्तराः

সকলো বেদতকৈও বেদমন্ত্ৰ মহত্তৰ; আৰু সকলো বেদমন্ত্ৰতকৈও বিষ্ণুমন্ত্ৰ অধিক মহান।

Verse 5

तेभ्यो ऽपि दौर्गमन्त्रास्तु महान्तो मुनिपुङ्गव / तेभ्यो गाणपता मन्त्रा मुने वीर्य महत्तराः

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ! সিহঁতৰো ওপৰত দুৰ্গামন্ত্ৰ মহান; আৰু সিহঁতৰো ওপৰত, হে মুনি, গণপতিমন্ত্ৰ বীৰ্যত অধিক মহত্তৰ।

Verse 6

तेभ्यो ऽप्यर्कस्य मन्त्रास्तु तेभ्यः शैवा महत्तराः / तेभ्यो ऽपि लक्ष्मीमन्त्रास्तु तेभ्यः सारस्वता वराः

সিহঁতৰো ওপৰত অর্ক(সূৰ্য)ৰ মন্ত্ৰ আছে; সিহঁতৰো ওপৰত শৈৱ মন্ত্ৰ অধিক মহত্তৰ। সিহঁতৰো ওপৰত লক্ষ্মীমন্ত্ৰ আছে; সিহঁতৰো ওপৰত সাৰস্বত মন্ত্ৰ শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 7

तेभ्यो ऽपि गिरिजामन्त्रास्तेभ्यश्चाम्नायभेदजाः / सर्वाम्नायमनुभ्यो ऽपि वाराहा मनवो वराः

সিহঁতৰো ওপৰত গিৰিজা(পাৰ্বতী)ৰ মন্ত্ৰ আছে, আৰু সিহঁতৰো ওপৰত আম্নায়-ভেদজাত মন্ত্ৰ আছে; তথাপি সকলো আম্নায়-মনুতকৈ বাৰাহ মনু শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 8

तेभ्यः श्यामामनुवरा विशिष्टा इल्वलान्तक / तेभ्यो ऽपि ललितामन्त्रा दशभेदविभेदिताः

হে ইল্বলান্তক! সিহঁতৰো ওপৰত শ্যামা দেৱীৰ শ্ৰেষ্ঠ মনু বিশেষ; আৰু সিহঁতৰো ওপৰত ললিতা দেৱীৰ মন্ত্ৰ দহ ভেদত বিভক্ত।

Verse 9

तेषु द्वौ मनुराजौ तु वरिष्ठौ विन्ध्यमर्दन / लोपामुद्रा कामराज इति ख्यातिमुपागतौ

তেওঁলোকৰ মাজত দুজন মনুৰাজ শ্ৰেষ্ঠ—বিন্ধ্যমৰ্দন আৰু লোপামুদ্ৰা; আৰু তেওঁলোকে ‘কামৰাজ’ নামে খ্যাতি লাভ কৰিলে।

Verse 10

ह्रादिस्तु लोपामुद्रा स्यात्कामराजस्तु कादिकाः / हंसादेर्वाच्यतां याताः कामराजो महेस्वरः

‘হ্ৰাদি’ ৰূপে লোপামুদ্ৰা, আৰু ‘কাদি’ ৰূপে কামৰাজ; ‘হংস’ আদি নামে যি বাচ্য, সেই কামৰাজেই মহেশ্বৰ।

Verse 11

स्मरादेर्वाच्यतां याता देवी श्रीललितांबिका / हादिकाद्योर्मन्त्रयोस्तु भेदो वर्णत्रयोद्भवः

‘স্মৰ’ আদি ৰূপে বাচ্য হৈ দেৱী শ্ৰীললিতাম্বিকা প্ৰকাশিত হয়; ‘হাদি’ আৰু ‘কাদি’ মন্ত্রৰ ভেদ তিন বৰ্ণৰ পৰা উদ্ভৱ।

Verse 12

त्योश्च कामराजो ऽयं सिद्धिदो भक्तिशालिनाम् / शिवेन शक्त्या कामेन क्षित्या चैव तु मायया

সেই দুয়োটাত এই ‘কামৰাজ’ ভক্তিশালীৰ সিদ্ধিদাতা; শিৱ, শক্তি, কাম, ক্ষিতি আৰু মায়া-স্বৰূপে তেওঁ বিরাজে।

Verse 13

हंसेन भृगुणा चैव कामेन शशिमौलिना / शक्रेण भुवनेशेन चन्द्रेण च मनोभुवा

তেওঁ ‘হংস’, ‘ভৃগু’, ‘কাম’, ‘শশিমৌলি’, ‘শক্ৰ’, ‘ভুবনেশ’, ‘চন্দ্ৰ’ আৰু ‘মনোভৱ’—এই নামেও অভিহিত।

Verse 14

क्षित्या हृल्लेखया चैव प्रोक्तो हंसादिमन्त्रराट् / कामादिमन्त्रराजस्तु स्मरयोनिः श्रियो मुखे

ক্ষিত্যা আৰু হৃল্লেখাৰ দ্বাৰা ‘হংস’ আদি মন্ত্রৰাজ কোৱা হৈছে; আৰু ‘কাম’ আদি মন্ত্রৰাজ—স্মৰযোনি—শ্ৰীৰ মুখত স্থিত।

Verse 15

पञ्चत्रिकमहाविद्या ललितांबा प्रवाचिकाम् / ये यजन्ति महाभागास्तेषां सर्वत्र सिद्धये

পঞ্চত্রিক মহাবিদ্যাৰ প্ৰবচনকাৰিণী ললিতাম্বা; যিসকল মহাভাগে তেওঁৰ পূজা কৰে, তেওঁলোকৰ সৰ্বত্ৰ সিদ্ধি হয়।

Verse 16

सद्गुरोस्तु मनुं प्राप्य त्रिपञ्चार्णपरिष्कृतम् / सम्यक्संसाधयेद्विद्वान्वक्ष्यमाणप्रकारतः

সদ্গুৰুৰ পৰা ত্ৰিপঞ্চাৰ্ণ-পরিষ্কৃত মন্ত্র লাভ কৰি, বিদ্বানে আগলৈ কোৱা বিধি অনুসাৰে তাক সম্যক্ সাধন কৰা উচিত।

Verse 17

तत्क्रमेण प्रवक्ष्यामि सावधानो मुने शृणु / प्रातरुत्थाय शिरसिस्मृत्वा कमलमुज्ज्वलम्

এতিয়া মই তাক ক্ৰমে ক’ম; হে মুনি, সাৱধান হৈ শুনা। প্ৰাতে উঠি, শিৰত উজ্জ্বল পদ্মৰ স্মৰণ কৰা।

Verse 18

सहस्रपत्रशोभाढ्यं सकेशरसुकर्णिकम् / तत्र श्रीमद्गुरुं ध्वात्वा प्रसन्नं करुणामयम्

সহস্ৰপত্ৰৰ শোভাৰে ভৰপূৰ, কেশৰ-ৰসযুক্ত কৰ্ণিকাসহ সেই পদ্মত, প্ৰসন্ন আৰু কৰুণাময় শ্ৰীমদ্‌গুৰুৰ ধ্যান কৰা।

Verse 19

ततोबहिर्विनिर्गत्य कुर्याच्छौचादिकाः क्रियाः / अथागत्य च तैलेन सामोदेन विलेपितः

তাৰ পাছত বাহিৰলৈ গৈ শৌচ আদি শুদ্ধিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰিব। তাৰ পিছত উভতি আহি সুগন্ধিত তেলে দেহত লেপন কৰিব।

Verse 20

उद्वर्तितश्च सुस्नातः शुद्धेनोष्णेन वारिणा / आपो निसर्गतः पूताः किं पुनर्वह्निसंयुताः / तस्मादुष्णोदके स्नायात्तदभावे यथोदकम्

উদ্বর্তন কৰি শুদ্ধ উষ্ণ পানীৰে ভালদৰে স্নান কৰিব। পানী স্বভাৱতে পবিত্ৰ; অগ্নিসংযুক্ত হলে তাতোকৈ অধিক পবিত্ৰ। সেয়ে উষ্ণ পানীত স্নান কৰিব; সেয়া নাথাকিলে যি পানী পোৱা যায় তাতে।

Verse 21

परिधाय पटौ शुद्धे कौसुम्भौ वाथ वारुणौ / आचम्य प्रयतो विद्वान्हृदि ध्यायन्परांबिकाम्

শুদ্ধ বস্ত্ৰ—কৌসুম্ভ বা বাৰুণ (নীল)—পিন্ধিব। আচমন কৰি নিয়মশীল বিদ্বান হৃদয়ত পৰাম্বিকাৰ ধ্যান কৰিব।

Verse 22

ऊर्ध्वपुण्ड्रं त्रिपुण्डं वा पट्टवर्धनमेव वा / अगस्त्यपत्राकारं वा धृत्वा भाले निजोचितम् / अन्तर्हितश्च शुद्धात्मा सन्ध्यावन्दनमाचरेत्

কপালত নিজৰ আচাৰ অনুসাৰে ঊৰ্ধ্বপুণ্ড্ৰ, ত্ৰিপুণ্ড্ৰ, পট্টবর্ধন বা অগস্ত্যপত্ৰাকাৰ তিলক ধাৰণ কৰিব। তাৰ পাছত অন্তৰ্মুখী হৈ শুদ্ধচিত্তে সন্ধ্যাবন্দন কৰিব।

Verse 23

अश्वत्थपत्राकारेण पात्रेण सकुशाक्षतम् / सपुष्पचन्दनं चार्ध्यं मार्तण्डाय समुत्क्षिपेत्

অশ্বত্থপাত্ৰ-আকৃতিৰ পাত্ৰত কুশ আৰু অক্ষতসহ, পুষ্প-চন্দনযুক্ত অৰ্ঘ্য মাৰ্তণ্ড সূৰ্যদেৱলৈ অৰ্পণ কৰিব।

Verse 24

तथार्ध्यभावदेवत्वाल्ललितायै त्रिरर्ध्यकम् / तर्प्पयित्वा यथाशक्ति मूलेन ललितेश्वरीम्

অৰ্ঘ্যভাবৰ অধিদেৱী হোৱা বাবে ললিতালৈ ত্ৰিবাৰ অৰ্ঘ্য অৰ্পণ কৰি, যথাশক্তি মূলমন্ত্ৰে ললিতেশ্বৰীৰ তৰ্পণ কৰিব।

Verse 25

देवर्षिपितृवर्गांश्च तर्पयित्वा विधानतः / दिवाकरमुपास्थाय देवीं च रविबिम्बगाम्

বিধানমতে দেব-ঋষি-পিতৃবৰ্গক তৰ্পণ কৰি, দিবাকৰক উপাসনা কৰি, ৰবিবিম্বগত দেবীকো আৰাধনা কৰিব।

Verse 26

मौनी विशुद्धहृदयः प्रविश्य मखमन्दिरम् / चारुकर्पूरकस्तूरीचन्दनादिविलेपितः

মৌন ধৰি, বিশুদ্ধ হৃদয়ে মখমন্দিৰত প্ৰৱেশ কৰি, সুন্দৰ কৰ্পূৰ, কস্তূৰী, চন্দন আদিৰ লেপন কৰা অৱস্থাত থাকিব।

Verse 27

भूषणैर्भूषिताङ्गश्च चारुशृङ्गारवेषधृक् / आमोदिकुसुमस्रग्भिरवतंसितकुन्तलः

ভূষণেৰে অঙ্গ ভূষিত কৰি, মনোহৰ শৃঙ্গাৰবেশ ধৰি, সুগন্ধি কুসুমমালাৰে কেশক অৱতংসিত কৰিব।

Verse 28

संकल्पभूषणो वाथ यथाविभवभूषणः / पूजाखण्डे वक्ष्यमाणान्कृत्वा न्यासाननुक्रमात्

সঙ্কল্পকেই ভূষণ বুলি মানি, অথবা যথাবিভৱ ভূষণ ধৰি, পূজাখণ্ডত কোৱা ন্যাসসমূহ ক্ৰমে সম্পন্ন কৰিব।

Verse 29

मृद्वासने समासीनो ध्यायेच्छ्रीनगरं महत् / नानावृक्षमहोद्यानमारभ्य ललितावधि

মৃদু আসনত বহি মহৎ শ্ৰীনগৰৰ ধ্যান কৰিব। নানা বৃক্ষশোভিত মহোদ্যানৰ পৰা ললিতা-পর্যন্ত সকলো মনত ভাবিব।

Verse 30

ध्यायेच्छ्रीनगरं दिव्यं बहिरन्तरतः शुचिः / पूजाखण्डोक्तमार्गेम पूजां कृत्वा विलक्षणः

বাহিৰে-অন্তৰে শুচি হৈ দিব্য শ্ৰীনগৰৰ ধ্যান কৰিব। পূজাখণ্ডত কোৱা পথ অনুসৰি বিশেষভাৱে পূজা সম্পন্ন কৰি অনন্যভাৱে স্থিত হ’ব।

Verse 31

अक्षमालां समादाय चन्द्रकस्तूरिवासिताम् / उदङ्मुखः प्राङ्खो वा जपेत्सिंहासनेश्वरीम् / षट्त्रिंशल्लक्षसंख्यां तु जपेद्विद्या प्रसीदति

চন্দন-কস্তুৰীৰ সুগন্ধে সুবাসিত অক্ষমালা লৈ, উত্তৰমুখ বা পূৰ্বমুখ হৈ সিংহাসনেশ্বৰীৰ জপ কৰিব। ছত্রিশ লক্ষ জপত বিদ্যা প্ৰসন্ন হয়।

Verse 32

तद्दशांशस्तु होमः स्यात्तद्दशांशं च तर्पणम् / तद्दशांशं ब्राह्मणानां भोजनं समुदीरितम्

সেই জপৰ দশাংশ হোম হ’ব, তাৰ দশাংশ তৰ্পণ। আৰু তাৰ দশাংশ ব্ৰাহ্মণভোজন—এনেদৰে কোৱা হৈছে।

Verse 33

एवं स सिद्धमन्त्रस्तु कुर्यात्काम्यजपं पुनः / लक्षमात्रं जपित्वा तु मनुष्यान्वशमानयेत्

এইদৰে সিদ্ধমন্ত্ৰ লাভ কৰি পুনৰ কাম্যজপ কৰিব। এক লক্ষ জপ কৰিলে মানুহক বশ কৰিব পাৰে।

Verse 34

लक्षद्वितयजाप्येन नारीः सर्वा वशं नयेत् / लक्षत्रितयजापेन सर्वान्वशयते नृपान्

দুই লক্ষ জপ কৰিলে সকলো নাৰী বশ হয়; তিনি লক্ষ জপে সকলো ৰজাকো বশলৈ আনিব পাৰি।

Verse 35

चतुर्लक्षजपे जाते क्षुभ्यन्ति फणिकन्यकाः / पञ्चलक्षजपे जाते सर्वाः पातालयोषितः

চাৰি লক্ষ জপ হলে নাগকন্যাসকল ব্যাকুল হয়; পাঁচ লক্ষ জপ হলে পাতালৰ সকলো যোষিতাও ব্যাকুল হয়।

Verse 36

भूलोकसुन्दरीवर्गो वश्यःषड्लक्षजापतः / क्षुभ्यन्ति सप्त लक्षेण स्वर्गलोकमृगीदृशः

ছয় লক্ষ জপে ভূলোকৰ সুন্দৰীসমূহ বশ হয়; সাত লক্ষ জপে স্বৰ্গলোকৰ মৃগনয়না যোষিতাও ব্যাকুল হয়।

Verse 37

देवयोनिभवाः सर्वे ऽप्यष्टलक्षजपाद्वशाः / नवलक्षेण गीर्वाणा नखिलान्वशमानयेत्

আঠ লক্ষ জপে দেৱযোনিজাত সকলো বশ হয়; নৱ লক্ষ জপে সকলো দেৱতাকো বশলৈ আনিব পাৰে।

Verse 38

लक्षैकादशजाप्येन ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान् / लक्षद्वादशजापेन सिद्धीरष्टौ वशं नयेत्

এগাৰ লক্ষ জপে ব্ৰহ্মা-বিষ্ণু-মহেশ্বৰকো বশ কৰিব পাৰে; বাৰ লক্ষ জপে অষ্ট সিদ্ধিও বশ হয়।

Verse 39

इन्द्रस्येन्द्रत्वमेतेन मन्त्रेण ह्यभवत्पुरा / विष्णोर्विष्णुत्वमेतेन शिवस्य शिवतामुना

এই মন্ত্ৰৰ দ্বাৰাই প্ৰাচীন কালত ইন্দ্ৰে ইন্দ্ৰত্ব লাভ কৰিছিল; এই মন্ত্ৰতেই বিষ্ণুৱে বিষ্ণুত্ব আৰু শিৱে শিৱত্ব প্ৰাপ্ত হৈছিল।

Verse 40

इन्दोश्चन्द्रत्वमेतेन भानोर्भास्करतामुना / सर्वासां देवतानां च तास्ताः सिद्धय उज्ज्वलाः / अनेन मन्त्रराजेन जाता इत्यवधारय

এই মন্ত্ৰৰ দ্বাৰাই ইন্দুৱে চন্দ্ৰত্ব আৰু ভানুৱে ভাস্কৰত্ব লাভ কৰে; সকলো দেৱতাৰ নানাবিধ উজ্জ্বল সিদ্ধি এই মন্ত্ৰৰাজৰ পৰাই জন্মিছে—এ কথা দৃঢ়ভাৱে ধাৰণ কৰা।

Verse 41

एतन्मन्त्रस्य जापी तु सर्वपापविवर्जितः / त्रैलोक्यसुन्दराकारो मन्मथस्यापि मोहकृत्

এই মন্ত্ৰৰ জপকাৰী সৰ্বপাপবিৱৰ্জিত হয়; তাৰ ৰূপ ত্ৰিলোকত অতি সুন্দৰ হয় আৰু সি মন্মথকেও মোহিত কৰিব পাৰে।

Verse 42

सर्वाभिः सिद्धिभिर्युक्तः सर्वज्ञः सर्वपूजितः / दर्शनादेव सर्वषामन्तरालस्य पूरकः

সি সকলো সিদ্ধিৰে যুক্ত, সৰ্বজ্ঞ আৰু সৰ্বপূজিত হয়; কেৱল দৰ্শনমাত্ৰেই সকলোৰে অন্তৰৰ অভাৱ পূৰণ কৰে।

Verse 43

वाचा वाचस्पतिसमः श्रिया श्रीपतिसानभः / बले मरुत्समानः स्यात्स्थिरत्वे हिमवानिव

বাক্যত সি বাচস্পতিসমান, শ্ৰীত শ্ৰীপতিসদৃশ; বলত মৰুতসমান আৰু স্থিৰতাত হিমৱানৰ দৰে হয়।

Verse 44

औन्नत्ये मेरुतुल्यः स्याद्गांभीर्येण महार्णवः / क्षणात्क्षोभकरो मूर्त्या ग्रामपल्लीपुरादिषु

উচ্চতাত সি মেরুৰ তুল্য, গাম্ভীৰ্যত মহাসাগৰৰ সমান। নিজৰ মূৰ্তিৰ প্ৰভাৱে গাঁও, পল্লী আৰু পুৰ আদিত সি ক্ষণতে আলোড়ন তোলে।

Verse 45

ईषद्भूभङ्गमात्रेण स्तम्भको जृंभकस्तथा / उच्चाटको मोहकश्च मारको दुष्टचेतसाम्

ভূমিৰ অতি সামান্য ভংগমাত্ৰেই সি স্তম্ভনকাৰী আৰু জৃম্ভণকাৰী হয়; সি উচ্চাটনকাৰী, মোহনকাৰী আৰু দুষ্টচিত্তৰ বিনাশকো।

Verse 46

क्रुद्धः प्रसीदति हठात्तस्य दर्शनहर्षितः / अष्टादशसु विद्यासु निरूढिमभिगच्छति

সি ক্ৰুদ্ধ হলেও, তাৰ দৰ্শনত হৰ্ষিত হৈ হঠাতে প্ৰসন্ন হয়। অষ্টাদশ বিদ্যাত সি পূৰ্ণ নিপুণতা লাভ কৰে।

Verse 47

मन्दाकिनीपूरसमा मधुरा तस्य भारती / न तस्याविदितं किञ्चित्सर्वशास्त्रेषु कुम्भज

হে কুম্ভজ! তাৰ বাক্য মন্দাকিনীৰ সোঁতৰ দৰে মধুৰ। সকলো শাস্ত্ৰত তাৰ অজানা একোৱেই নাই।

Verse 48

दर्शनानि च सर्वाणि कर्तु खण्डयितुं पटुः / तत्त्वञ्जानाति निखिलं सर्वज्ञत्वं च गच्छति

সি সকলো দৰ্শন স্থাপন আৰু খণ্ডন কৰাত পাৰদৰ্শী। সি নিখিল তত্ত্ব জানি সৰ্বজ্ঞত্ব লাভ কৰে।

Verse 49

सदा दयार्द्रहृदयं तस्य सर्वेषु जन्तुषु / तत्कोपाग्नेर्विषयतां गन्तुं नालं जगत्त्रयी

তেওঁ সদায় সকলো জীৱৰ প্ৰতি দয়াৰে সিক্ত হৃদয়বান; তেওঁৰ ক্ৰোধাগ্নিৰ বিষয় হ’বলৈ ত্ৰিলোকো সক্ষম নহয়।

Verse 50

तस्य दर्शनवेलायां श्लथन्नीवीनिबन्धनाः / विश्रस्तरशनाबन्धा गलत्कुण्डलसञ्चयाः

তেওঁৰ দৰ্শনবেলাত তেওঁলোকৰ নীভীবন্ধন শিথিল হ’ল; ৰশনা-বন্ধ সৰি গ’ল; আৰু কাণৰ কুণ্ডলসমূহ ঝৰি পৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 51

घर्मवारिकणश्रेणीमुक्ताभूषितमूर्तयः / अत्यन्तरागतरलव्यापारनयनाञ्चलाः

ঘামৰ বিন্দুৰ শাৰী যেন মুক্তাৰ অলংকাৰ হৈ তেওঁলোকৰ দেহ শোভিত কৰিলে; আৰু অতি অনুৰাগে তেওঁলোকৰ চকুৰ কোণ চঞ্চল হৈ উঠিল।

Verse 52

स्रंसमानकरांभोजमणिकङ्कणपङ्क्तयः / ऊरुस्तम्भेन निष्पन्दा नमितास्याश्च लज्जया

তেওঁলোকৰ পদ্মসম হাতৰ মণিময় কঙ্কণৰ শাৰী সৰি পৰিবলৈ ধৰিলে; উৰু স্তম্ভিত হৈ নিস্পন্দ হ’ল, আৰু লাজত মুখ নত হ’ল।

Verse 53

द्रवत्कन्दर्पसदनाः पुलकाङ्कुरभूषणाः / अन्यमाकारमिव च प्राप्ता मानसजन्मना

কন্দৰ্পৰ নিবাস যেন তেওঁলোকৰ অন্তঃকৰণ দ্ৰৱিত হ’ল; পুলকৰ অংকুৰেই অলংকাৰ হ’ল; আৰু মানসজ ভাৱে তেওঁলোক যেন অন্য ৰূপ লাভ কৰিলে।

Verse 54

दीप्यमाना इवोद्दामरागज्वालाकदंबकैः / वीक्ष्यमाणा इवानङ्गशरपावकवृष्टिभिः

সিহঁত যেন উন্মত্ত অনুৰাগৰ জ্বালাৰ গুচ্ছৰে দীপ্ত হৈছিল, আৰু যেন অনঙ্গৰ শৰ-অগ্নিবৃষ্টিৰে দৃষ্টিগোচৰ হৈছিল।

Verse 55

उत्कण्ठया तुद्यमानाः खिद्यमाना तनूष्मणा / सिच्यमानाः श्रमजलैः शुच्यमानाश्च लज्जया

বিৰহৰ উৎকণ্ঠাই সিহঁতক বিদ্ধ কৰিছিল, দেহৰ উষ্ণতাত সিহঁত ক্লিষ্ট হৈছিল; শ্ৰমজলে সিহঁত সিক্ত হৈছিল, আৰু লাজত অন্তৰ শুচি হৈছিল।

Verse 56

कुलं जातिं च शीलं च लज्जां च परिवारकम् / लोकाद्भयं बन्धुभयं परलोकभये तथा

কুল, জাতি আৰু শীল; লগতে প্ৰহৰীৰ দৰে লাজ—লোকভয়, বন্ধুভয়, আৰু পৰলোকভয়ো তেনেদৰে।

Verse 57

मुञ्चन्त्यो हृदि याचन्त्यो भवन्ति हरिणीदृशः / अरण्ये पत्तने वापि देवालयमठेषु वा / यत्र कुत्रापि तिष्ठन्तं तं धावन्ति मृगीदृशः

হৃদয়ৰ সংকোচ এৰি, বিনয়ৰে যাচনা কৰি সিহঁত হৰিণী-নয়না হয়—অৰণ্যত, নগৰত, দেৱালয় বা মঠত; তেওঁ য’তেই থাকক, মৃগী-দৃষ্টিসকল তাতেই দৌৰি যায়।

Verse 58

अत्याहतो यथैवांभोबिन्दुर्भ्रमति पुष्करे / तद्वद्भ्रमन्ति चित्तानि दर्शने तस्य सुभ्रुवाम्

যেনেকৈ পুষ্কৰত জোৰে আঘাত পোৱা জলবিন্দু ঘূৰি ফুৰে, তেনেকৈ তেওঁৰ দৰ্শনত সুভ্ৰুসকলৰ চিত্তও ভ্ৰমে।

Verse 59

विनीतानवनीतानां विद्रावणमहाफलम् / तं सेवन्ते समस्तानां विद्यानामपि पङ्क्तयः

বিনীতসকলৰ বিনয় আৰু অবিনীতসকলৰ দমন—ই মহাফলদায়ক; সকলো বিদ্যাৰ শাৰীও তাকেই সেৱা কৰে।

Verse 60

चन्द्रार्कमण्डलद्वन्द्वकुचमण्डलशोभिनी / त्रिलोके ललना तस्य दर्शनादनुरज्यति / अन्यासां तु वराकीणां वक्तव्यं किं तपोधन

চন্দ্ৰ-সূৰ্য-মণ্ডলৰ যুগল সদৃশ স্তনমণ্ডল-শোভাৰে দীপ্তা সেই; তাৰ দৰ্শনমাত্ৰে ত্ৰিলোকৰ নাৰীসকল অনুৰক্ত হয়। তেন্তে আন দীনাসকলৰ বিষয়ে কি ক’ব, হে তপোধন!

Verse 61

पत्तनेषु च वीथीषु चत्वरेषु वनेषु च / तत्कीर्तिघोषणा पुण्या सदा द्युसद्द्रुमायते

নগৰত, পথত, চত্বৰত আৰু বনতো—তেওঁৰ কীৰ্তিৰ পুণ্যঘোষণা সদায় স্বৰ্গীয় বৃক্ষৰ দৰে বিকশিত হয়।

Verse 62

तस्य दर्शनतः पाप जालं नश्यति पापिनाम् / तद्गुणा एव घोक्ष्यन्ते सर्वत्र कविपुङ्गवैः

তেওঁৰ দৰ্শনত পাপীসকলৰ পাপজাল নাশ হয়; আৰু তেওঁৰ গুণসমূহেই সৰ্বত্ৰ কবিশ্ৰেষ্ঠসকলে ঘোষণা কৰে।

Verse 63

भिन्नैर्वर्णैरायुधैश्च भिन्नैर्वाहनभूषणैः / ये ध्यायन्ति महादेवीं तास्ताः सिद्धीर्भञ्जति ते

বিভিন্ন বৰ্ণ, বিভিন্ন অস্ত্ৰ আৰু নানাবিধ বাহন-ভূষণসহ যিসকলে মহাদেৱীক ধ্যান কৰে, দেৱীয়ে তেওঁলোকক তেনে তেনে সিদ্ধি প্ৰদান কৰে।

Verse 64

मनोरादिमखण्डस्तु कुन्देन्दुधवलद्युतिः / अहश्चक्रे ज्वलज्ज्वालश्चिन्तनीयस्तु मूलके

মনোৰাদি নামৰ খণ্ড কুন্দফুল আৰু চন্দ্ৰৰ দৰে ধৱল দীপ্তিময়। অহশ্চক্ৰত সি জ্বলন্ত জ্বালাৰূপে মূলাধাৰত ধ্যানযোগ্য বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 65

इन्द्रगोपक संकाशो द्वितीयो मनुखण्डकः / नीभालनीये ऽहश्चक्रे आबालान्तज्वलच्छिखः

দ্বিতীয় মনুখণ্ডক ইন্দ্ৰগোপক সদৃশ ৰঙৰ। অহশ্চক্ৰত সি দৰ্শনীয় আৰু আৰম্ভণিৰ পৰা অন্তলৈ জ্বলন্ত শিখাৰ দৰে প্ৰকাশ পায়।

Verse 66

अथ बालादिपद्मस्थद्विदलांबुजकोटरे / नीभालनीयस्तार्तीयखण्डो दुरितखण्डकः

তাৰ পাছত বালাদি পদ্মস্থিত দ্বিদল অম্বুজৰ কোঠৰত তৃতীয় খণ্ড—দুৰিতখণ্ডক—দৰ্শনীয় বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 67

मुक्ता ध्येया शशिजोत्स्ना धवलाकृतिरंबिका / रक्तसंध्यकरोचिः स्याद्वशीकरणकर्मणि

অম্বিকাক মুক্তাৰ দৰে, চন্দ্ৰজ্যোৎস্নাৰ দৰে ধৱল আকৃতিত ধ্যান কৰিব লাগে। বশীকৰণ কৰ্মত তেওঁ ৰক্তসন্ধ্যাৰ দৰে কান্তিময় হন।

Verse 68

सर्वसंपत्तिलाभे तु श्यामलाङ्गी विचिन्त्यते / नीला च मूकीकरणे पीता स्तंभनकर्मणि

সৰ্বসম্পত্তি লাভৰ বাবে শ্যামলাঙ্গীক চিন্তন কৰা হয়। মূকীকৰণত তেওঁ নীলা, আৰু স্তম্ভন কৰ্মত পীতবৰ্ণা বুলি কোৱা হয়।

Verse 69

कवित्वे विशदाकारा स्फटिकोपलनिर्मला / धनलाभे सुवर्णाभा चिन्त्यते ललितांबिका

কবিত্বত তেওঁ স্ফটিকমণিৰ দৰে নিৰ্মল আৰু স্পষ্টাকৃতি; ধনলাভত সোণৰ দৰে দীপ্তিময়—এনেদৰে ললিতাম্বিকাৰ ধ্যান কৰা হয়।

Verse 70

आमूलमाब्रह्मबिलं ज्वलन्माणिक्यदीपवत् / ये ध्यायन्ति महापुञ्जं ते स्युः संसिद्धसिद्धयः

মূলাধাৰৰ পৰা ব্রহ্মৰন্ধ্ৰলৈ জ্বলি থকা মাণিক্যদীপৰ দৰে সেই মহাপুঞ্জৰ ধ্যান যিসকলে কৰে, তেওঁলোক সম্পূৰ্ণ সিদ্ধি লাভ কৰা সিদ্ধ হয়।

Verse 71

एवं बहुप्रकारेण ध्यानभेदेन कुम्भज / निभालयन्तः श्रीदेवीं भजन्ति महतीं श्रियम् / प्राप्यते सद्भिरेवैषा नासद्भिस्तु कदाचन

হে কুম্ভজ! এনেদৰে বহু প্ৰকাৰ ধ্যানভেদে শ্ৰীদেৱীক দৰ্শন কৰি ভক্তসকলে মহাশ্ৰীক ভজনা কৰে। এই দেৱী কেৱল সৎজনৰেই প্ৰাপ্য; অসৎজনৰ কেতিয়াও নহয়।

Verse 72

यैस्तु तप्तं तपस्तीव्रं तैरेवात्मनि ध्यायते / तस्य नो पश्चिमं जन्म स्वयं यो वा न शङ्करः / न तेन लभ्यते विद्या ललिता परमेश्वरी

যিসকলে তীব্ৰ তপস্যা কৰিছে, তেওঁলোকেই আত্মাত তেওঁক ধ্যান কৰিব পাৰে। যি স্বয়ং শংকৰ নহয়, তাৰ বাবে এই জন্ম শেষ নহয়; তাৰ দ্বাৰা ললিতা পৰমেশ্বৰীৰ বিদ্যা লাভ নহয়।

Verse 73

वंशे तु यस्य कस्यापि भवेदेष मनुर्यदि / तद्वंश्याः सर्व एव स्युर्मुक्तास्तृप्ता न संशयः

যদি কাৰোবাৰ বংশত এই মনু জন্মে, তেন্তে সেই বংশৰ সকলো লোক মুক্ত আৰু তৃপ্ত হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 74

गुप्ताद्गुप्ततरैवैषा सर्वशास्त्रेषु निश्चिता / वेदाः समस्तशास्त्राणि स्तुवन्ति ललितेश्वरीम्

এই বিদ্যা গোপনতকৈও অধিক গোপন, সকলো শাস্ত্ৰত নিশ্চিতভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত। বেদ আৰু সমগ্ৰ শাস্ত্ৰসমূহে ললিতেশ্বৰীৰ স্তৱ কৰে।

Verse 75

परमात्मेयमेव स्यादियमेव परा गतिः / इयमेव महत्तीर्थमियमेव महत्फलम्

ইয়াই পৰমাত্মা, ইয়াই পৰম গতি। ইয়াই মহাতীৰ্থ, ইয়াই মহাফল।

Verse 76

इमां गायन्ति मुनयो ध्यायन्ति सनकादयः / अर्चन्तीमां सुरश्रेष्ठा ब्रह्माद्याः पञ्चसिद्धिदाम्

মুনিসকলে ইয়াৰ গীত গায়, সনক আদি ইয়াৰ ধ্যান কৰে। ব্ৰহ্মা আদি শ্ৰেষ্ঠ দেৱসকলে পঞ্চসিদ্ধিদায়িনী এই দেৱীৰ অর্চনা কৰে।

Verse 77

न प्राप्यते कुचारित्रैः कुत्सितैः कुटिलाशयैः / दैवबाह्यैर्वृथातर्कैर्वृथा विभ्रान्त बुद्धिभिः

কুচৰিত্ৰ, নিন্দিত আৰু কুটিল-আশয় লোকৰ দ্বাৰা তেওঁ প্ৰাপ্ত নহয়। দেৱভাবৰ পৰা বিমুখ, বৃথা তৰ্কত ৰত আৰু বিভ্ৰান্তবুদ্ধি লোকৰ বাবেও তেওঁ অধৰা।

Verse 78

नष्टैरशीलैरुच्छिष्टैः कुलभ्रष्टैश्च निष्ठुरैः / दर्शनद्वेषिभिः पापशीलैराचारनिन्दकैः

নষ্ট, অশীল, উচ্ছিষ্টভোজী, কুলভ্ৰষ্ট আৰু নিষ্ঠুৰ; দৰ্শনদ্বেষী, পাপশীল আৰু আচাৰনিন্দক—এনেকুৱা লোকৰ দ্বাৰা তেওঁ প্ৰাপ্ত নহয়।

Verse 79

उद्धतैरुद्धतालापैर्दांभिकैरतिमानिभिः / एतादृशानां मर्त्यानां देवानां चातिदुर्लभा

উদ্ধত বাক্য কোৱা, দম্ভী আৰু অতিমাত্ৰ অহংকাৰী এনে মর্ত্যসকলৰ আৰু দেৱতাসকলৰ বাবেও সেই (অনুগ্ৰহ/সিদ্ধি) অতি দুৰ্লভ।

Verse 80

देवतानां च पूज्यत्वमस्याः प्रोक्तं घटोद्भव / भण्डासुर वधायैषा प्रादुर्भूता चिदग्नितः

হে ঘটোদ্ভৱ! দেৱতাসকলেও এই দেৱীৰ পূজ্যতা কৈছে; ভণ্ডাসুৰ বধৰ বাবে এই দেৱী চিদগ্নিৰ পৰা প্ৰাদুৰ্ভূত হৈছে।

Verse 81

महात्रिपुरसुन्दर्या सूर्तिस्तेजोविजृंभिता / कामाक्षीति विधात्रा तु प्रस्तुता ललितेश्वरी

মহাত্ৰিপুৰসুন্দৰীৰ স্ফূৰ্তি তেজে বিকশিত হ’ল; বিধাতাই তেওঁক ‘কামাক্ষী’ আৰু ‘ললিতেশ্বৰী’ নামে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।

Verse 82

ध्यायतः परया भक्त्या तां परां ललितांबिकाम् / सदाशिवस्य मनसो लालनाल्ललिताभिधा

যি পৰম ভক্তিৰে সেই পৰা ললিতাম্বিকাৰ ধ্যান কৰে; সদাশিৱৰ মনৰ লালনাৰ পৰাই তেওঁৰ ‘ললিতা’ নাম প্ৰসিদ্ধ হৈছে।

Verse 83

यद्यत्कृतवती कृत्यं तत्सर्वं विनिवेदितम् / पूजाविधानमखिलं शास्त्रोक्तेनैव वर्त्मना / खण्डान्तरे वदिष्यामि तद्विलासं महाद्भुतम्

তেওঁ যি যি কৃত্য কৰিলে, সেয়া সকলো নিবেদিত হৈছে; পূজাবিধানো সম্পূৰ্ণ শাস্ত্ৰোক্ত পথতেই। পৰৱৰ্তী খণ্ডত মই তেওঁৰ মহা-অদ্ভুত লীলা বৰ্ণনা কৰিম।