Shloka 75
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
बालारुणतनुः श्रोणीशोणवर्णवपुर्लता / महाराज्ञी पादपीठे नित्यमाहितसंनिधिः
Transliteration
bālāruṇatanuḥ śroṇīśoṇavarṇavapurlatā / mahārājñī pādapīṭhe nityamāhitasaṃnidhiḥ
Translation
তাইৰ দেহ বালসূৰ্যৰ আৰুণিমাৰ দৰে; শ্ৰোণীভাগ ৰক্তিম বৰ্ণৰ লতাৰ দৰে। মহাৰাজ্ঞীৰ পাদপীঠত সি নিত্য সন্নিহিতা॥
Word by Word
बाला-अरुण-तनुःthe young one with a rosy body
बाला-अरुण-तनुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबाला (प्रातिपदिक) + अरुण (प्रातिपदिक) + तनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (अरुणा तनुः यस्याः बाला)
श्रोणी-शोण-वर्ण-वपुः-लताa creeper-like form with red-hued hips/body
श्रोणी-शोण-वर्ण-वपुः-लता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्रोणी (प्रातिपदिक) + शोण (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक) + लता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (श्रोण्याः शोणवर्णं वपुः यस्याः सा लता इव)
महा-राज्ञीthe great queen
महा-राज्ञी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समासः
पाद-पीठेon the footstool
पाद-पीठे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक) + पीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पादानां पीठे)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्यम् (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb)
आहित-संनिधिःone whose presence is established/constant attendant
आहित-संनिधिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआहित (कृदन्त; आ-धा धातु) + संनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (आहितः संनिधिः यस्याः/यत्र)