Previous Verse
Next Verse

Shloka 85

Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga

Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes

अपुनर्मारकादीनां तेषां चैवोद्ध्वरेतसाम् / कर्माभ्यासकृतां श्रद्धां वेदान्तेषूपलक्ष्यते

apunarmārakādīnāṃ teṣāṃ caivoddhvaretasām / karmābhyāsakṛtāṃ śraddhāṃ vedānteṣūpalakṣyate

অপুনর্মাৰক আদি আৰু ঊৰ্ধ্বৰেতস সাধকৰ কৰ্ম-অভ্যাসজনিত শ্ৰদ্ধা বেদান্তসমূহত স্পষ্টকৈ লক্ষিত হয়।

apunarmāraka-ādīnāmof those beginning with Apunarmāraka
apunarmāraka-ādīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/possessive-genitive)
TypeNoun
Rootapunarmāraka (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी), Plural; ādi-śabda with genitive plural; ‘apunarmārakādayaḥ’ = those beginning with Apunarmāraka
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (षष्ठी), Plural
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction (समुच्चय)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle (निश्चय/अवधारण)
uddhva-retasāmof the upward-semen (continent yogins)
uddhva-retasām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootuddhva (प्रातिपदिक) + retas (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी), Plural; बहुव्रीहिः ‘ऊर्ध्वं रेतो येषाम्’ (those whose semen/energy is directed upward)
karma-abhyāsa-kṛtāmproduced by practice of ritual action
karma-abhyāsa-kṛtām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkarma (प्रातिपदिक) + abhyāsa (प्रातिपदिक) + kṛt (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (षष्ठी), Plural; adjective to śraddhām; तत्पुरुषः ‘कर्माभ्यासेन कृता’ (made by practice of rites)
śraddhāmfaith
śraddhām:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootśraddhā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
vedānteṣuin the Vedāntas (Upaniṣads)
vedānteṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootvedānta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (सप्तमी), Plural
upalakṣyateis observed/recognized
upalakṣyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-lakṣ (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person, Singular (एकवचन), Passive voice (कर्मणि-प्रयोग), Ātmanepada form