Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 57
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
ब्राह्मणाननुर्त्तन्ते क्षत्रियाः क्षत्रियान्विशः / वैश्यानुवर्त्तिनः शुद्राः परस्परमनुव्रताः
Transliteration
brāhmaṇānanurttante kṣatriyāḥ kṣatriyānviśaḥ / vaiśyānuvarttinaḥ śudrāḥ parasparamanuvratāḥ
Translation
ক্ষত্ৰিয়সকলে ব্ৰাহ্মণসকলক অনুসৰণ কৰে, বৈশ্যসকলে ক্ষত্ৰিয়সকলক। শূদ্ৰসকল বৈশ্যসকলৰ অনুবর্তী—সকলো পৰস্পৰে একে-অন্যৰ ব্ৰত মানি চলে।
Word by Word
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
अनुवर्तन्तेfollow
अनुवर्तन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, आत्मनेपद; 'follow/obey'
क्षत्रियाःKṣatriyas
क्षत्रियाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
क्षत्रियान्Kṣatriyas
क्षत्रियान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
विशःVaiśyas / the people
विशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (वैदिक/पुराण-प्रयोगे), प्रथमा, बहुवचन; 'the people' = वैश्याः
वैश्यान्Vaiśyas
वैश्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अनुवर्तिनःfollowing
अनुवर्तिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु-वृत् (धातु)
Formकृदन्त: शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त (present participle, agentive) used adjectivally; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'following/obedient to'
शूद्राःŚūdras
शूद्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्परम् (अव्यय)
Formअव्यय; परस्पर-भावे (reciprocal adverb)
अनुव्रताःobedient/compliant
अनुव्रताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु-व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'having vows in conformity / compliant'