Adhyaya 73
Anushanga PadaAdhyaya 73126 Verses

Adhyaya 73

Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment

এই অধ্যায়ত সূতে স্তৱ-প্ৰসঙ্গৰ পাছৰ কাহিনী কয়। ঘোৰ উপাসনাত প্ৰসন্ন ঈশান/নীললোহিত দেৱতা দৰ্শন দি অন্তৰ্ধান হয়। তাৰ পাছত জয়ন্তী আৰু কাব্যা (ভাৰ্গৱ গুৰু, শুক্ৰাচাৰ্য)ৰ সংলাপ কাহিনী আগবঢ়ায়। কাব্যাই জয়ন্তীৰ তপোবল আৰু উদ্দেশ্য সোধে; তাইৰ দীঘলীয়া ভক্তি, বিনয়, সংযম আৰু স্নেহত সন্তুষ্ট হৈ কঠিন হ’লেও বৰ দিবলৈ মানে। জয়ন্তীক মাহেন্দ্ৰী বুলি কোৱা হৈছে; তাই মায়াৰে সকলো জীৱৰ অগোচৰে কাব্যাৰ সৈতে দহ বছৰ গোপনে একেলগে থাকিবলৈ বৰ বিচাৰে। বৰদানৰ ফলত দিতিপুত্ৰ দৈত্যসকলে নিজৰ গুৰু কাব্যাক বিচাৰিও নাপায়; বৃহস্পতিয়েও বুজে যে জয়ন্তীয়ে বৰ-প্ৰভাৱত কাব্যাক দহ বছৰৰ বাবে গোপন কৰি ৰাখিছে। তপস্যা আৰু বৰদানে দেৱ–অসুৰ শক্তিসাম্য সাময়িকভাৱে সলনি কৰা পুৰাণীয় বিধান ইয়াত প্ৰকাশ পায়।

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे स्तवसमाप्तिर्नाम द्विसप्ततितमो ऽध्यायः // ७२// सूत उवाच एवमाराध्य देवेशमीशानं नीललोहितम् / प्रह्वो ऽतिप्रणतस्तस्मै प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्

এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ বায়ুপ্ৰোক্ত মধ্যমভাগৰ তৃতীয় উপোদ্ধাতপাদত ‘স্তৱসমাপ্তি’ নামৰ বাহাত্তৰতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। সূত ক’লে—এইদৰে দেবেশ ঈশান নীললোহিতক আৰাধনা কৰি প্ৰহ্ব অতি বিনয়ী হৈ হাত জোৰি তেওঁক ক’লে।

Verse 2

काव्यस्य गात्रं संस्पृश्य हस्तेन प्रीतिमान्भवः / निकामं दर्शनं दत्त्वा तत्रैवान्तरधाद्धरः

কাব্যৰ দেহত হাতে স্পৰ্শ কৰি তেওঁ প্ৰসন্ন হ’ল; মনোবাঞ্ছিত দৰ্শন দি হৰি তাতেই অন্তৰ্ধান কৰিলে।

Verse 3

ततः सो ऽतर्हिते तास्मिन्देवे सानुचरे तदा / तिष्ठन्तीं प्राजलिर्भूत्वा जयन्तीमिदमब्रवीत्

তাৰ পাছত সেই দেৱতা সানুচৰসহ অন্তৰ্ধান হোৱাত, সি কৰজোড়ে থিয় হৈ থকা জয়ন্তীক এইদৰে ক’লে।

Verse 4

कस्य त्वं सुभगे का वा दुःखिते मयि दुःखिता / सहता तपसा युक्तं किमर्थं मां जिगीष्सि

হে সুভগে! তুমি কাৰ, বা তুমি কোন? মই দুখিত হ’লে তুমিও দুখিতা হও। তপস্যাৰে যুক্ত আৰু সহিষ্ণু হৈ তুমি কিয় মোক জয় কৰিব বিচাৰিছা?

Verse 5

अनया सततं भक्त्या प्रश्रयेण दमेन च / स्नेहेन चैव सुश्रोणि प्रीतो ऽस्मि वरवर्णिनि

হে সুশ্ৰোণি, হে শ্ৰেষ্ঠবৰ্ণিনী! তোমাৰ সতত ভক্তি, বিনয়, দম (সংযম) আৰু স্নেহে মই প্ৰসন্ন।

Verse 6

किमिच्छसि वरारोहे कस्ते कामः समृद्ध्यताम् / तं ते संपूरयाम्यद्य यद्यपि स्यात्सुदुर्लभः

হে বৰাৰোহে! তুমি কি ইচ্ছা কৰিছা? তোমাৰ কোন কামনা পূৰ্ণ হওক? সেয়া অতি দুৰ্লভ হলেও, আজি মই তাক পূৰ্ণ কৰিম।

Verse 7

एवमुक्ताब्रवीदेनं तपसा ज्ञातुमर्हसि / चिकीर्षितं मे ब्रह्मिष्ठ त्वं हि वेत्थ यथातथम्

এইদৰে কৈ সি তাক ক’লে—তপস্যাৰে এই কথা জনা তোমাৰেই উচিত। হে ব্ৰহ্মনিষ্ঠ! মই যি কৰিব খোজোঁ, সেয়া তুমি যথাযথভাৱে জানো।

Verse 8

एवमुक्तो ऽब्रवीदेनां दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा / माहेन्द्री त्वं वरारोहे मद्धितार्थमिहागता

এইদৰে কোৱা হ’লে তেওঁ দিব্য চকুৰে তাক চাই ক’লে—হে বৰাৰোহে! তুমি মাহেন্দ্ৰী; মোৰ হিতৰ বাবে ইয়ালৈ আহিছা।

Verse 9

मया सह त्वं सुश्रोणि दशवर्षाणि भामिनि / अदृश्यं सर्वभूतैस्तु संप्रयोगमिहेच्छसि

হে সুশ্ৰোণি, হে ভামিনী! তুমি মোৰ সৈতে দহ বছৰ—সকলো ভূতৰ পৰা অদৃশ্য হৈ—ইয়াত মিলন কামনা কৰিছা।

Verse 10

देवीन्द्रनीलवर्णाभेवरारोहे सुलोचने / इमं वृणीष्व कामं त्वं मत्तो वै वल्गुभाषिणि

হে বৰাৰোহে, হে সুলোচনে, দেবেন্দ্ৰনীলৰ দৰে বৰ্ণময়ী! হে মধুৰভাষিণী! মোৰ পৰা এই কামনা-বৰ বাছি লোৱা।

Verse 11

एवं भवतु गच्छावो गृहान्मत्तेभगामिनि / ततः स्वगृहमागम्य जयत्या सहितः प्रभुः

হে মত্তেভগামিনী! ‘এনেকুৱাই হওক’—বুলি আহা, ঘৰলৈ যাওঁ। তাৰ পাছত প্ৰভুৱে জয়তীৰ সৈতে নিজৰ গৃহলৈ উভতি আহিল।

Verse 12

स तया चावसद्देव्या दश वर्षाणि भार्गवः / अदृश्यः सर्वभूतानां मायया संवृतस्तदा

ভাৰ্গৱ সেই দেৱীৰ সৈতে দহ বছৰ বাস কৰিলে; তেতিয়া মায়াৰে আৱৃত হৈ সৰ্বভূতৰ অদৃশ্য হ’ল।

Verse 13

कृतार्थमामतं ज्ञातवा काव्यं सर्वे दितेः सुताः / अभिजग्सुर्गृहं तस्य मुदितास्तं दिदृक्षवः

কাব্য কৃতাৰ্থ হ’ল বুলি জানি দিতিৰ সকলো পুত্ৰ আনন্দিত হ’ল; তেওঁক চাবলৈ ইচ্ছা কৰি তেওঁৰ গৃহলৈ গ’ল।

Verse 14

गता यदा न पश्यन्ति जयत्या संवृतं गुरुम् / लक्षमं तस्य तद् बुद्ध्वा प्रतिजग्मुर्यथागतम्

যেতিয়া তেওঁলোকে গ’ল, জয়ন্তীয়ে আৱৃত কৰা গুৰুক নেদেখিলে; তেওঁৰ অদৰ্শন বুজি যিধৰণে গৈছিল তেনেদৰে উভতি আহিল।

Verse 15

बृहस्पतिस्तु संरुद्धं ज्ञात्वा काव्यं वरेण ह / प्रीत्यर्थे दश वर्षाणि जयन्त्या हितकाम्यया

বৃহস্পতিয়ে বৰৰ প্ৰভাৱত কাব্য ৰুদ্ধ হ’ল বুলি জানি, হিতকামিনী জয়ন্তীৰ প্ৰীতিৰ বাবে দহ বছৰ (তাতে) বাস কৰিলে।

Verse 16

बुद्ध्वा तदन्तरं सो ऽथ देवानां मन्त्रचोदितः / काव्यस्य रूपमास्थाय सो ऽसुरान्समभाषत

সেই সুযোগ বুজি সি দেৱতাৰ মন্ত্ৰপ্ৰেৰিত হ’ল; কাব্যৰ ৰূপ ধৰি সি অসুৰসকলৰ সৈতে কথা ক’লে।

Verse 17

ततः सो ऽभ्यागतान्दृष्ट्वा बृहस्पतिरुवाच तान् / स्वागतं मम याज्यानां संप्राप्तो ऽस्मि हिताय च

তেতিয়া আগতসকলক দেখি বৃহস্পতিয়ে ক’লে— মোৰ যাজ্যসকল, স্বাগতম; তোমালোকৰ হিতৰ বাবেই মই আহিছোঁ।

Verse 18

अहं वो ऽध्यापयिष्यामि प्राप्ता विद्या मया हि याः / ततस्ते हृष्टमनसो विद्यार्थमुपपेदिरे

মই লাভ কৰা বিদ্যাসমূহ তোমালোকক শিকাম; তেতিয়া তেওঁলোকে আনন্দিত মনে বিদ্যাৰ্থে তেওঁৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 19

पूर्णे काव्यस्तदा तस्मिन्समये दशवार्षिके / समयान्ते देवयाजी सद्यो जातमतिस्तदा

দহ বছৰৰ সেই সময় পূৰ্ণ হ’লে, সময়ান্তত দেবযাজীৰ বুদ্ধি তৎক্ষণাৎ জাগিল।

Verse 20

बुद्धिं चक्रे ततश्चापि याज्यानां प्रत्यवेक्षणे / शुक्र उवाच देवि गच्छाम्यहं द्रष्टुं तव याज्याञ्छुचिस्मिते

তাৰ পিছত যাজ্যসকলক পৰীক্ষা কৰিবলৈ বুদ্ধি কৰিলে। শুক্ৰে ক’লে— হে দেবী, হে শুচিস্মিতে, মই তোমাৰ যাজ্যসকলক চাবলৈ যাওঁ।

Verse 21

विभ्रान्तप्रेक्षिते साध्वि त्रिवर्णायतलोचने / एवमुक्ताब्रवीद्देवी भज भक्तां महाव्रत / एष ब्रह्मन्सतां धर्मो न धर्मं लोपयामि ते

হে সাধ্বী, বিভ্ৰান্ত দৃষ্টিযুতা, ত্ৰিবৰ্ণ দীঘল নয়না! এনেকৈ কোৱা হ’লে দেবীয়ে ক’লে— হে মহাব্ৰতধাৰী, ভক্তসকলক সেৱা কৰা; হে ব্ৰহ্মণ, এয়াই সজ্জনৰ ধৰ্ম, মই তোমাৰ ধৰ্ম লোপ নকৰোঁ।

Verse 22

सूत उवाच ततो गत्वा सुरान्दृष्ट्वा देवाचार्येण धीमता

সূত ক’লে—তাৰ পাছত তেওঁ গৈ দেৱসকলক দেখিলে, আৰু ধীমান দেৱাচাৰ্যৰ সৈতে থাকিল।

Verse 23

वञ्चितान्काव्यरूपेण वचसा पुनरब्रवीत् / काव्यं मामनुजानीध्वमेष ह्याङ्गिरसो मुनिः

কাব্যৰূপ বাক্যৰে বঞ্চিতসকলক তেওঁ পুনৰ ক’লে—“মোক কাব্য বুলি অনুমতি দিয়া; এওঁ আঙ্গিৰস মুনি।”

Verse 24

वञ्चिता बत यूयं वै मयि सक्ते तु दानवाः / श्रुत्वा तथा ब्रुवाणं तं संभ्रान्ता दितिजास्ततः

তেওঁ ক’লে—“হে দানৱসকল, মোৰ প্ৰতি আসক্ত হৈ তোমালোক বঞ্চিত হ’লা।” এই শুনি দিতিজসকল বিচলিত হ’ল।

Verse 25

संप्रैक्षन्तावुभौ तत्र स्थिरासीनौ शुचिस्मितौ / संप्रमूढाः स्थिताः सर्वे प्रापद्यन्त न किञ्चन

তাত তেওঁ দুয়ো স্থিৰ আসনত বহি, শুচি হাঁহি লৈ পৰস্পৰক চাই থাকিল; সকলোৱে বিমূঢ় হৈ থিয় হৈ ৰ’ল, একো উপায় নাপালে।

Verse 26

ततस्तेषु प्रमूढेषु काव्यस्तान्पुनरब्रवीत् / आचार्यो यो ह्ययं काव्यो देवायार्यो ऽयमङ्गिराः

সকলোৱে বিমূঢ় হৈ থাকোঁতে কাব্যই পুনৰ ক’লে—“এওঁ কাব্য নামৰ আচার্য; দেৱসকলৰ বাবে এওঁ আৰ্য অঙ্গিৰা।”

Verse 27

अनुगच्छत मां सर्वे त्यजतैनं बृहस्पतिम् / एवमुक्ते तु ते सर्वे तावुभौ समवेक्ष्य च

“তোমালোক সকলোৱে মোৰ পিছে আহা, এই বৃহস্পতিকে ত্যাগ কৰা।” এনেকৈ কোৱা হ’লে তেওঁলোকে দুয়োকে মনোযোগে চাই চালে।

Verse 28

तदासुरा विशेष तु न व्यजानंस्तयोर्द्वयोः / बृहस्पतिरुवाचैनामं भ्रातो ऽयमङ्गिराः

তেতিয়া অসুৰসকলে দুয়োৰে ভেদ বুজিব নোৱাৰিলে। বৃহস্পতিয়ে ক’লে—“ভাইসকল, এইজন অঙ্গিৰা।”

Verse 29

काव्यो ऽहं वो गुरुर्दैत्या मद्रूपो ऽयं बृहस्पतिः / संमोहयति रूपेण मामकेनैष वो ऽसुराः

“হে দৈত্যসকল, মই কাব্য (শুক্ৰ) তোমালোকৰ গুৰু; এই বৃহস্পতি মোৰেই ৰূপ ধাৰণ কৰিছে। হে অসুৰসকল, সি মোৰ ৰূপে তোমালোকক মোহিত কৰিছে।”

Verse 30

श्रुत्वा तस्य वचस्ते वै संमन्त्र्याथ वचो ऽब्रुवन् / अयं नो दशवर्षाणि सततं शास्ति वै प्रभुः

তেওঁৰ কথা শুনি তেওঁলোকে পৰামৰ্শ কৰি ক’লে—“এই প্ৰভুৱেই দহ বছৰ ধৰি সদায় আমাক শাসন-উপদেশ দি আহিছে।”

Verse 31

एष वै गुरुरस्माकमन्तरेप्सुरयं द्विजाः / ततस्तेदानवाः सर्वे प्रणिपत्याभिवाद्य च

“এইজনেই আমাৰ গুৰু; এই দ্বিজে ভিতৰত সোমাবলৈ ইচ্ছা কৰিছে।” তেতিয়া সেই সকলো দানৱে প্ৰণাম কৰি অভিবাদন জনালে।

Verse 32

वचनं जगृहुस्तस्य विद्याभ्यासेन मोहिताः / ऊचुस्तमसुराः सर्वे क्रुद्धाः संरक्तलोचनाः

বিদ্যাভ্যাসত মোহিত হৈ তেওঁলোকে তেওঁৰ বাক্য গ্ৰহণ কৰিলে। তেতিয়া সকলো অসুৰ ক্ৰুদ্ধ হৈ ৰক্তচক্ষু কৰি তেওঁক ক’লে।

Verse 33

अयं गुरुर्हितो ऽस्माकं गच्छ त्वं नासि नो गुरुः / भार्गवो ऽगिरसो वायं भवत्वेषैव नो गुरुः

এই গুৰু আমাৰ হিতকাৰী; তুমি যাও, তুমি আমাৰ গুৰু নহও। এই ভাৰ্গৱ, অঙ্গিৰস-বংশীয়, এইজনেই আমাৰ গুৰু হওক।

Verse 34

स्थिता वयं निदेशे ऽस्य गच्छ त्वं साधु मा चिरम् / एवमुक्त्वा सुराः सर्वे प्रापद्यन्त बृहस्पतिम्

আমি তেওঁৰ নিৰ্দেশত স্থিত; তুমি ভালদৰে যাও, বিলম্ব নকৰিবা। এইদৰে কৈ সকলো দেৱতা বৃহস্পতিৰ শৰণ ল’লে।

Verse 35

यदा न प्रतिपद्यन्ते तेनोक्तं तन्महद्धितम् / चुकोप भार्गवस्ते षामवलेपेन वै तदा

যেতিয়া তেওঁলোকে তেওঁৰ কোৱা সেই মহৎ হিত গ্ৰহণ নকৰিলে, তেতিয়া তেওঁলোকৰ অহংকাৰত ভাৰ্গৱ ক্ৰুদ্ধ হ’ল।

Verse 36

बोधितापि मया यस्मान्न मां भजत दानवाः / तस्मात्प्रणष्टसंज्ञा वै पराभवमवाप्स्यथ

মই বোধ কৰাই দিলেও দানৱসকলে মোক ভজে নকৰে; সেয়েহে তোমালোকে নিশ্চয়েই সংজ্ঞা হেৰুৱাই পৰাভৱ পাবা।

Verse 37

इति व्याहृत्य तान्काव्यो जगामाथ यथागतम् / शप्तांस्तानसुराञ्ज्ञात्वा काव्येन तु बृहस्पतिः

এইদৰে কৈ কাব্য (শুক্ৰাচাৰ্য) যিদৰে আহিছিল তেনেদৰে উভতি গ’ল। অসুৰসকল শাপগ্ৰস্ত বুলি জানি বৃহস্পতিয়ে কাব্যৰ বিষয়ে চিন্তা কৰিলে।

Verse 38

कृतार्थः स तदा हृष्टः स्वरूपं प्रत्यपद्यत / बुद्ध्वासुरांस्तदा ब्रष्टान्कृतार्थोंऽतर्द्धिमागमत्

তেতিয়া তেওঁ কৃতাৰ্থ হৈ আনন্দিত হল আৰু নিজৰ স্বৰূপলৈ উভতি আহিল। অসুৰসকল তেতিয়া পতিত বুলি বুজি, উদ্দেশ্যসিদ্ধ হৈ তেওঁ অন্তৰ্ধান কৰিলে।

Verse 39

ततः प्रनष्टे तस्मिंस्ते विभ्रान्ता दानवास्तदा / अहो धिग्वञ्चिताः स्नेहात्परस्परमथाब्रुवन्

তেওঁ অদৃশ্য হোৱাত দানৱসকল তেতিয়া বিভ্ৰান্ত হল। তেওঁলোকে পৰস্পৰে ক’লে—‘হায়! ধিক্, স্নেহৰ বশে আমি প্ৰতাৰিত হলোঁ।’

Verse 40

धर्मतो ऽविमुखाश्चैव कारिता वेधसा वयम् / दग्धाश्चैवोपधायोगात्स्वेस्वे कार्ये तु मायया

বিধাতাই আমাক ধৰ্মৰ পৰা বিমুখ নোহোৱাকৈ চলাইছিল; কিন্তু কপট-উপায়ৰ যোগে আমি নিজৰ নিজৰ কৰ্মতেই মায়াৰ দ্বাৰা দগ্ধ হলোঁ।

Verse 41

ततो ऽसुराः परित्रस्ता देवेभ्यस्त्वरिता ययुः / प्रह्लादमग्रतः कृत्वा काव्यस्यानुगमं पुनः

তাৰ পিছত অসুৰসকল ভীত হৈ দেৱসকলৰ ওচৰলৈ ত্বৰিত গ’ল; প্ৰহ্লাদক আগত ৰাখি, পুনৰ কাব্য (শুক্ৰাচাৰ্য)ক অনুসৰণ কৰিলে।

Verse 42

ततः काव्यं समासाद्य ह्यभितस्थु रवाङ्मुखाः / तानागतान्पुनर्दृष्ट्वा काव्यो याज्यानुवाच ह

তাৰ পাছত কাব্যৰ (শুক্ৰাচাৰ্য) ওচৰলৈ গৈ তেওঁলোকে মূৰ তললৈ কৰি থিয় হ’ল। তেওঁলোকক পুনৰ অহা দেখি কাব্যই নিজৰ শিষ্যসকলক ক’লে।

Verse 43

मया संबोधिताः काले यतो मां नाभ्यनन्दथ / ततस्तेनावलेपेन गता यूयं पराभवम्

মই সঠিক সময়ত তোমালোকক সতৰ্ক কৰিছিলো, কিন্তু তোমালোকে মোক আদৰ নকৰিলা। সেই অহংকাৰৰ বাবেই তোমালোকে পৰাজয় বৰণ কৰিলা।

Verse 44

प्रह्लादस्तमथोवाच मानस्त्वं त्यज भार्गव / स्वान्याज्यान्भजमानांश्च भक्तांश्चैव विशेषतः

তেতিয়া প্ৰহ্লাদে তেওঁক ক’লে, 'হে ভাৰ্গৱ! আপুনি আপোনাৰ ক্ৰোধ ত্যাগ কৰক। আপোনাৰ যজমান আৰু বিশেষকৈ আপোনাৰ ভক্তসকলক গ্ৰহণ কৰক।

Verse 45

त्वय्यदृष्टे वयं तेन देवाचार्येण मोहिताः / भक्तानर्हसि नस्त्रातुं ज्ञात्वा दीर्घेण चक्षुषा

আপোনাৰ অনুপস্থিতিত সেই দেৱাচাৰ্যই (বৃহস্পতি) আমাক মোহিত কৰিছিল। আপোনাৰ দিব্য দৃষ্টিৰে এই কথা জানি, আপোনাৰ ভক্তসকলক ৰক্ষা কৰা আপোনাৰ উচিত।

Verse 46

यदि नस्त्वं न कुरुषे प्रसादं भृगुनन्दन / अपध्यातास्त्वया ह्यद्य प्रवेक्ष्यामोरसातलम्

হে ভৃগুনন্দন! যদি আপুনি আমাৰ ওপৰত কৃপা নকৰে, তেন্তে আজি আপোনাৰ দ্বাৰা ধিক্কৃত হৈ আমি ৰসাতললৈ গমন কৰিম।

Verse 47

सूत उवाच ज्ञात्वा काव्यो यथातत्त्वं कारुण्येन महीयसा / एवं शुक्रो ऽनुनीतः संस्ततः कोपं न्यवर्त्तयत्

সূত ক’লে—কাব্য (শুক্ৰাচাৰ্য) যথাতত্ত্ব জানি মহৎ কৰুণাৰে; এইদৰে অনুনীত আৰু স্তুত হৈ শুক্ৰে ক্ৰোধ নিবাৰিলে।

Verse 48

उवाचेदं न भेतव्यं गन्तव्यं न रसातलम् / अवश्यंभावीह्यर्थो ऽयं प्राप्तो वो मयि जाग्रति

তেওঁ ক’লে—ভয় নকৰিবা, ৰসাতললৈ যাব নালাগে। এই ঘটনা অনিবার্য আছিল; মই জাগ্ৰত থাকোঁতেই ই তোমালোকৰ ওপৰত আহি পৰিছে।

Verse 49

न शक्यमन्यथाकर्त्तुं दिष्टं हि बलवत्तरम् / संज्ञा प्रनष्टा या चेयं कामं तां प्रतिलप्स्यथ

ইয়াক অন্যথা কৰা সম্ভৱ নহয়; কিয়নো দেৱ-নিয়তি অধিক বলৱান। যি সংজ্ঞা (চেতনা) নষ্ট হৈছে, সেয়া তোমালোকে নিশ্চয় পুনৰ লাভ কৰিবা।

Verse 50

प्राप्तः पर्यायकालो वा इति ब्रह्माभ्यभाषत / मत्प्रसादाच्च युष्माभिर्भुक्तं त्रैलोक्यमूर्ज्जितम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে—‘তোমালোকৰ পৰ্যায়কাল (শাসনৰ পালা) আহি পৰিছে।’ আৰু মোৰ প্ৰসাদে তোমালোকে শক্তিসম্পন্ন ত্ৰৈলোক্য ভোগ কৰিছা।

Verse 51

युगाख्या दश संपूर्णा देवानाक्रम्य मूर्द्धनि / तावन्तमेव कालं वै ब्रह्मा राज्यमभाषत

দেৱসকলৰ মূৰ্ধ্নিত আৰূঢ় হৈ ‘যুগ’ নামৰ দহটা সম্পূৰ্ণ হ’ল; তেনেই সময়লৈকে ব্ৰহ্মাই ৰাজ্য (অধিকার) নিৰ্ধাৰণ কৰিলে।

Verse 52

सावर्णिके पुनस्तुभ्यं राज्यं किल भविष्यति / लोकानामीश्वरो भावी पौत्रस्तव पुनर्बलिः

সাৱৰ্ণিক মন্বন্তৰত পুনৰ তোমাৰ ৰাজ্য নিশ্চয় হ’ব। লোকসমূহৰ ঈশ্বৰ হৈ তোমাৰ পৌত্ৰ পুনৰ বলি হ’ব।

Verse 53

एवं कालमयं प्रोक्तः पौत्रस्ते ब्रह्मणा स्वयम् / तथाहृतेषु लोकेषु न शोको न किलाभवत्

এইদৰে কালনিয়ত বচন তোমাৰ পৌত্ৰ বিষয়ে স্বয়ং ব্ৰহ্মাই ক’লে। লোকসমূহ হৰণ হ’লেও শোক একো নাছিল।

Verse 54

यस्मात्प्रवृत्तयश्चास्य न कामैरभिसंधिताः / तस्मादजेन प्रीतेन दत्तं सावर्णिके ऽन्तरे

যিহেতু তাৰ প্ৰবৃত্তিসমূহ কামনাৰে সংযুক্ত নাছিল, সেয়েহে প্ৰসন্ন অজ (ব্ৰহ্মা) সাৱৰ্ণিক অন্তৰত এই দান দিলে।

Verse 55

देवराज्यं बलेर्भाव्यमिति मामीश्वरो ऽब्रवीत् / तस्माददृश्यो भूतानां कालाकाङ्क्षी स तिष्ठति

ঈশ্বৰে মোক ক’লে—‘বলিৰ দেবৰাজ্য হ’বই লাগিব।’ সেয়েহে সি জীৱসমূহৰ পৰা অদৃশ্য হৈ কালের অপেক্ষাত স্থিত আছে।

Verse 56

प्रीतेन चामरत्वं वै दत्तं तुभ्यं स्वयंभुवा / तस्मान्निरुत्सुकस्त्वं वै पर्यायं सहसाकुलः

প্ৰসন্ন স্বয়ম্ভূৱে তোমাক অমৰতাও দিছে। সেয়েহে তুমি নিৰাসক্ত হৈয়ো, নিজৰ পৰ্যায়ৰ অপেক্ষাত, হঠাৎ আকুল হৈ পৰা।

Verse 57

न च शक्यं मया तुभ्यं पुर स्ताद्वै विसर्पितुम् / ब्रह्मणा प्रतिषिद्धो ऽस्मि भविष्यं जानता प्रभो

হে প্ৰভু, মই তোমাৰ সন্মুখত আগবাঢ়ি যাব নোৱাৰোঁ; ভবিষ্যৎ জানোতা ব্ৰহ্মাই মোক নিষেধ কৰিছে।

Verse 58

इमौ च शिष्यौ द्वौ मह्यं तुल्यावेतौ बृहस्पतेः / दैवतैः सह संरब्धान्सर्वान्वो धारयिष्यतः

এই দুজন মোৰ শিষ্য, বৃহস্পতিসমান; দেৱতাসকলৰ সৈতে ক্ৰুদ্ধ হোৱা তোমালোক সকলোকে ইহঁতে ধৰি ৰাখি ৰোধ কৰিব।

Verse 59

सूत उवाच एवमुक्तास्तु दैतेया काव्येनाक्लिष्टकर्मणा / ततस्ताभ्यां ययुः सार्द्धं प्रह्लादप्रमुखास्तदा

সূতে ক’লে—অক্লিষ্টকর্মা কাব্যই এনেদৰে ক’তেই দৈত্যসকল; তেতিয়া প্ৰহ্লাদ প্ৰমুখ তেওঁলোক দুজনৰ সৈতে গ’ল।

Verse 60

अवश्यभाव्यमर्थं तं श्रुत्वा दैतेयदानवाः / सहसा शंसमानास्ते जयं काव्येन भाषितम्

অৱশ্যম্ভাৱী সেই কথা শুনি দৈত্য-দানৱসকলে, কাব্যই কোৱা ‘জয়’ক হঠাৎ প্ৰশংসা কৰি উঠিল।

Verse 61

दंशिताः सायुधाः सर्वे ततो देवान्समाह्वयन् / अथ देवासुरान्दृष्ट्वा संग्रामे समुपस्थितान्

তাৰ পাছত সকলোৱে বর্ম পিন্ধি অস্ত্ৰসজ্জ হৈ দেৱতাসকলক আহ্বান কৰিলে; তাৰপিছত যুদ্ধত উপস্থিত দেৱ-অসুৰক দেখি…

Verse 62

ततः संवृतसन्नाहा देवास्तान्समयोधयन् / देवासुरे ततस्तस्मिन्वर्त्तमाने शतं समाः / अजयन्तासुरा देवान्नग्रा देवा अमन्त्रयन्

তাৰ পিছত সজ্জিত বর্মধাৰী দেৱতাসকলে তেওঁলোকৰ সৈতে ভয়ংকৰ যুদ্ধ কৰিলে। দেৱ–অসুৰ যুদ্ধ শত বছৰ চলিল। শেষত অসুৰসকলে দেৱতাক জয় কৰিলে; দেৱসকল অসহায় হৈ নিৰুপায় হ’ল।

Verse 63

देवा ऊचुः शण्डामर्कप्रभावेण जिताः स्मस्त्वसुरैर्वयम् / तस्माद्यज्ञं समुद्दिश्य कार्यं चात्महितं च यत्

দেৱসকলে ক’লে— শণ্ড আৰু অমৰ্কৰ প্ৰভাৱত আমি অসুৰসকলৰ হাতত পৰাজিত হ’লোঁ। সেয়ে যজ্ঞক লক্ষ্য কৰি আত্মহিতৰ যি কৰণীয়, সেয়াই কৰা উচিত।

Verse 64

यज्ञेनोपाह्वयिष्यामस्ततो जेष्यामहे ऽसुरान् / अथोपामन्न्रयन्देवाः शण्डामकारै तु तावुभौ

যজ্ঞৰ দ্বাৰা আমি দেৱশক্তিক আহ্বান কৰিম; তাৰ পিছত অসুৰসকলক জয় কৰিম। এইদৰে কৈ দেৱসকলে শণ্ড আৰু অমৰ্ক— দুয়োকে মাতি বিনয়ে সম্বোধন কৰিলে।

Verse 65

यज्ञे चाहूय तौ प्रोक्तौ त्यजन्तामसुरा द्विजौ

যজ্ঞলৈ মাতি দেৱসকলে ক’লে— হে দ্বিজদ্বয়, অসুৰসকলক ত্যাগ কৰা।

Verse 66

ग्रहं तु वां ग्रहीष्यामो ह्यनुजित्य तु दानवान् / एवं तत्यजतुस्तौ तु षण्डामकारै तदा सुरान्

দানৱসকলক জয় কৰাৰ পিছত আমি তোমালোকক গ্ৰহণ কৰি যোগ্য মান-স্থান দিম। এই কথা শুনি শণ্ড আৰু অমৰ্কে তেতিয়া দেৱসকলক ত্যাগ কৰিলে।

Verse 67

ततो देवा जयं प्राप्ता दानवाश्च पराभवम् / देवासुरान्पराभाव्य शण्डामर्कावुपागमन्

তেতিয়া দেৱতাসকলে জয় লাভ কৰিলে আৰু দানৱসকল পৰাভৱ হ’ল। দেৱাসুৰসকলক পৰাভূত কৰি তেওঁলোকে শণ্ড আৰু অমৰ্কৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 68

काव्यशापभिभूताश्च अनाधाराश्च ते पुनः / बाध्यमानास्तदा देवैर्विविशुस्ते रसातलम्

কাব্যৰ শাপে অভিভূত হৈ তেওঁলোক পুনৰ আশ্ৰয়হীন হ’ল। দেৱসকলৰ দ্বাৰা পীড়িত হৈ তেতিয়া তেওঁলোকে ৰসাতলত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 69

एवं निरुद्यमास्ते वै कृता शक्रेण दानवाः / ततः प्रभृति शापेन भृगुनैमित्तिकेन च

এইদৰে শক্র (ইন্দ্ৰ) দানৱসকলক নিৰুদ্যম কৰি দিলে। তেতিয়াৰ পৰা ভৃগু-নিমিত্ত সেই শাপৰ ফলত (এমনেই চলিল)।

Verse 70

यज्ञे पुनः पुनर्विष्णुर्यज्ञे ऽथ शिथिले प्रभुः / कर्तुं धर्मव्यवस्थान मधर्मस्य प्रणाशनम्

যজ্ঞত পুনঃ পুনঃ বিষ্ণুৱেই প্ৰকাশ পায়; আৰু যজ্ঞ শিথিল হ’লে প্ৰভু ধৰ্ম-ব্যৱস্থা স্থাপন আৰু অধৰ্ম বিনাশ কৰিবলৈ আবিৰ্ভূত হয়।

Verse 71

प्रह्नादस्य निदेशे तु ये ऽसुरा न व्यवस्थिताः / मनुष्यवध्यांस्तान्सर्वान्ब्रह्मा व्याहरत प्रभुः

প্ৰহ্লাদৰ নিৰ্দেশত যিসকল অসুৰ স্থিৰ নাথাকিল, প্ৰভু ব্ৰহ্মাই তেওঁলোক সকলোকে ‘মানৱৰ দ্বাৰা বধ্য’ বুলি ঘোষণা কৰিলে।

Verse 72

धर्मान्नारायणस्तस्मात्संभूतश्चाक्षुषे ऽन्तरे / यज्ञं प्रवर्त्तयामास वैन्यो वैवस्वते ऽन्तरे

সেয়ে ধৰ্মৰ পৰা নাৰায়ণ চাক্ষুষ মন্বন্তৰত প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল; আৰু বৈবস্বত মন্বন্তৰত বৈন্যে যজ্ঞ প্ৰৱৰ্তন কৰিলে।

Verse 73

प्रादुर्भावे तु वैन्यस्य ब्रह्मैवासीत्पुरोहितः / चतुर्थ्यां तु युगाख्यायामापन्नेषु सुरेष्वथ

বৈন্যৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱত ব্ৰহ্মাই পুৰোহিত আছিল; আৰু চতুৰ্থ ‘যুগ’ নামে কালে, যেতিয়া দেৱসকল আপদত পৰিল, তেতিয়া।

Verse 74

संभुतः स समुद्रान्तर्हिरण्यकशिपोर्वधे / द्वितीयो नरसिंहो ऽभूद्रौद्रः सुतपुरस्सरः

সি সমুদ্ৰান্তৰত হিৰণ্যকশিপুৰ বধৰ বাবে উদ্ভৱ হ’ল; সি দ্বিতীয় নৰসিংহ—ৰৌদ্ৰ স্বৰূপ, পুত্ৰসকলৰ অগ্ৰগণ্য।

Verse 75

यजमानं तु दैत्येन्द्रमदित्याः कुलनन्दनः / द्विजो भूत्वा शुभे काले बलिं वैरोचनं जगौ

যজমান দৈত্যেন্দ্ৰৰ ওচৰলৈ অদিতিকুলনন্দন (বিষ্ণু) শুভ কালে দ্বিজৰূপ ধৰি বৈৰোচন বলিৰ কাষলৈ গ’ল।

Verse 76

त्रैलोक्यस्य भवान्राजा त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् / दातुमर्हसि मे राजन्विक्रमांस्त्रीनिति प्रभुः

প্ৰভুৱে ক’লে—‘হে ৰাজন! তুমি ত্ৰিলোকৰ ৰজা; সকলো তোমাতেই প্ৰতিষ্ঠিত। সেয়ে মোক তিন পগ মান ভূমি দান কৰা।’

Verse 77

ददामीत्येव तं राजा बलिर्वैरोचनो ऽब्रवीत् / वामनं तं च विज्ञाय ततो ऽदान्मुदितः स्वयम्

ৰাজা বলি বৈৰোচনে ক’লে—“মই দান দিম।” সেই বামনক চিনে আনন্দিত হৈ নিজেই দান দিলে।

Verse 78

स वामनो दिवं खं च पृथिवीं च द्विजोत्तमाः / त्रिभिः क्रमैर्विश्वमिदं जगदाक्रामत प्रभुः

হে দ্বিজোত্তমসকল! সেই বামন প্ৰভুৱে তিন পদক্ষেপে স্বৰ্গ, আকাশ আৰু পৃথিৱীসহ সমগ্ৰ জগত আৱৰি ল’লে।

Verse 79

अत्यरिच्यत भूतात्मा भास्करं स्वेन तेजसा / प्रकाशयन्दिशः सर्वाः प्रदिशश्च महायशाः

মহাযশস্বী ভূতাত্মাই নিজৰ তেজে সূৰ্যকো অতিক্ৰম কৰি সকলো দিশ আৰু উপদিশা আলোকিত কৰিলে।

Verse 80

शुशुभे स महाबाहुः सर्वलोकान्प्रकाशयन् / आसुरीं श्रियमाहृत्य त्रींल्लोकांश्च जनार्द्दनः

মহাবাহু জনাৰ্দনে সকলো লোক আলোকিত কৰি দীপ্তিমান হ’ল; আৰু আসুৰী শ্ৰী হৰণ কৰি ত্ৰিলোকক অধীন কৰিলে।

Verse 81

स पुत्रपौत्रानसुरान्पातालतलमानयन् / नमुचिः शंबरश्चैव प्रह्रादश्चैव विष्णुना

বিষ্ণুৱে পুত্ৰ-পৌত্ৰসহ অসুৰসকলক পাতালতললৈ নামাই নিলে; নমুচি, শম্বৰ আৰু প্ৰহ্লাদকো।

Verse 82

क्रूरा हता विनिर्दूता दिशः संप्रतिपेदिरे / महाभूतानि भूतात्मा सविशेषाणि माधवः

ক্ৰূৰসকল নিহত আৰু বিতাড়িত হোৱাত দিশসমূহ শান্ত হ’ল; ভূতাত্মা মাধৱে বিশেষসহ মহাভূতসমূহ প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 83

बलिं चं सबलं विप्रास्तत्राद्भुतमदर्शयत् / तस्य गात्रे जगत्सर्वमात्मानमनुपश्यति

বিপ্ৰসকলে তাত বালিক তেওঁৰ বাহিনীসহ অদ্ভুতভাৱে দেখুৱালে; তেওঁৰ দেহত সমগ্ৰ জগত নিজৰ আত্মাকেই দেখে।

Verse 84

न किञ्चिदस्ति लोकेषु यदव्याप्तं महात्मना / तद्वै रूपमुपेन्द्रस्य देवादानवमानवाः

লোকসমূহত এনে একো নাই যি সেই মহাত্মাই ব্যাপ্ত নকৰে; এয়াই উপেন্দ্ৰৰ ৰূপ—হে দেব, দানৱ আৰু মানবসকল।

Verse 85

दृष्ट्वा संमुमुहुः सर्वे विष्णुतेजोविमोहिताः / बलिः सितो महापाशैः सबन्धुः ससुत्दृद्गणः

বিষ্ণুৰ তেজে বিমোহিত হৈ সকলোৱে তাক দেখি বিহ্বল হ’ল; বালি আত্মীয় আৰু পুত্ৰসহ মহাপাশে বাঁধা পৰিল।

Verse 86

विरोचनकुलं सर्वं पाताले सन्निवेशितम् / ततः सर्वामरैश्वर्यं दत्त्वेन्द्राय महात्मने

বিৰোচনৰ সমগ্ৰ কুল পাতালত স্থাপন কৰা হ’ল; তাৰ পিছত সকলো অমৰ-ঐশ্বৰ্য মহাত্মা ইন্দ্ৰক দিয়া হ’ল।

Verse 87

मानुषेषु महाबाहुः प्रादुरास जनार्द्दनः / एतास्तिस्रः समृतास्तस्य दिव्याः संभूतयः शुभाः

মানৱলোকত মহাবাহু জনাৰ্দ্দন প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল। তেওঁৰ এই তিনিটা দিব্য আৰু শুভ অৱতাৰ-সম্ভূতি স্মৃতিত কোৱা হৈছে।

Verse 88

मानुष्यः सप्त यास्तस्य साग्रगास्ता निबोधत / त्रेतायुगे तु दशमे दत्तात्रेयो बभूव ह

তেওঁৰ মানৱীয় ৰূপৰ সাতটা অগ্ৰগণ্য অৱতাৰ শুনা। ত্ৰেতাযুগৰ দশম পৰ্যায়ত দত্তাত্ৰেয় আবিৰ্ভূত হ’ল।

Verse 89

नष्टे धर्मे चतुर्थश्च मार्कण्डेयपुः सरः / पञ्चमः पञ्चदश्यां तु त्रेतायां संबभूव ह

ধৰ্ম লুপ্ত হ’লে চতুৰ্থ ৰূপে মাৰ্কণ্ডেয় অগ্ৰগণ্য হ’ল। আৰু ত্ৰেতাৰ পঞ্চদশ পৰ্যায়ত পঞ্চম অৱতাৰ জন্মিল।

Verse 90

मान्धाता चक्रवर्त्तित्वे तस्योतथ्यः पुरस्सरः / एकोनविंशयां त्रेतायां सर्वक्षत्रान्तकृद्विभुः

চক্ৰৱৰ্তী মান্ধাতা ৰূপে তেওঁৰ অগ্ৰগণ্য আছিল উৎথ্য। ত্ৰেতাৰ ঊনবিংশ পৰ্যায়ত সেই বিভু ‘সৰ্বক্ষত্ৰান্তকৃত্’ ৰূপে আবিৰ্ভূত হ’ল।

Verse 91

जामदग्न्यस्तदा षष्ठे विश्पामित्रपुरस्सरः / चतुर्विंशे युगे रामो वसिष्ठेन पुरोधसा

তেতিয়া ষষ্ঠ ৰূপে জামদগ্ন্য (পৰশুৰাম) আবিৰ্ভূত হ’ল, যাৰ অগ্ৰগণ্য আছিল বিশ্বামিত্ৰ। চতুৰ্বিংশ যুগত ৰাম আবিৰ্ভূত হ’ল, যাৰ পুৰোহিত আছিল বশিষ্ঠ।

Verse 92

सप्तमो रावणस्यार्थे जज्ञे दशरथात्मजः / अष्टमो द्वापरे विष्णुरष्टाविंशे पराशरात्

ৰাৱণৰ কাৰ্যাৰ্থে সপ্তম অৱতাৰত দশৰথাত্মজ জন্ম ল’লে। দ্বাপৰত অষ্টম ৰূপে বিষ্ণু, আৰু অষ্টাবিংশত পৰাশৰৰ পৰা প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল।

Verse 93

वेदव्यासस्ततो जज्ञे जातूकर्ण्यपुरस्सरः / तथैव नवमे विष्णुरदित्याः कश्यपात्मजः

তাৰ পাছত জাতূকৰ্ণ্যৰ অগ্ৰগামী বেদব্যাস জন্ম ল’লে। তেনেদৰে নবম অৱতাৰত বিষ্ণু, অদিতিৰ গৰ্ভত কশ্যপৰ পুত্ৰৰূপে প্ৰকাশিত হ’ল।

Verse 94

देवक्यां वसुदेवात्तु जातो गार्ग्यपुरस्सरः / अप्रमेयो नियोगश्च यतकामवरो वशी

দেৱকীৰ গৰ্ভত বসুদেৱৰ পৰা তেওঁ জন্ম ল’লে, গাৰ্গ্যৰ অগ্ৰগামী ৰূপে। তেওঁ অপ্ৰমেয়; অৱতৰণ দেৱ-নিয়োগে; ইচ্ছামতে বৰদাতা আৰু সৰ্ববশী।

Verse 95

क्रीडते भगवांल्लोके बालः क्रीडनकेरिव / न प्रमातुं महाबाहुं शक्यो ऽसौ मधुसूदनः

ভগৱান লোকে বালকৰ দৰে, খেলনাৰে খেলি থকা শিশুৰ ন্যায় লীলা কৰে। সেই মহাবাহু মধুসূদনক মাপিব বা সম্পূৰ্ণ বুজিব কোনোবাৰেই সম্ভৱ নহয়।

Verse 96

परं ह्यवरमेतस्माद्विश्वरूपान्न विद्यते / अष्टाविंशतिके तद्वद्द्वापरस्याथ संक्षये

এই বিশ্বৰূপতকৈ শ্ৰেষ্ঠ বা হীন একোৱেই নাই। অষ্টাবিংশ (অৱতাৰ-ক্রম)তো তেনেদৰেই হয়, আৰু তেতিয়া দ্বাপৰযুগৰ সংক্ষয় ঘটে।

Verse 97

नष्टे धर्मे तदा जज्ञे विष्णुर्वृष्णिकुले प्रभुः / कर्तुं धर्मव्यवस्थानमसुराणां प्रणाशनम् / माहयन्सर्वभूतानि योगात्मा योगमायया

ধৰ্ম নষ্ট হোৱাত তেতিয়া প্ৰভু বিষ্ণু বৃষ্ণিকুলত অৱতীৰ্ণ হ’ল। ধৰ্মব্যৱস্থা স্থাপন আৰু অসুৰবিনাশৰ বাবে, যোগাত্মাই যোগমায়াৰে সকলো ভূতক মহিমান্বিত কৰিলে।

Verse 98

प्रविष्टो मानुषीं योनिं प्रच्छन्नश्चरते महीम्

সেয়া মানৱযোনিত প্ৰৱেশ কৰি, গোপনে পৃথিৱীত বিচৰণ কৰে।

Verse 99

विहारार्थं मनुष्येषु सांदीपनिपुरस्सरः / यत्र कंसं च शाल्वं च द्विविदं च महासुरम्

মানৱসমাজত লীলা-বিহাৰৰ বাবে সেয়া সান্দীপনি-পুৰৰ দিশে আগবাঢ়িল; য’ত কংস, শাল্ব আৰু দ্বিবিদ নামৰ মহাসুৰ আছিল।

Verse 100

अरिष्ठं वृषभं चैव पूतनां केशिनं हयम् / नागं कुवलयापीडं मल्लं राजगृहाधिपम्

সেয়া অৰিষ্ট নামৰ বৃষভ, পূতনা, কেশী নামৰ অশ্ব, কুৱলয়াপীড় হাতী, মল্ল আৰু ৰাজগৃহৰ অধিপতিকো (দমন কৰিলে)।

Verse 101

दैत्यान्मानुषदेहस्थान्सूदयामास वीर्यवान् / छिन्नं बाहुसहस्रं च बाणस्याद्भुतकर्मणा

বীৰ্যৱান ভগৱানে মানৱদেহস্থ দৈত্যসকলক সংহাৰ কৰিলে; আৰু অদ্ভুত পৰাক্ৰমে বাণাসুৰৰ সহস্ৰ বাহুও ছেদন কৰিলে।

Verse 102

नरकश्च हतः संख्ये यवनश्च महाबलः / हृतानि च महीपानां सर्वरत्नानि तेजसा

যুদ্ধত নৰক আৰু মহাবলী যৱন নিহত হ’ল, আৰু তেজৰ বলত ৰজাসকলৰ সকলো ৰত্ন হৰণ কৰা হ’ল।

Verse 103

कुरुवीराश्च निहताः पार्थिवा ये रसातले / एते लोकहितार्थाय प्रादुर्भावा महात्मनः

ৰসাতলত থকা পাৰ্থিৱ কুৰুবীৰসকলো নিহত হ’ল; এই মহাত্মাসকল লোকহিতৰ বাবেেই প্ৰাদুৰ্ভূত হৈছিল।

Verse 104

अस्मिन्नेव युगे क्षीणे संध्याशिष्टे भविष्यति / कल्किर्विष्णुयशा नाम पाराशर्यः प्रतापवान्

এই যুগ ক্ষীণ হৈ সন্ধিক্ষণ মাথোঁ অৱশিষ্ট থাকিলে, বিষ্ণুযশা নামৰ প্ৰতাপৱান পাৰাশৰ্য কল্কি ভবিষ্যতে হ’ব।

Verse 105

दशमो भाव्यसंभूतो याज्ञवल्क्यपुरस्सरः / अनुकर्षन्स वै सेनां हस्त्यश्वरथसंकुलाम्

তেওঁ ভৱিষ্যৰ দশম অৱতাৰ; যাজ্ঞবল্ক্যক অগ্ৰে ৰাখি, হাতী-ঘোঁৰা-ৰথেৰে ভৰা সেনাক সৈতে লৈ আগবাঢ়িব।

Verse 106

प्रगृहीतायुधैर्विप्रैर्वृतः शतसहस्रशः / नात्यर्थं धार्मिका ये च ये च धर्मद्विषः क्वचित्

অস্ত্ৰ ধৰা শতসহস্ৰ বিপ্ৰে তেওঁক ঘেৰি থাকিব; আৰু যিসকল অতিশয় ধৰ্মিক নহয়, আৰু কেতিয়াবা ধৰ্মদ্বেষীও, সিহঁতেও (সঙ্গে থাকিব)।

Verse 107

उदीच्यान्मध्यदेशांश्च तथा विन्ध्या परान्तिकान् / तथैव दाक्षिणात्यांश्च द्रविडान्सिंहलैः सह

তেওঁ উদীচ্য (উত্তৰ) দেশীয়, মধ্যদেশীয় আৰু বিন্ধ্যৰ পৰান্ত অঞ্চলবাসীক; তদ্ৰূপ দাক্ষিণাত্য, দ্ৰাবিড় আৰু সিংহলসকলকো একেলগে (বশ) কৰিলে।

Verse 108

गान्धारान्पारदांश्चैव पह्लवान्पवनाञ्छकान् / तुबराञ्छबरांश्चैव पुलिन्दान्बरदान् वसान्

তেওঁ গান্ধাৰ, পাৰদ, পাহ্লৱ, পৱন আৰু শক; তদ্ৰূপ তুবৰ, ছবৰ, পুলিন্দ, বৰদ আৰু বস—এই সকলোকে (বশ) কৰিলে।

Verse 109

लंपाकानाङ्घ्रकान्पुण्ड्रान्किरातांश्चैव स प्रभुः / प्रवृत्तचक्रो बलवान्म्लेच्छानामन्तकृद्बली

সেই প্ৰভুৱে লম্পাক, আঙ্ঘ্ৰ, পুণ্ড্ৰ আৰু কিৰাতসকলকো (বশ কৰি), চক্র প্ৰৱৰ্তক বলৱান হ’ল; আৰু ম্লেচ্ছসকলৰ অন্ত কৰাত সক্ষম পৰাক্ৰমী হ’ল।

Verse 110

अदृश्यः सर्वभूतानां पृथिवीं विचरिष्यति / मानवः स तु संजज्ञे देवसेनस्य धीमतः

তেওঁ সকলো ভূতৰ দৃষ্টিৰ অগোচৰ হৈ পৃথিৱীত বিচৰণ কৰিব। তেওঁ ধীমান দেৱসেনৰ গৃহত মানুহৰূপে জন্ম ল’লে।

Verse 111

पूर्वजन्मनि विष्णुर्यः प्रमितिर्नाम वीर्यवान् / गोत्रेण वै चन्द्रमसः पूर्णे कलियुगे ऽभवत्

পূৰ্বজন্মত যি বিষ্ণুস্বৰূপ বীৰ্যৱান ‘প্ৰমিতি’ নামে আছিল, তেওঁ চন্দ্ৰমস গোত্ৰত পূৰ্ণ কলিযুগত (পুনৰায়) প্ৰকট হ’ল।

Verse 112

इत्येतास्तस्य देवस्य दक्षसंभूतयः स्म-ताः / तन्तं कालं च कायं च तत्तदुद्दिश्य कारणम्

এইদৰে সেই দেৱতাৰ দক্ষ-সম্ভূত এই সকলো উৎপত্তি স্মৃত হৈছে; তন্তু, কাল আৰু কায়—এইবোৰক উদ্দেশ্য কৰি কাৰণ কোৱা হৈছে।

Verse 113

अंशेन त्रिषु लोकेषु तास्ता योनीः प्रपत्स्यते / पञ्चविंशे स्थितः कल्पे पञ्चविंशत्स वै समाः

সেইজন নিজৰ অংশে ত্ৰিলোকত সেই-সেই যোনি প্ৰাপ্ত হয়; পঁচিশতম কল্পত স্থিত হৈ নিশ্চয় পঁচিশ বছৰ থাকে।

Verse 114

विनिघ्नन्सर्वभूतानि मानुषानेव सर्वशः / कृत्वा बीजावशेषां तु महीं क्रूरेण कर्मणा

সেইজন সৰ্বভূতক, বিশেষকৈ মানুহক, সৰ্বত্ৰ বিনাশ কৰি; ক্ৰূৰ কৰ্মে পৃথিৱীক কেৱল বীজ-অৱশিষ্ট কৰি তোলে।

Verse 115

शान्तयित्वा तु वृषलान्प्रायशस्तान धार्मिकान् / ततः स वै तदा कल्किश्चरितार्थः ससैनिकः

কিন্তু প্ৰায়শঃ ধৰ্মাচাৰী বৃষলসকলক শান্ত কৰি; তেতিয়া কল্কি সৈন্যসহ কৃতাৰ্থ হয়।

Verse 116

कर्मणा निहता ये तु सिद्धास्ते तु पुनः स्वयम् / अकस्मात्कुपितान्योन्यं भविष्यन्ति च मोहिताः

যিসকল সিদ্ধ তেওঁৰ কৰ্মে নিহত হৈছিল, তেওঁলোকে পুনৰ নিজেই; হঠাৎ মোহিত হৈ পৰস্পৰৰ ওপৰত ক্ৰুদ্ধ হ’ব।

Verse 117

क्षपयित्वा तु तान्सर्वान्भाविनार्थेन चोदितः / गङ्गायमुनयोर्मध्ये निष्ठां प्राप्स्यति सानुगः

সিহঁত সকলোকে ক্ষয় কৰি, ভৱিষ্যৎ উদ্দেশ্যে প্ৰেৰিত হৈ, সানুগসহ গঙ্গা-যমুনাৰ মাজত নিষ্ঠা লাভ কৰিব।

Verse 118

ततो व्यतीते कल्पे तु समाप्ते सहसैनिके / नृपेष्वथ विनिष्टेषु तदा त्वप्रग्रहाः प्रजाः

তাৰপিছত সেই কল্প অতিবাহিত হৈ, সহসৈন্যসহ সমাপ্ত হ’লে, আৰু ৰজাসকল বিনষ্ট হ’লে, তেতিয়া প্ৰজাসকল নিয়ন্ত্ৰণহীন হ’ব।

Verse 119

रक्षणे विनिपृत्ते तु हत्वा चान्योन्यमाहवे / परस्परत्दृतस्वाश्च निरानन्दाः सुदुःखिताः

ৰক্ষণব্যৱস্থা লুপ্ত হ’লে, আহৱত পৰস্পৰে পৰস্পৰক হত্যা কৰি, আৰু একে-আনোৰ ধন কেঢ়ি লৈ, সিহঁত আনন্দহীন আৰু অতি দুঃখিত হ’ব।

Verse 120

पुराणि हित्वा ग्रामांश्च तुल्यास्ता निष्परिग्रहाः / प्रनष्टश्रुतिधर्माश्चनष्टधर्माश्रमास्तथा

সিহঁতে পুৰণি নগৰ আৰু গাঁও ত্যাগ কৰিব; সকলোৱে সমান আৰু নিঃপৰিগ্ৰহ হ’ব। শ্ৰুতি-ধৰ্ম লুপ্ত হ’ব, আৰু ধৰ্মাশ্ৰম ব্যৱস্থাও নষ্ট হ’ব।

Verse 121

ह्रस्वा अल्पायुषश्चैव भविष्यन्ति वनौकसः / सरित्पर्वतसेविन्यः पत्रमूलफलाशनाः

বনবাসীসকল খৰ্বকায় আৰু স্বল্পায়ু হ’ব; সিহঁতে নদী আৰু পৰ্বতৰ আশ্ৰয় লৈ, পাতা, কন্দ-মূল আৰু ফল খাই জীৱন যাপন কৰিব।

Verse 122

चीरपत्राजिनघराः संकरं घोरमास्थिताः / अल्पायुषो नष्टवार्ता बह्वाबाधाः सुदुःखिताः

তেওঁলোকে চীৰ, পাত আৰু মৃগচৰ্মৰ বস্ত্ৰ ধৰি ভয়ংকৰ সংকৰ-ধৰ্মত আশ্ৰয় ল’ব। আয়ু অল্প, সদাচাৰৰ বাৰ্তা লুপ্ত, বহু উপদ্ৰৱত পীড়িত আৰু অতিশয় দুখিত হ’ব।

Verse 123

एवं काष्ठामनुप्राप्ताः कलिसंध्यांशके तदा / प्रजाः क्षयं प्रयास्यन्ति सार्द्धं कलियुगेन तु

এইদৰে কলি-সন্ধ্যাৰ অংশত তেওঁলোকে সেই চূড়ান্ত অৱস্থালৈ আহিলে, প্ৰজাসকল কলিযুগৰ সৈতে একেলগে ক্ষয়লৈ আগবাঢ়িব।

Verse 124

क्षीणे कलियुगे तस्मिन्प्रवृत्ते च कृते पुनः / प्रपत्स्यन्ते यथान्यायं स्वभावादेव नान्यथा

সেই কলিযুগ ক্ষয় হ’লে আৰু পুনৰ কৃতযুগ প্ৰৱৰ্তিত হ’লে, লোকসকল স্বভাৱবশত—অন্যথা নহয়—ন্যায়ানুসাৰে আচৰণত প্ৰবৃত্ত হ’ব।

Verse 125

इत्येतत्कीर्त्तितं सर्वं देवासुरविचेष्टितम् / यदुवंशप्रसंगेन महद्वो वैष्मवं यशः

এইদৰে দেৱ আৰু অসুৰৰ সকলো চেষ্টাৰ বৰ্ণনা কৰা হ’ল; আৰু যদুবংশৰ প্ৰসঙ্গত তোমালোকৰ বাবে মহৎ বৈষ্ণৱ যশ কীৰ্তিত হ’ল।

Verse 126

तुर्वसोस्तु प्रवक्ष्यामि पूरोर्द्रुह्योरनोस्तथा

এতিয়া মই তুৰ্বসু, লগতে পুৰু, দ্ৰুহ্যু আৰু অনুৰ কথাও বৰ্ণনা কৰিম।

Frequently Asked Questions

Jayantī, identified as Māhendrī, receives a boon from Kāvyā (Śukra) and uses it to remain with him for ten years while both are concealed from all beings by māyā, disrupting the Asuras’ access to their preceptor.

Kāvyā is a Bhārgava authority and the Asura-guru; his temporary withdrawal affects the Daityas (Diti’s sons) and is noticed by Bṛhaspati, highlighting how guru-lineage power mediates cosmic politics beyond mere battlefield conflict.

No—based on the sampled verses, the content centers on Jayantī–Kāvyā and Deva–Asura preceptor dynamics rather than Lalitopakhyana’s Śākta theology (e.g., Lalitā, Bhāṇḍāsura) or specific vidyā/yantra exegesis.