Adhyaya 70
कार्त्तवीर्यसंभवः (Kārttavīrya’s Origin / Rise)
এই ক্ষুদ্ৰ অধ্যায়টো ঋষিসকলৰ প্ৰশ্ন-ৰূপ ভূমিকা। কলফনত ইয়াক তৃতীয় উপোদ্ঘাত-পাদৰ মধ্যম-ভাগত, ভাৰ্গৱ-চৰিত প্ৰসংগত ‘কাৰ্ত্তবীৰ্যসম্ভৱ’ নামে উল্লেখ কৰা হৈছে। ঋষিসকলে সোধে—কাৰ্ত্তবীৰ্যৰ পৰাক্ৰমত পৰাভূত হোৱাৰ পিছত আপৱ মহাত্মাৰ তপোবন কিয় দগ্ধ হ’ল? তেওঁলোকে আপাত-বিৰোধ দেখুৱায়: কাৰ্ত্তবীৰ্য ৰাজর্ষি আৰু প্ৰজাৰ ৰক্ষক বুলি শ্ৰুত, তেন্তে তেওঁ কেনেকৈ তপোবন ধ্বংস কৰিব পাৰে? এইদৰে ৰাজধৰ্মৰ ৰক্ষা আৰু পবিত্ৰ তপোবন-হিংসাৰ মাজৰ নৈতিক আৰু বংশগত প্ৰশ্ন স্থাপন কৰি পৰৱৰ্তী কাহিনীত সমাধানৰ প্ৰেৰণা দিয়ে।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महोपुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते कार्त्तवीर्यसंभवो नाम एकोनसप्ततितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः किमर्थं तु वनं दग्धमापवस्य महात्मनः / कार्त्तवीर्येण विक्रम्य तन्नः प्रब्रूहि पृच्छताम्
এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণত, বায়ুপ্ৰোক্ত মধ্যমভাগৰ তৃতীয় উপোদ্ধাতপাদত, ভাৰ্গৱচৰিতত ‘কাৰ্ত্তবীৰ্যসম্ভৱ’ নামৰ একোনসপ্ততিতম অধ্যায়। ঋষিসকলে ক’লে—হে সূত! মহাত্মা আপৱৰ বন কাৰ্ত্তবীৰ্যই পৰাক্ৰম কৰি কিয় দগ্ধ কৰালে? আমি সুধিছোঁ; আমাক কওক।
Verse 2
रक्षिता सतु राजर्षिः प्रजानामिति नः श्रुतम् / कथं सरक्षिता भूत्वा नाशयेत तपोवनम्
আমি শুনিছোঁ, সেই ৰাজর্ষি প্ৰজাসকলৰ ৰক্ষক আছিল। তেন্তে ৰক্ষক হৈ থাকি তেওঁ তপোবনৰ বিনাশ কেনেকৈ কৰিব পাৰে?
Frequently Asked Questions
The chapter is a gateway into the Bhārgava-carita narrative frame and introduces Kārttavīrya as the focal royal figure; the explicit lineage list is not given in these two verses, but the placement signals forthcoming genealogy/history around Kārttavīrya in relation to the Bhṛgu/Bhārgava cycle.
They ask why Kārttavīrya burned/destroyed a tapovana linked with Āpava Mahātmā, despite Kārttavīrya’s reputation as a rājarṣi who protects subjects—highlighting an ethical inconsistency that demands contextual explanation.
No. This adhyāya is purely a framing interrogation within a genealogical-ethical narrative; it contains no bhuvana-kośa (cosmography) measurements, planetary distances, or geographic enumerations.