Adhyaya 68
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage (Marutakanyā–Vamśa-varṇana)
এই অধ্যায়ত ঋষিসকলে সোধে—মৰুতৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কন্যা (মৰুতকন্যা) কেনেকৈ এজন ৰজাক বিয়া দিয়া হ’ল আৰু সেই মিলনৰ পৰা কেনে বীৰ সন্তান জন্মিল। সূতে প্ৰতিউপকাৰৰ কাহিনী কয়—ৰজা পুনঃপুনঃ মৰুৎ-সোম যজ্ঞ কৰে; মৰুতসকল প্ৰসন্ন হৈ ‘অক্ষয় অন্ন’ বৰ দিয়ে—দিন-ৰাতি যিমানেই ভোগ আৰু বিতৰণ কৰা হওক, সেয়া কমি নাযায়। তাৰ পিছত বংশানুক্ৰমে নামগণনা—অনেনস → ক্ষত্ৰধৰ্ম → প্ৰতিপক্ষ → সৃঞ্জয় → জয়/বিজয় আদি হৈ নহূষ বংশলৈকে। নহূষৰ ছয় পুত্ৰ—যতি, যযাতি, সংযাতি, আযাতি, বিযাতি আৰু কৃতি। জ্যেষ্ঠ যতি বৈৰাগ্য লৈ মোক্ষ আৰু ব্ৰহ্মভাব গ্ৰহণ কৰে; আনহাতে যযাতি পৃথিৱী শাসনত সক্ৰিয় প্ৰধান ৰজা। শেষত যযাতিৰ বিবাহসূত্ৰ—শুক্ৰ/উশনসৰ কন্যা দেৱযানী আৰু বৃষপৰ্বণৰ কন্যা শর্মিষ্ঠা—উল্লেখ কৰি পৰৱৰ্তী বংশবিস্তাৰৰ আধাৰ স্থাপন কৰা হয়।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे धन्वन्तरिसंभवादिवर्णनं नाम सप्तषष्टितमो ऽध्यायः // ६७// ऋषय ऊचुः मरुतेन कथं कन्या राज्ञे दत्ता महात्मना / किंवीर्याश्च महात्मानो जाता मरुतकन्यया
এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ বায়ুপ্ৰোক্ত মধ্যমভাগৰ তৃতীয় উপোদ্ধাতপাদত ‘ধন্বন্তৰিসম্ভবাদি বৰ্ণন’ নামৰ সাতষট্টিতম অধ্যায়। ঋষিসকলে ক’লে— মহাত্মা মৰুতেন কিদৰে কন্যাক ৰজাক দান কৰিলে? আৰু মৰুতকন্যাৰ পৰা কোন কোন বীৰ্যবান মহাত্মা জন্মিল?
Verse 2
सूत उवाच आहरत्स मरुत्सोममन्नकामः प्रजेश्वरः / मासिमासि महातेजाः षष्टिसंवत्सरान्नृप
সূতে ক’লে— হে নৃপ! প্ৰজাৰ ঈশ্বৰ, অন্নকামনাৰে মহাতেজস্বী মৰুত মাসে মাসে সোম আনিছিল— ষাঠি বছৰ ধৰি।
Verse 3
तेन ते मरुतस्तस्य मरुत्सोमेन तोषिताः / अक्षय्यान्नं ददुः प्रीताः सर्वकामपरिच्छदम्
তেওঁৰ অৰ্ঘ্য মৰুৎসোমে তুষ্ট হৈ মৰুতসকলে প্ৰীতচিত্তে তেওঁক অক্ষয় অন্ন দান কৰিলে, যি সকলো কামনা পূৰ্ণ কৰে।
Verse 4
अन्नं तस्य सकृद्भुक्तमहोरात्रं न क्षीयते / कोटिशो दीय मानं च सूर्यस्योदयनादपि
তেওঁৰ অন্ন একবাৰ ভক্ষণ কৰিলেও দিন-ৰাতি ক্ষয় নাহয়; সূৰ্যোদয়ৰ পৰা কোটি কোটি বাৰ দান কৰিলেও সেয়া কমি নাযায়।
Verse 5
मित्रज्योतेस्तु कन्याया मरितस्य च धीमतः / तस्माज्जाता महासत्त्वा धर्मज्ञा मोक्षदर्शिनः
মিত্ৰজ্যোতিৰ কন্যা আৰু ধীমান মৰিতৰ পৰা মহাসত্ত্ব সন্তান জন্মিল—ধৰ্মজ্ঞ আৰু মোক্ষদৰ্শী।
Verse 6
संन्यस्य गृहधर्माणि वैराग्यं समुपस्थिताः / यतिधर्ममवाप्येह ब्रह्मभूयाय ते गताः
গৃহধৰ্ম ত্যাগ কৰি তেওঁলোকৰ বৈৰাগ্য উদিত হ’ল; ইয়াত যতি-ধৰ্ম লাভ কৰি তেওঁলোকে ব্ৰহ্মভাব প্ৰাপ্তিৰ বাবে গমন কৰিলে।
Verse 7
अनेनसः सुतो जातः क्षत्रधर्मः प्रतापवान् / क्षत्रधर्मसुतो जातः प्रतिपक्षो महातपाः
অেনেনসৰ পুত্ৰ হিচাপে প্ৰতাপৱান ক্ষত্ৰধৰ্ম জন্মিল; আৰু ক্ষত্ৰধৰ্মৰ পুত্ৰ হিচাপে মহাতপস্বী প্ৰতিপক্ষ জন্মিল।
Verse 8
प्रतिपक्षसुतश्चापि सृंजयो नाम विश्रुतः / सृंजयस्य जयः पुत्रो विजयस्तस्य जज्ञिवान्
প্ৰতিপক্ষৰো ‘সৃঞ্জয়’ নামৰ এজন প্ৰসিদ্ধ পুত্ৰ আছিল। সৃঞ্জয়ৰ পুত্ৰ জয়, আৰু জয়ৰ পুত্ৰ বিজয় জন্মিল।
Verse 9
विजयस्य जयः पुत्रस्तस्य हर्यश्वकः स्मृतः / इर्यश्वस्य सुतो राजा सहदेवः प्रतापवान्
বিজয়ৰ পুত্ৰ জয়; তেওঁৰ পুত্ৰ ‘হৰ্যশ্বক’ বুলি স্মৃত। ইৰ্যশ্বৰ পুত্ৰ আছিল প্ৰতাপৱান ৰজা সহদেৱ।
Verse 10
सहदेवस्य धर्मात्मा अहीन इति विश्रुतः / अहीनस्य चयत्सेनस्तस्य पुत्रो ऽथ संकृतिः
সহদেৱৰ ধৰ্মাত্মা পুত্ৰ ‘অহীন’ বুলি প্ৰসিদ্ধ। অহীনৰ পুত্ৰ চয়ৎসেন, আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ সংকৃতি।
Verse 11
संकृतेरपि धर्मात्मा कृतधर्मा महायशाः / इत्येते क्षत्रधर्माणो नहुषस्य निबोधत
সংকৃতিৰো ধৰ্মাত্মা পুত্ৰ ‘কৃতধৰ্মা’ মহাযশস্বী আছিল। এইদৰে নহুষৰ ক্ষত্ৰধৰ্মপৰায়ণ বংশধৰসকলক জানি লোৱা।
Verse 12
नहुषस्य तु दायादाः षडिन्द्रोपमतेजसः / यतिर्ययातिः संयातिरायतिर्वियतिः कृतिः
নহুষৰ ছয়জন দায়াদ ইন্দ্ৰসম তেজস্বী আছিল—যতি, যযাতি, সংযাতি, আয়তি, বিয়তি আৰু কৃতি।
Verse 13
यतिर्ज्येष्ठस्तु तेषां वै ययातिस्तु ततो ऽवरः / काकुत्स्थकन्यां गां नाम लेभे पत्नीं यतिस्तदा
তেওঁলোকৰ মাজত যতি জ্যেষ্ঠ আছিল আৰু তাৰ পিছত যযাতি কনিষ্ঠ আছিল। তেতিয়া যতি কাকুৎস্থৰ কন্যা ‘গা’ নাম্নীক পত্নীৰূপে লাভ কৰিলে।
Verse 14
स यतिर्मोक्षमास्थाय ब्रह्मभूतो ऽभवन्मुनिः / तेषां मध्ये तु पञ्चानां ययातिः पृथिवीपतिः
সেই যতি মোক্ষৰ আশ্ৰয় লৈ ব্ৰহ্মভাবপ্ৰাপ্ত মুনি হ’ল। আৰু সেই পাঁচজনৰ মাজত যযাতি আছিল পৃথিৱীপতি (ৰাজা)।
Verse 15
देवयानीमुशनसः सुतां भार्यामवाप ह / शर्मिष्ठामासुरीं चैव तनयां वृषपर्वणः
তেওঁ উশনস (শুক্ৰাচাৰ্য)ৰ কন্যা দেবযানীক পত্নীৰূপে লাভ কৰিলে; আৰু বৃষপৰ্বাৰ কন্যা অসুৰী শর্মিষ্ঠাকো।
Verse 16
यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानो व्यजायत / द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी
দেবযানীয়ে যদু আৰু তুৰ্বসুক জন্ম দিলে; আৰু বৃষপৰ্বাৰ কন্যা শর্মিষ্ঠাই দ্ৰুহ্যু, অনু আৰু পুৰুক জন্ম দিলে।
Verse 17
अजीजनन्महावीर्यान्सुतान्देवसुतोपमान् / रथं तस्मै ददौ शक्रः प्रीतः परमभास्वरम्
তেওঁলোকে দেৱপুত্ৰসম মহাবীৰ্যবান পুত্ৰ জন্ম দিলে। প্ৰীত হৈ শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)য়ে তেওঁক অতি দীপ্তিমান ৰথ দান কৰিলে।
Verse 18
असंगं काञ्चनं दिव्यमक्षयौ च महेषुधी / युक्तं मनोजवैरश्वैर्येन कन्यां समुद्वहत्
সিয়ে দিব্য, আসক্তিহীন সোণালী আৰু অক্ষয় মহাতূণীৰসহ, মনোজৱ অশ্বযোজিত ৰথে কন্যাক লগত লৈ গ’ল।
Verse 19
स तेन रथमुख्येन जिगाय सततं महीम् / ययातिर्युधि दुर्द्धर्षो देवदानवमानवैः
সেই শ্ৰেষ্ঠ ৰথৰ বলত সিয়ে নিৰন্তৰ পৃথিৱী জয় কৰিলে; যুদ্ধত যযাতি দেৱ-দানৱ-মানৱৰ বাবেও দুৰ্ধর্ষ আছিল।
Verse 20
पौरवाणां नृपाणां च सर्वेषां सो ऽभवद्रथी / यावत्सुदेशप्रभवः कौरवो जनमेजयः
পৌৰৱ আৰু আন সকলো নৃপতিৰ মাজত সিয়েই মহাৰথী আছিল—যেতিয়ালৈকে সুদেশপ্ৰভৱ কৌৰৱ জনমেজয় উদয় নহ’ল।
Verse 21
कुरोः पौत्रस्य राज्ञरतु राज्ञः पारीक्षितस्य ह / जगाम सरथो नाशं शापाद्गार्ग्यस्य धीमतः
তাৰ পাছত কুৰুৰ পৌত্ৰ ৰজা পৰীক্ষিতৰ সেই ৰথসহ নাশ ঘটিল—ধীমান গাৰ্গ্যৰ শাপত।
Verse 22
गार्ग्यस्य हि सुतं बालं स राजा जनमेजयः / दुर्बुद्धिर्हिंसया मास लोहगन्धी नराधिपः
ৰজা জনমেজয়ে গাৰ্গ্যৰ বালক পুত্ৰক হিংসা কৰিলে; দুৰ্বুদ্ধি, হিংসাপৰ আৰু লোহগন্ধী সেই নৰাধিপ।
Verse 23
स लोहगन्धी राजर्षिः परिधावन्नितस्ततः / पौरजानपदैस्त्यक्तो न लेभे शर्म कर्हिचित्
সেই লোহগন্ধী ৰাজর্ষি ইফালে-সিফালে দৌৰি ফুৰিলে; নগৰবাসী আৰু জনপদবাসীয়ে ত্যাগ কৰাত তেওঁ কেতিয়াও শান্তি নাপালে।
Verse 24
ततः स दुःखसंतप्तो नालभत्संविदं क्वचित / स प्रायाच्छौनकमृषिं शरणं व्यथितस्तदा
তাৰ পিছত দুখে দগ্ধ হৈ তেওঁ ক’তো সান্ত্বনা নাপালে; তেতিয়া ব্যথিত হৈ শৌনক ঋষিৰ শৰণলৈ গ’ল।
Verse 25
इन्द्रोतोनाम विख्यातो यो ऽसौ मुनि रुदारधीः / योजयामास चैन्द्रोतः शौनको जनमेजयम्
‘ইন্দ্ৰোত’ নামে বিখ্যাত, দৃঢ়বুদ্ধিৰ সেই মুনি; শৌনক-ইন্দ্ৰোতে জনমেজয়ক নিয়োজিত কৰিলে।
Verse 26
अश्वमेधेन राजानं पावनार्थं द्विजोत्तमाः / स लोहगन्धो व्यनशत्त स्यावभृथमेत्य ह
শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলে ৰজাক পবিত্ৰ কৰিবলৈ অশ্বমেধ যজ্ঞ কৰালে; লোহগন্ধী অবভৃথ-স্নানলৈ গৈ তাৰ পিছত অন্তৰ্ধান হ’ল।
Verse 27
स वै दिव्यो रथस्तस्माद्वसोश्चेदिपतेस्तथा / दत्तः शक्रेन तुष्टेन लेभे तस्माद्बृहद्रथः
চেদিপতি বসুৰ সেই দিব্য ৰথ, সন্তুষ্ট শক্ৰে দান কৰিছিল; সেই ৰথেই বৃহদ্ৰথে লাভ কৰিলে।
Verse 28
ततो हत्वा जरासंधं भीमस्तं रथमुत्तमम् / प्रददौ वासुदेवाय प्रीत्या कौरवनन्दनः
তাৰ পিছত জৰাসন্ধক বধ কৰি কৌৰৱনন্দন ভীমে প্ৰীতিসহ সেই উত্তম ৰথখন বাসুদেৱলৈ অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 29
स जरां प्राप्य राजर्षिर्ययातिर्नहुषात्मजः / पुत्रं श्रेष्टं वरिष्ठं च यदुमित्यब्रवीद्वचः
নহুষপুত্ৰ ৰাজর্ষি যযাতি যেতিয়া জৰালৈ উপনীত হ’ল, তেতিয়া তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ আৰু বৰিষ্ঠ পুত্ৰক ডাকি ক’লে—“যদু!”
Verse 30
जरावली च मां तात पलितानि च पर्ययुः / काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तो ऽस्मि यौवने
হে তাত! জৰাৰ ৰেখা আৰু পকা চুলি মোক আৱৰি ধৰিছে; কাব্য উশনসৰ শাপৰ ফলত মই যৌৱনতেও তৃপ্ত নহ’লোঁ।
Verse 31
त्वं यदो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह / जरां मे प्रतिगृह्णीष्व तं यदुः प्रत्युवाच ह
তেওঁ ক’লে, “হে যদু, জৰাৰ সৈতে পাপো গ্ৰহণ কৰা; মোৰ জৰা তুমি গ্ৰহণ কৰা।” তেতিয়া যদুৱে উত্তৰ দিলে।
Verse 32
अनिर्दिष्टा हि मे भिक्षा ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुता / सा तु व्यायामसाध्या वै न ग्रहीष्यामि ते जराम्
মোৰ বাবে এজন ব্ৰাহ্মণে প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া ভিক্ষা এতিয়াও অনিৰ্দিষ্ট; সেয়া পৰিশ্ৰম-ব্যায়ামৰে সাধ্য, সেয়ে মই আপোনাৰ জৰা গ্ৰহণ নকৰোঁ।
Verse 33
जरायां बहवो दोषाः पानभोजनकारिताः / तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे
বাৰ্ধক্যত পান‑ভোজনজনিত বহু দোষ থাকে; সেয়ে, ৰাজন, তোমাৰ জৰা গ্ৰহণ কৰিবলৈ মই সাহস নকৰোঁ।
Verse 34
सितश्मश्रुधरो दीनो जरया शिथिलीकृतः / वलीसंततगात्रश्च निराशो दुर्बलाकृतिः
সাদা দাড়ি‑গোঁফধাৰী, দীন, জৰাত শিথিল; ভাঁজে ভৰা দেহ, নিৰাশ আৰু দুৰ্বল আকৃতি।
Verse 35
अशक्तः कार्यकरणे परिबूतस्तु यौवने / सहोपवीतिभिश्चैव तां जरां नाभिकामये
কাৰ্য কৰিবলৈ অক্ষম, যৌৱনত তিৰস্কৃত; উপবীতধাৰীৰ মাজতো—এনেকুৱা জৰা মই কামনা নকৰোঁ।
Verse 36
संति ते बहवः पुत्रा मत्तः प्रियतरा नृप / प्रतिगृह्णन्तु धर्मज्ञ पुत्रमन्यं वृणीष्व वै
হে নৃপ, তোমাৰ বহু পুত্ৰ আছে যিসকল মোৰতকৈ অধিক প্ৰিয়; হে ধৰ্মজ্ঞ, তেওঁলোকেই গ্ৰহণ কৰক—তুমি অন্য পুত্ৰ বাছি লোৱা।
Verse 37
स एवमुक्तो यदुना दीव्रकोपसमन्वितः / उवाच वदतां श्रेष्टो ज्येष्ठं तं गर्हयन्सुतम्
যদুৱে এনেকৈ কোৱাত তেওঁ তীব্ৰ ক্ৰোধেৰে ভৰি উঠিল; বাক্যত শ্ৰেষ্ঠ সেই পিতাই জ্যেষ্ঠ পুত্ৰক গৰিহণা কৰি ক’লে।
Verse 38
आश्रमः कस्तवान्यो ऽस्ति को वा धर्मविधिस्तव / मामनादृत्य दुर्बुद्धे यदहं तव देशिकः
তোমাৰ আন কোন আশ্ৰম আছে? তোমাৰ ধৰ্মবিধি কোন? হে দুৰ্বুদ্ধি, মই তোমাৰ দেশিক (গুৰু) হৈও মোক অৱজ্ঞা কিয় কৰিছা?
Verse 39
एवमुक्त्वा यदुं राजा शशापैनं स मन्युमान् / यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
এইদৰে কৈ ক্ৰোধিত ৰজাই যদুক শাপ দিলে—“মোৰ হৃদয়ৰ পৰা জন্ম লৈও তই নিজৰ যৌৱন মোক নিদিছ।”
Verse 40
तस्मान्न राज्यभाङ्मूढ प्रजा ते वै भविष्यति / तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
সেইহেতু, হে মূঢ়, তই ৰাজ্যভাগী নহ’বি; তোৰ প্ৰজাও নহ’ব। তুৰ্বসু, জৰাৰ সৈতে পাপো গ্ৰহণ কৰ।
Verse 41
तुर्वसुरुवाच न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम् / जरायां बहवो दोषाः पानभोजन कारिताः
তুৰ্বসুৱে ক’লে—তাত, কামভোগ নাশ কৰা জৰা মই নকামো। জৰাত পান-ভোজনজনিত বহু দোষ থাকে।
Verse 42
तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीतुमहमुत्सहे / ययातिरुवाच यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
সেইহেতু, হে ৰাজন, আপোনাৰ জৰা গ্ৰহণ কৰিবলৈ মই সাহস নকৰোঁ। যযাতিয়ে ক’লে—“মোৰ হৃদয়ৰ পৰা জন্ম লৈও তই নিজৰ যৌৱন মোক নিদিছ।”
Verse 43
तस्मात्प्रजानु विच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति / संकीर्णेषु च धर्मेण प्रतिलोमनरेषु च
সেয়ে, হে তুৰ্বসু, তোমাৰ প্ৰজাৰ বিচ্ছেদ ঘটিব; ধৰ্ম সংকৰ হ’লে আৰু প্ৰতিলোম নৰসকল উঠিলে।
Verse 44
पिशिताशिषु चान्येषु मूढ राजा भविष्यसि / गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिगतेषु वा / वासस्ते पाप म्लेच्छेषु भविष्यति न संशयः
হে মূঢ়! তুমি মাংসাহাৰী আৰু অন্য অধাৰ্মিকসকলৰ মাজত ৰজা হ’বা; গুৰু-পত্নীত আসক্ত বা তিৰ্যক্-যোনিত পতিতসকলৰ মাজতো। হে পাপী! তোমাৰ বাস ম্লেচ্ছসকলৰ মাজত হ’ব—সন্দেহ নাই।
Verse 45
सूत उवाच एवं तु तुर्वसुंशप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः
সূত ক’লে—এইদৰে তুৰ্বসুক শাপ দি যযাতিয়ে নিজৰ পুত্ৰক (ইমতে) ক’লে।
Verse 46
शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत् / द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम्
তাৰ পাছত শর্মিষ্ঠাৰ পুত্ৰ দ্রুহ্যুক তেওঁ এই বাক্য ক’লে—হে দ্রুহ্যু! তুমি সেই অৱস্থালৈ যাওঁক, যি বৰ্ণ আৰু ৰূপ বিনাশ কৰে।
Verse 47
जरा वर्षसहस्रंवै यौवनं स्वं ददस्व मे / पूर्णे वर्षसहस्रे ते प्रतिदास्यामि यौवनम्
তুমি তোমাৰ জৰা (বাৰ্ধক্য) সহস্ৰ বছৰৰ বাবে মোক দিয়া, আৰু তোমাৰ যৌৱনো দিয়া; তোমাৰ সহস্ৰ বছৰ পূৰ্ণ হ’লে মই তোমাক যৌৱন পুনৰ দিম।
Verse 48
स्वं चादास्यामि भूयो ऽहं पाप्मानं जरया सह / द्रुह्युरुवाच नारोहेत रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम् / न सुखं चास्य भवति न जरां तेन कामये
মই পুনৰ মোৰ পাপ আৰু জৰা-সহ তোমাক দিম। দ্ৰুহ্যু ক’লে—বৃদ্ধে ৰথত উঠিব নোৱাৰে, ঘোঁৰাতোও নহয়; সি স্ত্ৰীভোগো কৰিব নোৱাৰে। তাৰ সুখ নহয়; সেয়ে মই জৰা নাচাওঁ।
Verse 49
ययातिरुवाच यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
যযাতিয়ে ক’লে—হে পুত্ৰ, যি তুমি মোৰ হৃদয়ৰ পৰা জন্মিছা, তুমি তোমাৰ যৌৱন মোক কিয় নিদিয়া?
Verse 50
तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित् / नौप्लवोत्तरसंचारस्तव नित्यं भविष्यति
সেয়ে, হে দ্ৰুহ্যু, তোমাৰ প্ৰিয় কামনা কেতিয়াও সিদ্ধ নহ’ব; তোমাৰ বাবে সদায় নাও আৰু ভেলাৰে পাৰাপাৰ হ’ব।
Verse 51
अराजा राजवंशस्त्वं तत्र नित्यं वसिष्यसि / अनो त्वं प्रतिपाद्यस्व पाप्मानं जरया सह
তুমি ৰাজবংশীয় হৈও ৰজা নহ’বা, আৰু তাতেই সদায় বাস কৰিবা। এতিয়া পাপ আৰু জৰা-সহ তাক গ্ৰহণ কৰা।
Verse 52
एवं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते / अनुरुवाच जीर्णः शिशुरिवाशक्तो जरया ह्यशुचिः सदा / न जुहोति स काले ऽग्निं तां जरां नाभिकामये
মই তোমাৰ যৌৱনেৰে এইদৰে হাজাৰ বছৰ বিচৰণ কৰিম। অনু ক’লে—জৰাই জীর্ণ কৰি মোক শিশুৰ দৰে অশক্ত, আৰু সদায় অশুচি কৰিছে। সি সময়মতে অগ্নিত হোমো কৰিব নোৱাৰে; তেনে জৰা মই নাচাওঁ।
Verse 53
ययातिरूवाच / यस्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
যযাতিয়ে ক’লে—হে পুত্ৰ, তুমি মোৰ হৃদয়ৰ পৰা জন্ম লোৱা; তথাপি তোমাৰ যৌৱন মোক কিয় নিদিয়া?
Verse 54
जरादोष स्त्वयोक्तो ऽयं तस्मात्त्वं प्रतिपत्स्यसे / प्रजा च यौवनं प्राप्ता विनशिष्यत्यनो तव
তুমি যি জৰাৰ দোষ কৈছা, সেই দোষেই তুমি পতিত হ’বা; আৰু তোমাৰ প্ৰজা যৌৱন পাই তোমাৰ বংশো বিনাশ কৰিব।
Verse 55
अग्निप्रस्कन्दनपरास्त्वं वाप्येवं भविष्यसि / पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
তুমি অগ্নিত ঝাঁপ দিবলৈও উদ্যত হ’বা—এনেই তোমাৰ ভবিষ্য; হে পুরু, জৰাৰ সৈতে এই পাপো গ্ৰহণ কৰা।
Verse 56
जरावली च मां तात पलितानि च पर्ययुः / काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तो ऽस्मियौवने
হে তাত, জৰাৰ মালা আৰু পলিত কেশে মোক আৱৰি ধৰিছে; কাব্য উশনসৰ শাপৰ বাবে মই যৌৱনতো তৃপ্ত নহয়।
Verse 57
कञ्चित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसा तव / पूर्णे वर्षसहस्रे ते प्रतिदास्यामि यौवनम्
মই কিছু কাল তোমাৰ যৌৱনেৰে বিষয়সুখ ভোগ কৰিম; তোমাৰ এক সহস্ৰ বছৰ পূৰ্ণ হ’লে তোমাক যৌৱন উভতাই দিম।
Verse 58
स्वं चैव प्रतिपत्स्ये ऽहं पाप्मानं जरया सह / सूत उवाच एवमुक्तः प्रत्युवाच पुत्रः पितरमञ्जसा
মই আপোনাৰ পাপ আৰু জৰা বা বাৰ্ধক্য গ্ৰহণ কৰিম। সূত উবাচ: এইদৰে কোৱাত পুত্ৰই পিতাকক লগে লগে উত্তৰ দিলে।
Verse 59
यथा तु मन्यसे तात करिष्यामि तथैव च / प्रतिपत्स्ये च ते राजन्पाप्मानं जरया सह
হে পিতৃ, আপুনি যিদৰে ভাবিছে, মই ঠিক তেনেকুৱাই কৰিম। হে ৰাজন, মই আপোনাৰ পাপ আৰু জৰা গ্ৰহণ কৰিম।
Verse 60
गृहाण यौवनं मत्तश्चर कामान्यथेप्सितान् / जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव
মোৰ পৰা যৌৱন গ্ৰহণ কৰক আৰু ইচ্ছা অনুসৰি উপভোগ কৰক। জৰা বা বাৰ্ধক্যৰে আবৃত হৈ মই আপোনাৰ বয়স আৰু ৰূপ ধাৰণ কৰিম।
Verse 61
यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथार्थवत् / ययातिरुवाच पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते प्रीतश्चेदं ददामि ते
আপোনাক যৌৱন দি মই যথাৰ্থভাৱে আচৰণ কৰিম। যযাতিয়ে ক’লে: হে পুৰু, মই প্ৰসন্ন হৈছো। তোমাৰ মংগল হওক। প্ৰসন্ন হৈ মই তোমাক এইটো দিছো।
Verse 62
सर्वकामसमृद्धा ते प्रजा राज्ये भविष्यति / सूत उवाच पूरोरनुमतो राजा ययातिः स्वजरां ततः
তোমাৰ ৰাজ্যত প্ৰজাসকল সকলো কামনাৰে সমৃদ্ধ হ’ব। সূত উবাচ: তাৰ পাছত পুৰুৰ অনুমতি লৈ ৰজা যযাতিয়ে নিজৰ জৰা [হস্তান্তৰ কৰিলে]।
Verse 63
संक्रामयामास तदा प्रासादद्भार्गवस्य तु / गौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः
তেতিয়া নহুষপুত্ৰ যযাতিয়ে গৌৰৱ আৰু বয়সৰ মহিমাৰে ভাৰ্গৱৰ প্ৰাসাদত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 64
प्रीतियुक्तो नरश्रेष्ठश्चचार विषयान्स्वकान् / यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम्
প্ৰীতিযুক্ত সেই নৰশ্ৰেষ্ঠে নিজৰ বিষয়সমূহ যথাকাম, যথোৎসাহ, যথাকাল আৰু যথাসুখে উপভোগ কৰিলে।
Verse 65
धर्माविरोधी राजेन्द्रो यथाशक्ति स एव हि / देवानतर्पयद्यज्ञैः पितॄञ्श्राद्धैस्तथैव च
ধৰ্মবিৰোধী নোহোৱা সেই ৰাজেন্দ্ৰে যথাশক্তি যজ্ঞে দেৱতাক আৰু শ্রাদ্ধে পিতৃক তৃপ্ত কৰিলে।
Verse 66
दाराननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान् / अतिथीनन्नपानैश्च वैश्यंश्च परिपालनैः
সেই দ্বিজসত্তমসকলক প্ৰিয় দান আৰু ইষ্ট বস্তুৰে, অতিথিসকলক অন্ন-পানেৰে, আৰু বৈশ্যসকলক পালন-ৰক্ষণেৰে সন্তুষ্ট কৰিলে।
Verse 67
आनृशंस्येन शूद्रांश्च दस्यून्संनिग्रहेण च / धर्मेण च प्रजाः सर्वा यथावदनुरञ्जयत्
সেই শূদ্ৰসকলক দয়াৰে, দস্যুসকলক নিয়ন্ত্ৰণেৰে, আৰু সকলো প্ৰজাক ধৰ্মেৰে যথাযথভাৱে সন্তুষ্ট ৰাখিলে।
Verse 68
ययातिः पालयामास साक्षादिन्द्र इवापरः / स राजा सिंहविक्रान्तो युवा विषयगोचरः
যযাতিয়ে প্ৰত্যক্ষ ইন্দ্ৰৰ দৰে প্ৰজাক পালন কৰিলে। সেই ৰজা সিংহসম বিক্ৰমশালী, যুৱক আৰু বিষয়ভোগত প্ৰবৃত্ত আছিল।
Verse 69
अविरोधेन धर्मस्य चचार सुखमुत्तमम् / स मार्गमाणः कामानामतद्दोषनिदर्शनात्
ধৰ্মৰ কোনো বিরোধ নকৰাকৈ তেওঁ উত্তম সুখ ভোগ কৰিলে। কামনাৰ সন্ধানত থাকিলেও তাৰ দোষ তেওঁ নেদেখিলে।
Verse 70
विश्वाच्या सहितो रेमे वैब्राजे नन्दने वने / अपश्यत्स यदा तान्वै वर्द्धमानान्नृपस्तदा
তেওঁ বিশ্বাচীৰ সৈতে বৈব্ৰাজ নন্দনবনত ৰমণ কৰিলে। ৰজাই যেতিয়া তেওঁলোকক বৃদ্ধি পোৱা দেখিলে, তেতিয়া…
Verse 71
गत्वा पूरोः सकाशं वै स्वां जरां प्रत्यपद्यत / संप्राप्य स तु तान्कामांस्तृप्तः खिन्नश्च पार्थिवः
তেওঁ পুৰুৰ ওচৰলৈ গৈ নিজৰ জৰা পুনৰ গ্ৰহণ কৰিলে। সেই কামনা লাভ কৰি ৰজা তৃপ্তও হ’ল, আৰু ক্লান্তও হ’ল।
Verse 72
कालं वर्षसहस्रं वै सस्मार मनुजाधिपः / परिसंख्याय काले च कलाः काष्ठास्तथैव च
মনুজাধিপতিয়ে হাজাৰ বছৰৰ কাল স্মৰণ কৰিলে। আৰু সময়ত কলা আৰু কাষ্ঠা আদি এককো গণনা কৰিলে।
Verse 73
पूर्णं मत्वा ततः कालं पूरुं पुत्रमुवाच ह / यथा सुखं यथोत्साहं यथाकालमरिन्दम
তাৰ পাছত সময় পূৰ্ণ হোৱা বুলি ভাবি তেওঁ পুত্ৰ পুৰুক ক’লে: 'হে অৰিন্দম! যথাসুখ, যথোৎসাহ আৰু যথাসময়...'
Verse 74
सेविता विषयः पुत्र यौवनेन मया तव / पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते गृहाण त्वं स्वयौवनम्
'হে পুত্ৰ! তোমাৰ যৌৱনৰ দ্বাৰা মই বিষয়সমূহ উপভোগ কৰিলোঁ। হে পুৰু! মই সন্তুষ্ট হৈছোঁ। তোমাৰ মংগল হওক। তুমি নিজৰ যৌৱন গ্ৰহণ কৰা।'
Verse 75
राज्यं च त्वं गृहाणेदं त्वं हि मे प्रियकृत्सुतः / प्रतिपेदे जरां राजा ययातिर्नहुषात्मजः
'আৰু তুমি এই ৰাজ্যও গ্ৰহণ কৰা, কিয়নো তুমি মোৰ প্ৰিয়কাৰী পুত্ৰ।' নহুষৰ পুত্ৰ ৰজা যযাতিয়ে তেতিয়া নিজৰ জৰা (বাৰ্ধক্য) পুনৰ গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 76
यौवनं प्रतिपेदे च पूरुः स्वं पुनरात्मनः / अभिषेक्तुकामं च नृपं पूरुं पुत्रं कनीयसम्
পুৰুৱে পুনৰ নিজৰ যৌৱন লাভ কৰিলে। ৰজাই কনিষ্ঠ পুত্ৰ পুৰুক অভিষেক কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰা দেখি...
Verse 77
ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन् / कथं शुक्रस्य नप्तारं देवयान्याः सुतं प्रभो
ব্ৰাহ্মণসকলক প্ৰমুখ কৰি বৰ্ণসমূহে এই কথা ক’লে: 'হে প্ৰভু! শুক্ৰৰ নাতি আৰু দেৱযানীৰ পুত্ৰক অতিক্ৰম কৰি আপুনি কেনেকৈ...'
Verse 78
ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य राज्यं दास्यसि पूरवे / यदुर्ज्येष्ठस्तव सुतो जातस्तमनुदतुर्वसुः
জ্যেষ্ঠ যদুক অতিক্ৰম কৰি তুমি ৰাজ্য পুৰুক দিবা; কিয়নো যদু তোমাৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ হ’লেও তুৰ্বসুৰ পাছত জন্মিছিল।
Verse 79
शर्मिष्ठायाः सुतो द्रुह्युस्ततो ऽनुः पूरुरेव च / कथं ज्येष्ठानतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति / सुतः संबोधयामस्त्वां धर्मं समनुपालय
শর্মিষ্ঠাৰ পুত্ৰ দ্রুহ্যু, তাৰ পাছত অনু, আৰু তাৰ পাছত পুৰুও আছে। জ্যেষ্ঠক নঅতিক্ৰম কৰি কনিষ্ঠ কেনেকৈ ৰাজ্যৰ যোগ্য হয়? হে পুত্ৰ, আমি তোমাক উপদেশ দিছোঁ—ধৰ্ম সঠিকভাৱে পালন কৰা।
Verse 80
ययातिरुवाच ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः
যযাতিয়ে ক’লে—ব্ৰাহ্মণক আগত ৰাখি সকলো বৰ্ণে মোৰ বাক্য শুনক।
Verse 81
ज्येष्ठं प्रति यथा राज्यं न देयं मे कथञ्चन / मातापित्रोर्वचनकृद्वीरः पुत्रः प्रशस्यते
জ্যেষ্ঠক ৰাজ্য মই কোনোপধ্যেই দিব নালাগে; মাতাপিতাৰ বাক্য পালন কৰা বীৰ পুত্ৰই প্ৰশংসিত হয়।
Verse 82
मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः / प्रतिकूलः पितुर्यश्च न स पुत्रः सतांमतः
মোৰ জ্যেষ্ঠ যদুৱে মোৰ নিয়োগ পালন নকৰিলে; যি পিতাৰ প্ৰতিকূল, সি সজ্জনৰ মতে পুত্ৰ নহয়।
Verse 83
स पुत्रः पुत्रवद्यश्च वर्त्तते पितृमातृषु / यदुनाहमवज्ञातस्तथा तुर्वसुनापि च
সেই পুত্ৰ পিতৃ‑মাতৃৰ প্ৰতি পুত্ৰসুলভ আচৰণ কৰে; কিন্তু যদুৱে মোক অৱজ্ঞা কৰিলে, তুৰ্বসুৱেও তেনেকৈ কৰিলে।
Verse 84
द्रुह्युना चानुना चैव मय्यवज्ञा कृता भृशम् / पूरुणा तु कृतं वाक्यं मानितश्च विशेषतः
দ্ৰুহ্যু আৰু অনুৱেও মোক অতিৰিক্তভাৱে অৱজ্ঞা কৰিলে; কিন্তু পুৰুৱে মোৰ বাক্য পালন কৰিলে আৰু বিশেষকৈ মোক সন্মান দিলে।
Verse 85
कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम / सर्वे कामा मम कृताः पूरुणा पुण्यकारिणा
মোৰ কনিষ্ঠ দায়াদ সেই, যিয়ে মোৰ জৰা (বৃদ্ধাৱস্থা) ধাৰণ কৰিলে; পুণ্যকাৰী পুৰুৱে মোৰ সকলো কামনা পূৰ্ণ কৰিলে।
Verse 86
शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् / पुत्रो यस्त्वानुवर्त्तेत स राजा तु महामते
কাব্য উশনস্ (শুক্ৰাচাৰ্য) স্বয়ং এই বৰ দিছে—হে মহামতে, যি পুত্ৰ তোমাক অনুবর্তন কৰিব, সেয়াই ৰজা হ’ব।
Verse 87
प्रजा ऊचुः भवतो ऽनुमतो ऽप्येवं पूरू राज्ये ऽभिषिच्यताम् / यः पुत्रो गुणसंपन्नो मातापित्रोर्हितः सदा
প্ৰজাই ক’লে—আপোনাৰ অনুমতিত পুৰুক ৰাজ্যাভিষেক কৰা হওক; কিয়নো সেয়াই গুণসম্পন্ন পুত্ৰ, যি সদায় মাতা‑পিতাৰ হিত সাধে।
Verse 88
सर्वमर्हति कल्याणं कनीयानपि स प्रभुः / अर्हे ऽस्य पूरू राज्यस्य यः प्रियः प्रियकृत्तव
সেই প্ৰভু, কনিষ্ঠ হলেও, সকলো মঙ্গলৰ যোগ্য। তেওঁ পুৰুৰ ৰাজ্যৰ উপযুক্ত, কিয়নো তেওঁ প্ৰিয় আৰু প্ৰিয়কৰ্মকাৰী।
Verse 89
वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं वक्तुमुत्तरम् / पौरजान पदैस्तुष्टैरित्युक्ते नाहुषस्तदा
শুক্ৰৰ বৰদানৰ বাবে উত্তৰ কোৱা সম্ভৱ নাছিল। নগৰবাসীৰ সন্তুষ্ট বাক্য কোৱা হ’লে তেতিয়া নাহুষ নীৰৱ ৰ’ল।
Verse 90
अभिषिच्य ततः पूरुं स राज्ये सुतमात्मनः / दिशि दक्षिणपूर्वस्यां तुर्वसुं तु न्यवेशयत्
তাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰ পুৰুক ৰাজ্যত অভিষেক কৰি স্থাপন কৰিলে। আৰু দক্ষিণ-পূৰ্ব দিশত তুৰ্বসুক নিযুক্ত কৰিলে।
Verse 91
दक्षिणापरतो राजा यदुं ज्येष्ठं न्यवेशयत् / प्रतीच्यामुत्तरस्यां च द्रुह्युं चानुं च तावुभौ
ৰাজাই দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত জ্যেষ্ঠ যদুক স্থাপন কৰিলে। আৰু উত্তৰ-পশ্চিম দিশত দ্ৰুহ্যু আৰু অনু—এই দুয়োক স্থাপন কৰিলে।
Verse 92
सप्तद्वीपां ययातिस्तु जित्वा पृथ्वीं ससागराम् / व्यभजत्पञ्चधा राजा पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा
যযাতিয়ে সাগৰসহ সপ્તদ্বীপা পৃথিৱী জয় কৰি; তেতিয়া ৰজা নাহুষে তাক পুত্ৰসকলক পাঁচ ভাগে বিভাজন কৰি দিলে।
Verse 93
तैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना / यथाप्रदेशं धर्मज्ञैर्धर्मेण प्रतिपान्यते
তেওঁলোকৰ দ্বাৰা এই সমগ্ৰ পৃথিৱী, সপ্তদ্বীপসহ আৰু প্ৰজাসহ, অঞ্চল অনুসাৰে ধৰ্মজ্ঞসকলে ধৰ্মমাৰ্গে পালন কৰে।
Verse 94
एवं विभज्य पृथिवीं पुत्रेभ्यो नाहुषस्तदा / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु प्रीतिमा नभवन्नृपः
এইদৰে নাহুষে তেতিয়া পৃথিৱী পুত্ৰসকলৰ মাজত ভাগ কৰি দিলে; ৰাজশ্ৰী পুত্ৰসকললৈ সঁপে দি সেই নৃপতি আনন্দিত হ’ল।
Verse 95
धनुर्न्यस्य पृषत्कांश्च राज्यं चैव सुतेषु तु / प्रीतिमानभवद्राजा भारमावेश्य बन्धुषु
ধনু-বাণ থৈ আৰু ৰাজ্যও পুত্ৰসকলক সঁপে দি, ভাৰ বংশীয়-বন্ধুসকলৰ ওপৰত অর্পণ কৰি সেই ৰজা আনন্দিত হ’ল।
Verse 96
अत्र गाथा महाराज्ञा पुरा गीता ययातिना / याभिः प्रत्याहरेत्कामात्कूर्मौंऽगानीव सर्वशः
ইয়াত মহাৰাজ যযাতিয়ে প্ৰাচীনকালে গোৱা গাথা আছে; যাৰ দ্বাৰা মানুহে কামনাৰ পৰা কচ্ছপে নিজৰ অংগ গুটাই লোৱাৰ দৰে ইন্দ্ৰিয়সমূহ সৰ্বতোভাবে প্ৰত্যাহাৰ কৰিব পাৰে।
Verse 97
न जातु कामः कामानमुपभोगेन शाम्यति / हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्द्धते
কামবস্তু ভোগ কৰিলে কাম কেতিয়াও শান্ত নহয়; ই অগ্নিত ঘৃতাহুতি দিয়া যেনেকৈ অধিক বৃদ্ধি পায়, তেনেকৈয়ে বাঢ়ে।
Verse 98
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः / नालमेकस्य तत्सर्वमिति पश्यन्न मुह्यति
পৃথিৱীত থকা ধান-যৱ, সোণ, পশু আৰু নাৰী—এই সকলো এক জনৰ বাবে যথেষ্ট নহয়; এই কথা দেখি জ্ঞানী মোহিত নহয়।
Verse 99
यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेष्वमङ्गलम् / कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा
যেতিয়া সি কৰ্মে, মনে আৰু বাক্যে সকলো জীৱৰ প্ৰতি অমঙ্গল-ভাব নকৰে, তেতিয়াই সি ব্ৰহ্মক লাভ কৰে।
Verse 100
यदा परान्न बिभेति यदान्यस्मान्न बिभ्यति / यदा नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते तदा
যেতিয়া সি আনক ভয় নকৰে আৰু আনেও তাক ভয় নকৰে; যেতিয়া সি ন ইচ্ছা কৰে ন দ্বেষ কৰে—তেতিয়া সি ব্ৰহ্মক লাভ কৰে।
Verse 101
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः / यैषा प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्
যি কুমতি লোকৰ বাবে ত্যাগ কৰা কঠিন, যি জীৰ্ণ হ’লেও জীৰ্ণ নহয়; যি প্ৰাণান্তক ৰোগ—সেই তৃষ্ণা ত্যাগ কৰোঁতাই সুখ পায়।
Verse 102
जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः / जीविताशा धनाशा च जीर्यतो ऽपि न जीर्यति
বয়স বাঢ়িলে চুলি জীৰ্ণ হয়, দাঁতও জীৰ্ণ হয়; কিন্তু জীৱনৰ আশা আৰু ধনৰ আশা—বুঢ়া হ’লেও জীৰ্ণ নহয়।
Verse 103
यच्च कामसुखं लोके यच्छ दिव्यं महत्सुखम् / कृष्णाक्षयसुखस्यैतत्कलां नर्हन्ति षोडशीम्
লোকে যি কামসুখ আৰু যি দিব্য মহাসুখ—সেই সকলো শ্ৰীকৃষ্ণৰ অক্ষয় সুখৰ ষোড়শী কলাৰো সমান নহয়।
Verse 104
एवमुक्त्वा स राजर्षिः सदारः प्रस्थितो वनम् / भृगुतुङ्गे तपस्तप्त्वा तत्रैव च महायशाः
এইদৰে কৈ সেই ৰাজর্ষি পত্নীসহ বনলৈ প্ৰস্থান কৰিলে। ভৃগুতুঙ্গত তপস্যা কৰি তাতেই মহাযশ লাভ কৰিলে।
Verse 105
पालयित्वा व्रतं चार्षं तत्रैव स्वर्ग माप्तवान् / तस्य वंशास्तु पञ्चैते पुण्या देवर्षिसत्कृताः
আৰ্ষ ব্ৰত পালন কৰি তেওঁ তাতেই স্বৰ্গ লাভ কৰিলে। তেওঁৰ এই পাঁচ বংশ পুণ্যবান আৰু দেৱর্ষিসকলৰ দ্বাৰা সৎকৃত।
Verse 106
यैर्व्याप्ता पृथिवी कृत्स्ना सूर्यस्येव गभस्तिभिः / धन्यः प्रजावा नायुष्मान्कीर्त्तिमांश्च भवेन्नरः
যিসকলৰ দ্বাৰা সূৰ্যৰ কিৰণৰ দৰে সমগ্ৰ পৃথিৱী ব্যাপ্ত—তেওঁলোকৰ ফলত মানুহ ধন্য, সন্তানবান, দীঘলীয়া আয়ুস আৰু কীৰ্তিমান হয়।
Verse 107
ययातेश्चारितं सर्वं पठञ्छृण्वन्द्विजोत्तमाः
হে দ্বিজোত্তমসকল! যযাতিৰ সমগ্ৰ চৰিত পাঠ কৰি আৰু শুনি থাকক।
Frequently Asked Questions
A dynastic chain is listed leading into the Nahusha family: multiple intermediate kings (e.g., Anenasa → Kshatradharma → Pratipaksha → Srinjaya and successors) culminate in Nahusha and his six heirs—Yati, Yayati, Samyati, Ayati, Viyati, and Kriti—setting up the later branching of Yayati’s line.
The Marut-soma offering pleases the Maruts, who grant akshaya-anna—food that does not diminish despite repeated consumption and large-scale distribution—an archetypal Purāṇic “inexhaustible benefit” (akṣayya-phala) theme tied to sustained ritual reciprocity.
Yati, though eldest, is portrayed as taking moksha-oriented renunciation (becoming brahma-bhuta), while Yayati is emphasized as the ruling king among the remaining brothers; this contrast explains why political succession and later dynastic narratives flow primarily through Yayati rather than the senior line.