Adhyaya 45

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सगरोपाख्याने भार्गवचरिते चतुश्चत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः // ४४// वसिष्ठ उवाच ततः कदाचिद्विपिने चतुरङ्गबलान्वितः / मृगयामगमच्छूरः शूरसेनादिभिः सह

এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ বায়ুপ্ৰোক্ত মধ্যমভাগৰ তৃতীয় উপোদ্ধাতপাদত সগৰোপাখ্যানস্থিত ভাৰ্গৱচৰিতৰ চুয়াল্লিশতম অধ্যায় সমাপ্ত। বসিষ্ঠ ক’লে—তাৰ পাছত এদিন সেই শূৰ বীৰ চতুৰঙ্গ ব’লসহ শূৰসেন আদি সৈতে বনলৈ মৃগয়া কৰিবলৈ গ’ল।

Verse 2

ते प्रविश्य महारण्यं हत्वा बहुविधान्मृगान् / जग्मुस्तृषार्त्ता मध्याह्ने सरितं नर्मदामनु

তেওঁলোকে মহাৰণ্যত প্ৰৱেশ কৰি নানা প্ৰকাৰ মৃগ বধ কৰি, তৃষ্ণাত কাতৰ হৈ মধ্যাহ্নত নৰ্মদা নদীৰ কাষলৈ গ’ল।

Verse 3

तत्र स्नात्वा च पीत्वा च वारि नद्या गतश्रमाः / गच्छन्तो ददृशुर्मार्गो जमदग्नेरथाश्रमम्

তাত নদীত স্নান কৰি আৰু জল পান কৰি তেওঁলোকৰ ক্লান্তি দূৰ হ’ল। আগবাঢ়ি যাওঁতে পথত তেওঁলোকে জমদগ্নিৰ আশ্ৰম দেখিলে।

Verse 4

द्दष्ट्वाश्रमपदं रम्यं मुनीनागच्छतः पथि / कस्येदमिति पप्रच्छुर्भाविकर्मप्रचोदिताः

পথে আগবঢ়া মুনিসকলে মনোৰম আশ্ৰমস্থান দেখি, ভবিতব্য কৰ্মে প্ৰেৰিত হৈ সুধিলে—ই কাৰ?

Verse 5

ते प्रोचुरतिशान्तात्मा जमदग्नेर्महातपाः / वसत्यस्मिन्सुतो यस्य रामः शस्त्रभृतां वरः

তেওঁলোকে ক’লে—ই মহাতপস্বী, অতিশান্তচিত্ত জমদগ্নিৰ আশ্ৰম; ইয়াতেই তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাম, অস্ত্ৰধাৰীৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ, বাস কৰে।

Verse 6

तछ्रुत्वा भीरभूत्तेषां रामनामानुकीर्त्तनात् / क्रोधं प्रसङ्यानृशंस्यं पूर्ववैरमनुस्मरन्

এই কথা শুনি ৰামনামৰ উচ্চাৰণমাত্ৰতেই তেওঁলোক ভীত হৈ উঠিল; আৰু পূৰ্ব বৈৰ স্মৰণ কৰি নিৰ্দয় ক্ৰোধে জ্বলি উঠিল।

Verse 7

अथ ते प्रोचुरन्योन्यं पितृहन्तुर्वधात्पितुः / वैर निर्यातनं किं तु करिष्यामो दिशाधुना

তাৰপিছত তেওঁলোকে পৰস্পৰে ক’লে—পিতাৰ বধৰ প্ৰতিশোধত পিতৃহন্তাৰ ওপৰত বৈৰ শোধ কৰিবই লাগিব; কিন্তু এতিয়া আমি কি কৰিম?

Verse 8

इत्यक्त्वा खड्गहस्तास्ते संप्रविश्य तदाश्रमम् / प्रजाघ्निरे प्रयातेषु मुनिवीरेषु सर्वतः

এইদৰে কৈ খড়্গ হাতত লৈ তেওঁলোকে সেই আশ্ৰমত প্ৰৱেশ কৰিলে; আৰু মুনিবীৰসকল চাৰিওফালে গৈ থাকোঁতে তেওঁলোকে (তাত থকা লোকক) বধ কৰিলে।

Verse 9

तं हत्वास्य शिरो हृत्वा निषादा इव निर्दयाः / प्रययुस्ते दुरात्मानः सबलाः स्वपुरीं प्रति

তেওঁক হত্যা কৰি আৰু তেওঁৰ শিৰচ্ছেদ কৰি, সেই দুৰাত্মাসকলে নিৰ্দয় ব্যাধৰ দৰে নিজৰ সৈন্যৰ সৈতে নিজৰ নগৰলৈ প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 10

पुत्रास्तस्य महात्मानौ दृष्ट्वा स्वपितरं हतम् / परिवार्य महाराज रुरुदुः शोककर्शिताः

হে মহাৰাজ! নিজ পিতৃক নিহত হোৱা দেখি তেওঁৰ মহাত্মা পুত্ৰসকলে তেওঁক আৱৰি ধৰিলে আৰু শোকত ম্ৰিয়মান হৈ কান্দিবলৈ ধৰিলে।

Verse 11

भर्त्तारं निहतं भूमौ पतितं वीक्ष्य रेणुका / पपात मूर्च्छिता सद्यो लतेवाशनिताडिता

স্বামীক নিহত হৈ মাটিত পৰি থকা দেখি ৰেণুকা লগে লগে মূৰ্ছা গৈ পৰি গ’ল, যেন বজ্ৰপাতত কোনো লতা ঢলি পৰিল।

Verse 12

सा स्वचेतसि संमूच्छ्य शोकपावकदीपिताः / दूरप्रनष्टसंज्ञेव सद्यः प्राणैर्व्ययुज्यत

মনতে অত্যন্ত মূৰ্ছিত হৈ আৰু শোকাগ্নিত দগ্ধ হৈ তেওঁ লগে লগে প্ৰাণত্যাগ কৰিলে, যেন তেওঁৰ চেতনা বহু দূৰলৈ হেৰাই গ’ল।

Verse 13

अनालपन्त्यां तस्यां तु संज्ञां याता हि ते पुनः / न्यपतन्मूर्च्छिता भूमौ निमग्नाः शोकसागरे

যেতিয়া তেওঁ কোনো কথা কোৱা নাছিল, তেওঁলোকে (পুত্ৰসকলে) পুনৰ চেতনা লাভ কৰিলে, কিন্তু শোকৰ সাগৰত ডুব গৈ পুনৰ মূৰ্ছা গৈ মাটিত ঢলি পৰিল।

Verse 14

ततस्तपोधना ये ऽन्ये तत्त पोवनवासिनः / समेत्याश्वासयामासुस्तुल्यदुःखाः सुतान्मुने

তাৰ পাছত তপোধন আন আন ঋষিসকল, পাৱন বনবাসী, একেলগে আহি সমদুখভাগী সেই পুত্ৰসকলক, হে মুনি, সান্ত্বনা দিলে।

Verse 15

सांत्व्यमाना मुनिगणैर्जामदग्न्या यथाविधि / आधक्षुर्वचसा तेषामग्नौ पित्रोः कलेवरे

মুনিগণে যথাবিধি সান্ত্বনা দিয়াৰ পাছত, জামদগ্ন্য বংশীয়সকলে তেওঁলোকৰ বাক্য অনুসৰি পিতৃ-মাতৃৰ দেহ অগ্নিত দাহ কৰিলে।

Verse 16

चक्रुरेव तदूर्द्ध्वं वै यत्कर्त्तव्यमनन्तरम् / पित्रोर्मरणदुःखेन पीड्यमाना दिवानिशम्

তাৰ পাছত তেওঁলোকে তৎক্ষণাৎ যি কৰণীয় আছিল সেয়াই কৰিলে; পিতৃ-মাতৃৰ মৃত্যুদুখে তেওঁলোক দিন-ৰাতি পীড়িত হৈ থাকিল।

Verse 17

ततः काले गते रामः समानां द्वादशावधौ / निवृत्तस्तपसः सख्या सहागादाश्रमं पितुः

তাৰ পাছত সময় গ’ল; বাৰ বছৰ পূৰ্ণ হোৱাত ৰাম তপস্যাৰ পৰা নিবৃত্ত হৈ সখাৰ সৈতে পিতৃৰ আশ্ৰমলৈ গ’ল।