Adhyaya 16
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala-nirdeśa (Gifts in Śrāddha and Their Fruits)
এই অধ্যায়ত বৃহস্পতিয়ে শ্রাদ্ধ-कल्पৰ উপদেশ আগবঢ়াই দানক তৰণ-সাধন আৰু স্বৰ্গমাৰ্গৰ সুখদায়ক বুলি প্ৰতিপন্ন কৰে। শ্রাদ্ধকালত ব্রাহ্মণ/তপস্বীক অন্ন, সব্যঞ্জন, যজ্ঞোপবীত, কমণ্ডলু, পাদুকা/উপানহ, তালবৃন্ত পাখা, ছত্ৰ, শয্যা-ভোজনসহ আশ্ৰয়, বস্ত্ৰ, ৰত্ন আৰু যান আদি দানৰ ফল হিচাপে বৰ্ণিত হৈছে—সূৰ্য-চন্দ্ৰসম দীপ্তিমান দিব্য বিমান, অপ্সৰাৰ সঙ্গ, দীঘলীয়া আয়ু, ঐশ্বৰ্য, সৌন্দৰ্য, সুগন্ধি-পুষ্পসমৃদ্ধি আৰু স্বৰ্গত মান-সম্মান। দানৰ ধৰণ, গ্ৰহীতাৰ প্ৰসঙ্গ আৰু ফলচিত্রৰ সম্পৰ্ক ইয়াত বিধিপৰভাৱে দেখুওৱা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
इति श्री ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे ब्राह्मणपरीक्षा नाम पञ्चदशो ऽध्यायः // १५// बृहस्पतिरुवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि दानानि च फलानि च / तारणं सर्वभूतानां स्वर्गमार्गसुखावहम्
এইদৰে শ্ৰী ব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ বায়ুপ্ৰোক্ত মধ্যভাগৰ তৃতীয় উপোদ্ধাতপাদৰ শ্ৰাদ্ধকল্পত ‘ব্ৰাহ্মণপৰীক্ষা’ নাম পঞ্চদশ অধ্যায়। বৃহস্পতি ক’লে—এতিয়া মই দানসমূহ আৰু সিহঁতৰ ফল ক’ম; যি সকলো ভূতৰ তৰণ আৰু স্বৰ্গমাৰ্গৰ সুখদায়ক।
Verse 2
लोके श्रेष्ठतम् सर्वमात्मनश्चैव यत्प्रियम् / सर्वं पितॄणां दातव्यं तेषामेवाज्ञयार्थिना
লোকে যি সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ আৰু যি নিজৰ বাবে প্ৰিয়, সেয়া সকলো পিতৃসকলৰ উদ্দেশে দান কৰা উচিত; যিয়ে তেওঁলোকৰ আজ্ঞা আৰু প্ৰসন্নতা কামনা কৰে।
Verse 3
जांबूनदमयं दिव्यं विमानं सूर्यसन्निभम् / दिव्याप्सरोभिः संपूर्णमन्नदो लभते ऽक्षयम्
জাম্বূনদ সোণাময়, সূৰ্যসদৃশ দীপ্তিমান এক দিব্য বিমান—দিব্য অপ্সৰাৰে পৰিপূৰ্ণ; অন্নদাতা অক্ষয় ফল লাভ কৰে।
Verse 4
सव्यञ्जनं तु यो दद्यादहतं श्राद्धकर्मणि / आयुः प्राकाश्यमैश्वर्यं रूपं च लभते शुभम्
যিয়ে শ্ৰাদ্ধকর্মত ব্যঞ্জনসহ তাজা (অহত) অন্ন দান কৰে, সি আয়ু, যশৰ দীপ্তি, ঐশ্বৰ্য আৰু শুভ ৰূপ লাভ কৰে।
Verse 5
यज्ञोपवीतं यो दद्याच्छ्राद्धकाले तु यज्ञवित् / पावनं सर्व विप्राणां ब्रह्मदानस्य तत्फलम्
যজ্ঞবিদে শ্ৰাদ্ধকালত যজ্ঞোপৱীত দান কৰিলে, সেয়া সকলো বিপ্ৰক পাৱন কৰে; এয়াই ব্ৰহ্মদানৰ ফল।
Verse 6
प्लुतं विप्रेषु यो दद्याच्छ्राद्धकाले कमडलुम् / मधुक्षीराज्यदधिभिर्दातारमुपतिष्ठते
যি শ্ৰাদ্ধকালত ব্ৰাহ্মণসকলক প্লুত (উত্তম) কমণ্ডলু দান কৰে, মধু, দুধ, ঘী আৰু দধি-সহ ফলৰূপে সি দাতাৰ ওচৰত উপস্থিত হয়।
Verse 7
चक्राविद्धं च यो दद्याच्छ्राद्धकाले कमण्डलुम् / धेनुं सलभते दिव्यां पयोदां सुखदो हिनीम्
যি শ্ৰাদ্ধকালত চক্ৰাৱিদ্ধ (চক্ৰচিহ্নিত) কমণ্ডলু দান কৰে, সি দিব্য, পয়োদা (দুধদায়িনী), সুখদায়িনী আৰু উত্তম ধেনু লাভ কৰে।
Verse 8
तूलपूर्णे च यो दद्यात्पादुके श्राद्धकर्मणि / शोभनं लभते यानं पादयोः सुखमेधते
যি শ্ৰাদ্ধকৰ্মত তুলা-পূৰ্ণ পাদুকা দান কৰে, সি শোভন যান লাভ কৰে আৰু তাৰ পায়ৰ সুখ বৃদ্ধি পায়।
Verse 9
व्यचनं तालवृन्तं च दत्त्वा विप्राय सत्कृतम् / प्राप्नुयात्सर्वपुष्पाणि सुगन्धीनि मृदूनि च
বিপ্ৰক সৎকাৰসহ ব্যজন (পখা) আৰু তালবৃন্ত দান কৰিলে, সুগন্ধি আৰু মৃদু সকলো পুষ্প লাভ হয়।
Verse 10
श्राद्धे ह्युपानहौ दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यः सदा बुधः / दिव्यं स लभते यानं वाजियुक्तं नवं तथा
শ্ৰাদ্ধত ব্ৰাহ্মণসকলক উপানহৌ (জুতা) দান কৰা বুদ্ধিমান ব্যক্তি সদায় দিব্য, নতুন আৰু অশ্বযুক্ত যান লাভ কৰে।
Verse 11
श्राद्धे छत्रं तु यो दद्यात्पुष्पमालान्वितं तथा / प्रासादो ह्युत्तमो भूत्वा गच्छन्तमनुगच्छति
যি শ্ৰাদ্ধত পুষ্পমালাসহ ছত্ৰ দান কৰে, তাৰ লগত উত্তম প্ৰাসাদ সদৃশ পুণ্যফল অনুগামী হয়।
Verse 12
शरणं रत्नसंपूर्णं सशय्याभोजनं बुधः / श्राद्धे दत्त्वा यतिभ्यस्तु नाकपृष्ठे महीयते
বুধ ব্যক্তি শ্ৰাদ্ধত যতিসকলক ৰত্নসমৃদ্ধ আশ্ৰয়, শয্যা আৰু ভোজন দান কৰিলে স্বৰ্গলোকে মহিমান্বিত হয়।
Verse 13
सुक्तावैदूर्यवासांसि रत्नानि विविधानि च / वाहनानि च दिव्यानि प्रयुतान्यर्बुदानि च
সেয়ে মুক্তা-ৱৈদূৰ্যখচিত বস্ত্ৰ, নানা ধৰণৰ ৰত্ন, দিব্য বাহন আৰু অপাৰ (প্ৰযুত-অৰ্বুদ) ঐশ্বৰ্য লাভ কৰে।
Verse 14
सुमहद्व्योमगं पुण्यं सर्वकामसमन्वितम् / चन्द्रसूर्यनिभं दिव्यं विमानं लभते ऽक्षयम्
সেয়ে অতি বৃহৎ আকাশগামী পুণ্যময়, সৰ্বকামসমন্বিত, চন্দ্ৰ-সূৰ্য সদৃশ দীপ্তিমান দিব্য আৰু অক্ষয় বিমান লাভ কৰে।
Verse 15
अप्सरोभिः परिवृतं कामगं सुमनोजवम् / वसेत्स तु विमानाग्रे स्तूयमानः समन्ततः
অপ্সৰাসকলৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত, ইচ্ছামতে গমনশীল, মন সদৃশ বেগবান—সেয়ে বিমানের অগ্ৰভাগত বাস কৰে আৰু চাৰিওফালে স্তূত হয়।
Verse 16
दिव्यैःपुष्पैश्चितश्चाहुर्दानानां परमं बुधाः / सुश्लक्ष्मानि सुवर्णानि श्राद्धे पात्राणि दापयेत्
পণ্ডিতসকলে কয় যে দিব্য পুষ্পে সুশোভিত দান দানসমূহৰ পৰম। শ্ৰাদ্ধত মসৃণ আৰু উজ্জ্বল সোণৰ পাত্ৰ দান কৰাব লাগে।
Verse 17
रसास्तमुपतिष्ठन्ति भक्ष्यं सौभाग्यमेव च / तिलानिक्षूंस्तथा श्राद्धे द्विजेभ्यः संप्रयच्छति
তাৰ ওচৰলৈ ৰস, ভক্ষ্য আৰু সৌভাগ্য আহি উপস্থিত হয়। শ্ৰাদ্ধত সি দ্বিজসকলক তিল আৰু ইক্ষু (আখ) আদি শ্ৰদ্ধাৰে দান কৰে।
Verse 18
मित्राणि लभते लोके स्त्रीषु सौभाग्यमेव च / यः पात्रं तैजसं दद्यान्मनोज्ञ श्राद्धभोजनैः
সি জগতত বন্ধু লাভ কৰে আৰু নাৰীৰ মাজতো সৌভাগ্য পায়। যি মনোহৰ শ্ৰাদ্ধভোজনসহ তেজস্বী পাত্ৰ দান কৰে।
Verse 19
पात्रं भवति कामाना रूपस्य च धनस्य च / राजतं काञ्चनं वापि यो दद्याच्छ्राद्धकर्मणि
সি কামনা, ৰূপ আৰু ধনৰ যোগ্য পাত্ৰ হয়। যি শ্ৰাদ্ধকর্মত ৰূপা বা সোণ দান কৰে।
Verse 20
दानात्तु लभते कामान्प्राकाश्यं धनमेव च / धेनुं श्राद्धे तु यो दद्याद्गृष्टिं कुम्भापदोहनीम्
দানৰ দ্বাৰা সি কামনা, কীৰ্তিৰ প্ৰকাশ আৰু ধন লাভ কৰে। যি শ্ৰাদ্ধত কুম্ভত দোহনযোগ্য দুধাল ধেনু দান কৰে।
Verse 21
गावस्तमुपतिष्ठन्ति नरं पुष्टिस्तथैव च / दद्याद्यः शिशिरे चाग्निं बहुकाष्ठं प्रयत्नतः
যি নৰ শীতকালত যত্নসহ বহু কাঠসহ অগ্নিদান কৰে, গাভীসমূহে তাক সেৱা কৰে আৰু পুষ্টি লাভ হয়।
Verse 22
कायाग्निदीप्तिं प्राकाश्यं सौभाग्यं तभते नरः / इन्धनानि तु यो दद्या द्द्विजेभ्यः शिशिरागमे
শীতৰ আগমনত যি নৰে দ্বিজসকলক ইন্ধন দান কৰে, সি দেহাগ্নিৰ দীপ্তি, তেজ, প্ৰকাশ আৰু সৌভাগ্য লাভ কৰে।
Verse 23
नित्यं जयति संग्रामे श्रिया जुष्टस्तु जायते / सुरभीणि च माल्यानि गन्धवन्ति तथैव च
সি সদায় যুদ্ধত জয়ী হয়, শ্ৰীলক্ষ্মীৰ অনুগ্ৰহে সমৃদ্ধ হৈ জন্মে; আৰু সুগন্ধি মালা আৰু মনোহৰ গন্ধ লাভ কৰে।
Verse 24
पूजयित्वा तु पात्रेभ्यः श्राद्धे सत्कृत्य दापयेत् / गन्धमाल्यं महात्मानं सुखानि विविधानि च
শ্ৰাদ্ধত যোগ্য পাত্ৰসকলক পূজা কৰি সৎকাৰসহ সুগন্ধ, পুষ্পমালা, মহাত্মাসকলৰ যোগ্য দান আৰু নানা সুখদায়ক বস্তু দিয়া উচিত।
Verse 25
दातारमुपतिष्ठन्ति युवत्यश्च पतिव्रताः / शयनासनयानानि भूमयो वाहनानि च
দাতাৰ ওচৰত পতিব্ৰতা যুৱতীসকল উপস্থিত থাকে; তাৰ বাবে শয্যা, আসন, যান, ভূমি আৰু বাহন লাভ হয়।
Verse 26
श्राद्धेष्वेतानि यो दद्यादश्वमेधफलं लभेत् / श्राद्धकाले गुणवति विप्रे वै समुपस्थिते
শ্ৰাদ্ধত যি এই দানসমূহ দিয়ে, সি অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে; বিশেষকৈ শ্ৰাদ্ধকালত গুণৱান ব্ৰাহ্মণ উপস্থিত থাকিলে।
Verse 27
इष्टद्रव्यं च यो दद्यात्स्मृतिं मेधां च विन्दति / सर्पिःपूर्णानि पात्राणि श्राद्धे सत्कृत्य दापयेत्
যি ইষ্ট দ্ৰব্য দান কৰে, সি স্মৃতি আৰু মেধা লাভ কৰে। শ্ৰাদ্ধত ঘিউভৰা পাত্ৰসমূহ সৎকাৰসহ দান কৰাব লাগে।
Verse 28
कुम्भोपदोहगृष्टीनां बह्वीनां फलमश्नुते / श्राद्धे यथेप्सितं दत्त्वा पुण्डरीकफलं लभेत्
সি বহু কুম্ভ পৰিমাণ দুধ দিয়া গাই দান কৰাৰ সমান ফল ভোগ কৰে। শ্ৰাদ্ধত যাথেচ্ছ দান দিলে পুণ্ডৰীক-ফল লাভ হয়।
Verse 29
वनं पुष्पफलोपेतं दत्त्वा गोसवमश्नुते / कूपारामतडागानि क्षेत्रगोष्ठगृहाणि च
পুষ্প-ফলযুক্ত বন দান কৰিলে সি গোসৱ যজ্ঞৰ ফল ভোগ কৰে। কূপ, উদ্যান, পুখুৰী, ক্ষেত, গোশালা আৰু গৃহ আদি (দান কৰিলেও পুণ্য হয়)।
Verse 30
दत्त्वा मोदन्ति ते स्वर्गे नित्यमाचन्द्रतारकम् / स्वास्तीर्णं शयनं दत्त्वा श्राद्धेरत्नविभूषितम्
এনে দান কৰি তেওঁলোকে স্বৰ্গত চন্দ্ৰ-তাৰা থকা পৰ্যন্ত সদা আনন্দিত থাকে। শ্ৰাদ্ধত ৰত্নে বিভূষিত, সু-বিছোৱা শয্যা দান কৰিলেও একেই ফল হয়।
Verse 31
पितरस्तस्य तुष्यन्ति स्वर्गलोकं समशनुते / अस्मिंल्लोके च संपन्नं स्यन्दनं च सुवाहनैः
তেওঁৰ পিতৃসকল সন্তুষ্ট হয়; তেওঁ স্বৰ্গলোক লাভ কৰে। এই লোকতো তেওঁ সমৃদ্ধ হয় আৰু উত্তম বাহনযুক্ত ৰথ পায়।
Verse 32
अष्टाभिः पूज्यते चात्र धनधान्यैश्च वर्द्धते / पर्णकौशेयपट्टोर्णे तथा प्रावारकंबलौ
ইয়াত তেওঁ অষ্টবিধে পূজিত হয় আৰু ধন-ধান্যৰে বৃদ্ধি পায়। পৰ্ণবস্ত্ৰ, কৌশেয়, পট্ট, উল, লগতে প্ৰাৱাৰ আৰু কম্বল লাভ হয়।
Verse 33
अजिनं काञ्चनं पट्टं प्रवेणीं मृगलोमकम् / दद्यादेतानि विप्राणां भोजयित्वा यथाविधि
অজিন, সোণ, পট্টবস্ত্ৰ, প্ৰৱেণী আৰু মৃগলোম—বিধিমতে বিপ্ৰসকলক ভোজন কৰাই এইবোৰ দান কৰিব লাগে।
Verse 34
प्राप्नोति श्रद्धधानस्तु वाजपेयफलं नरः / बहुभार्याः सुरूपाश्च पुत्रा भृत्याश्च किङ्कराः
শ্ৰদ্ধাৱান নৰে ৱাজপেয় যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে—তেওঁৰ বহু পত্নী, সুৰুপ পুত্ৰ, আৰু ভৃত্য তথা কিঙ্কৰ (অনুচৰ) হয়।
Verse 35
वशे तिष्ठन्ति भूतानि लोके चास्मिन्निरामयम् / कौशेयं क्षौमकार्पासं दुकूलं गहनं तथा
ভূত-প্ৰাণীসকল তেওঁৰ বশত থাকে আৰু এই লোকতো তেওঁ নিৰাময় (ৰোগমুক্ত) থাকে। কৌশেয়, ক্ষৌম, কাৰ্পাস, দুকূল আৰু গহন ধৰণৰ উত্তম বস্ত্ৰ লাভ হয়।
Verse 36
श्राद्धे चैतानि यो दद्यात्कामानाप्नोत्यनुत्तमान् / अलक्ष्मीं नाशयन्त्येते तमः सूर्योदयो यथा
শ্ৰাদ্ধত যি এই দানসমূহ দিয়ে, সি অনুত্তম কামনা লাভ কৰে; সূৰ্যোদয়ে যেন অন্ধকাৰ নাশ কৰে, তেনেদৰে ই দান অকল্যাণ-দৰিদ্ৰতা নাশ কৰে।
Verse 37
भ्राजते य विमानाग्रे नक्षत्रेष्विव चन्द्रमाः / वासो हि सर्वदैवत्ये सर्वदेवैरभिष्टुतम्
যেনেকৈ নক্ষত্ৰসমূহৰ মাজত চন্দ্ৰমা বিমানৰ অগ্ৰভাগত দীপ্ত হয়, তেনেকৈ সৰ্বদৈৱত্য কৰ্মত বস্ত্ৰ সৰ্বদেৱে স্তুত কৰি শোভা পায়।
Verse 38
वस्त्राभावे क्रिया नास्ति य५दानतपांसि च / तस्माद्वस्त्राणि देयानि श्राद्धकाले तु नित्यशः
বস্ত্ৰ নাথাকিলে কোনো ক্ৰিয়া নাই—যজ্ঞ, দান, তপস্যাও নহয়; সেয়ে শ্রাদ্ধকালত নিত্য বস্ত্ৰ দান কৰা উচিত।
Verse 39
तानि सर्वाण्यवाप्नोति श्राद्धे दत्त्वा तु मानवः / नित्यश्राद्धे तु यो दद्यात्प्रयतस्तत्परायणः
শ্ৰাদ্ধত দান দিলে মানুহে সেই সকলো ফল লাভ কৰে; আৰু যি নিত্যশ্ৰাদ্ধত যত্নসহ তৎপৰ থাকে, সিও দান কৰক।
Verse 40
सर्वकामानवाप्नोति राज्यं स्वगे तथव च / सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलमश्नुते
সি সকলো কামনা লাভ কৰে, স্বৰ্গত ৰাজ্যও পায়; আৰু সৰ্বকামসমৃদ্ধ যজ্ঞৰ ফল ভোগ কৰে।
Verse 41
भक्ष्यजातं तु सुकृतं स्वस्तिकाद्यं सशर्करम् / कृसर मधुसर्पिश्च पयः पायसमेव च
সুন্দৰকৈ প্ৰস্তুত কৰা ভক্ষ্যসমূহ, স্বস্তিকাদি মঙ্গল আহাৰ, চেনিসহ; কৃসৰ, মধু-ঘৃত, দুধ আৰু পায়সো।
Verse 42
स्निग्धप्रायाश्च यो दद्यादग्निष्टोमफलं लभेत् / दधिगव्यमसंसृष्टं भक्ष्यान्नानाविधांस्तथा
যি ঘৃতাদি স্নিগ্ধ পদাৰ্থ অধিক দি দান কৰে, সি অগ্নিষ্টোম যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে; লগতে মিশ্ৰণবিহীন দৈ, গোধুগ্ধজাত শুদ্ধ দ্ৰব্য আৰু নানাবিধ ভক্ষ্য-অন্নো।
Verse 43
दत्त्वा न शोचते श्राद्धे वर्षासु च मघासु च / घृतेन भोजयेद्विप्रान्घृतं भूमौ समुत्सृजोत्
শ্ৰাদ্ধত, বৰ্ষাকালত আৰু মঘা নক্ষত্ৰৰ সময়ত দান কৰিলে মানুহে শোক নকৰে; ঘৃতৰে ব্ৰাহ্মণক ভোজন কৰাই, ঘৃত ভূমিত অৰ্পণ/ত্যাগ কৰিব।
Verse 44
छायायां हस्तिनश्चैव दत्त्वा श्राद्धेन शोचते / ओदनं पायसं सर्पिर्मधुमूलफलानि च
ছাঁয়াত আৰু হাতীক (দান) দি থাকিলেও শ্ৰাদ্ধকাৰণে মানুহে শোক কৰে; সেয়ে ওদন, পায়স, ঘৃত, মধু, মূল আৰু ফল অৰ্পণ কৰা উচিত।
Verse 45
भक्ष्यांश्च विविधान्दत्त्वा परत्रेह च मोदते / शर्कराक्षीरसंयुक्ताः पृथुका नित्यमक्षयाः
নানাবিধ ভক্ষ্য দান কৰিলে মানুহ ইহলোক আৰু পৰলোক—দুয়োতে আনন্দিত হয়; চেনি আৰু দুধযুক্ত পৃথুকা সদায় অক্ষয় ফলদায়ক।
Verse 46
स्यात्तु संवत्सरं प्रीतिः शाकैर्मांसरसेन च / सक्तुलाजास्तथापूपाः कुल्माषा व्यञ्जनैः सह
শাক, মাংসৰস আৰু সক্তু, লাজা, অপূপ, কুল্মাষ আদি ব্যঞ্জনসহ দান কৰিলে এক বছৰজুৰি প্ৰীতি লাভ হয়।
Verse 47
सर्पिःस्निग्धानि सर्वाणि दध्ना संस्कृत्य भोजयेत् / श्राद्धेष्वेतानि यो दद्यात्पद्मं स लभते निधिम्
ঘিঁউৰে স্নিগ্ধ সকলো বস্তু দধিৰে সংস্কাৰ কৰি ভোজন কৰাব লাগে; শ্ৰাদ্ধত যি এইবোৰ দান কৰে, সি পদ্ম-নিধি লাভ কৰে।
Verse 48
नवसस्यानियो दद्याच्छ्राद्धे सत्कृत्य यत्नतः / सर्वभोगानवाप्नोति पूज्यते च दिवं गतः
যি শ্ৰাদ্ধত নতুন শস্য সৎকাৰসহ যত্নে দান কৰে, সি সকলো ভোগ লাভ কৰে আৰু স্বৰ্গলৈ গৈ পূজিত হয়।
Verse 49
भक्ष्यभोज्यानि पेयानि चोष्यलेङ्यवराणि च / भोजनाग्रासनं दत्त्वा अतिथिभ्यः कृताञ्जलिः
ভক্ষ্য, ভোজ্য, পানীয় আৰু চোষ্য-লেহ্য আদি উত্তম বস্তু, লগতে ভোজনৰ প্ৰথম গ্ৰাস অতিথিসকলক দি, কৰজোড়ে বিনীত থাকিব লাগে।
Verse 50
सर्वयज्ञक्रतूनां हि फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् / क्षिप्रमत्युष्णमक्लिष्टं दद्यादन्नं बुभुक्षते
সি সকলো যজ্ঞ-ক্রতুৰ অনুত্তম ফল লাভ কৰে; ভোকাতুৰক তৎক্ষণাৎ, অতিগৰম নহোৱা, কষ্ট নেদি অন্ন দান কৰিব লাগে।
Verse 51
सव्यञ्जनं तथा स्निग्धं भक्त्या सत्कृत्य यत्नतः / तरुणादित्यसंकाशं विमानं हंसवाहनम्
যি ভক্তিভাৱে যত্নসহকাৰে সব্যঞ্জন আৰু স্নিগ্ধ অন্ন সৎকাৰ কৰি দান কৰে, সি তৰুণ সূৰ্য্যসম দীপ্ত হংসবাহন বিমান লাভ কৰে।
Verse 52
अन्नदो लभते नित्यं कन्याकोटीस्तथैव च / अन्नदानात्परं दानं नान्यत्किञ्चित्तु विद्यते
অন্নদান কৰা জনে নিত্য কন্যাকোটিৰ ফল লাভ কৰে; অন্নদানতকৈ শ্ৰেষ্ঠ দান আন একো নাই।
Verse 53
अन्नाद्भूतानि जायन्ते जीवन्ति प्रभवन्ति च / जीवदानात्परं दानं नान्यत्किञ्चन विद्यते
অন্নৰ পৰাই জীৱ জন্মে, জীয়াই থাকে আৰু বৃদ্ধি পায়; জীৱদানতকৈ শ্ৰেষ্ঠ দান একো নাই।
Verse 54
अन्नाल्लोकाः प्रतिष्ठन्ति लोकदानस्य तत्फलम् / अन्नं प्रजापतिः साक्षात्ते न सर्वमिदं ततम्
অন্নৰ দ্বাৰাই লোকসমূহ প্ৰতিষ্ঠিত—ইয়াই লোকদানৰ ফল; অন্ন সাক্ষাৎ প্ৰজাপতি, তাতেই এই সকলো ব্যাপ্ত।
Verse 55
तस्मादन्नसमं दानं न भूतं न भविष्यति / यानि रत्नानि मेदिन्यां वाहनानि स्त्रियस्तथा
সেয়ে অন্নসম দান অতীতত নাছিল, ভৱিষ্যতেও নহ’ব; পৃথিৱীৰ ৰত্ন, বাহন আৰু স্ত্ৰীসকল থাকিলেও।
Verse 56
क्षिप्रं प्राप्नोति तत्सर्वं पितृभक्तस्तु यो नरः / प्रतिश्रयं च यो दद्यादतिथिब्यः कृताञ्जलिः
যি নৰ পিতৃভক্ত, সি সকলো শীঘ্ৰে লাভ কৰে; আৰু যি কৰযোৰে অতিথিসকলক আশ্ৰয় দিয়ে।
Verse 57
देवास्तं संप्रतीच्छन्ति दिव्यातिथ्यैः सहस्रशः / सर्वाण्येतानि यो दद्यात्पृथिव्यामेकराड्भवेत्
দেৱতাসকলে তাক সহস্ৰ সহস্ৰ দিব্য অতিথ্যসহ গ্ৰহণ কৰে; যি এই সকলো দান কৰে, সি পৃথিৱীত একছত্ৰ ৰজা হয়।
Verse 58
त्रिभिर्द्वाभ्यामथैकेन दानेन तु सुखी भदेत् / दानानि परमो धर्मः सद्भिः सत्कृत्य पूजितः
তিনিটা, দুটা বা এটা দানেও মানুহ সুখী হ’ব পাৰে; দানেই পৰম ধৰ্ম, যাক সজ্জনে আদৰে পূজে।
Verse 59
त्रैलोक्यस्या धिपत्यं हि दानेनैव ध्रुवं स्थितम् / अराजा लभते राज्यमधनश्चोत्तमं धनम् / क्षीणायुर्लभते चायुः पितृभक्तः सदा नरः
ত্রিলোকৰ অধিপত্য দানৰ দ্বাৰাই দৃঢ়ভাৱে স্থিত; অরাজা ৰাজ্য লাভ কৰে, অধন শ্ৰেষ্ঠ ধন লাভ কৰে; ক্ষীণায়ু আয়ু লাভ কৰে—পিতৃভক্ত নৰ সदा।
Frequently Asked Questions
A śrāddha-kalpa dāna-phala index: specific gifts offered during śrāddha are paired with explicitly described outcomes (longevity, prosperity, vehicles/vimānas, heavenly honors).
Bṛhaspati speaks, presenting dāna as ‘tāraṇa’ (a means of deliverance/support) and as a source of svarga-mārga sukha, i.e., pleasurable and elevated post-mortem trajectories.
No; the sampled content is ritual-prescriptive and motivational, focusing on śrāddha offerings and their rewards rather than vamsha lists, bhuvana-kośa measurements, or Lalitopakhyana vidyā/yantra narratives.