Shloka 28
Brahmacarya and Vānaprastha Duties; Gradual Dissolution of Bodily Identity
वाचमग्नौ सवक्तव्यामिन्द्रे शिल्पं करावपि । पदानि गत्या वयसि रत्योपस्थं प्रजापतौ ॥ २६ ॥ मृत्यौ पायुं विसर्गं च यथास्थानं विनिर्दिशेत् । दिक्षु श्रोत्रं सनादेन स्पर्शेनाध्यात्मनि त्वचम् ॥ २७ ॥ रूपाणि चक्षुषा राजन् ज्योतिष्यभिनिवेशयेत् । अप्सु प्रचेतसा जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥ २८ ॥
vācam agnau savaktavyām indre śilpaṁ karāv api padāni gatyā vayasi ratyopasthaṁ prajāpatau
তাৰ পিছত বাক্শক্তি আৰু জিহ্বাক অগ্নিত অৰ্পণ কৰিব; শিল্পকৌশল আৰু দুয়ো হাত ইন্দ্ৰক দিব; গমনশক্তি আৰু পদদ্বয় ভগৱান বিষ্ণুক সমৰ্পণ কৰিব; ৰতি আৰু উপস্থ প্ৰজাপতিক অৰ্পণ কৰিব। পায়ু আৰু বিসৰ্জনশক্তি যথাস্থান মৃত্যুক; শ্ৰোত্ৰ আৰু নাদসহ দিশাৰ দেবতাসকলক; স্পৰ্শেন্দ্ৰিয় আৰু স্পৰ্শবিষয়সহ বায়ুক; ৰূপ আৰু দৃষ্টিশক্তিসহ সূৰ্যক; জিহ্বা বৰুণসহ জলত; আৰু ঘ্ৰাণ গন্ধবিষয়সহ অশ্বিনীকুমাৰসকলৰ সৈতে পৃথিৱীত স্থাপন কৰিব।
FAQs
In 7.12.28, Śukadeva describes a meditative withdrawal where sight is merged into light, taste into water, and smell into earth—reducing sensory fixation and turning the mind inward.
Parīkṣit was preparing for death through exclusive devotion and detachment; Śukadeva gives practical steps of sense-withdrawal to support steady remembrance of the Supreme.
Practice conscious restraint: reduce overstimulation, redirect the senses to sattvic inputs, and engage them in bhakti (seeing the Deity, tasting prasāda, smelling tulasī/incense) so the senses naturally detach from worldly craving.