Sukta 17
Rishi: Vratya (subject of the hymn; traditional r̥ṣi attributions are ancillary and variable)
Devata: Vratya / Vyāna; Earth as correlated manifestation
Chandas: Prose-like Atharvanic identification style
AV 15.17 এটা এটা ব্ৰাত্য-বন্ধু সূক্ত, য’ত ব্ৰাত্যৰ সৰ্বব্যাপী প্ৰাণশক্তি (ব্যানা/ৱ্যানা) ক পৃথিৱীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বিশ্বৰ বিভিন্ন কসমিক ক্ষেত্ৰৰ সৈতে একাত্ম কৰা হৈছে, আৰু শেষত ঋতুচক্ৰীয় নিয়মিততা (আর্তৱ) লৈকে বিস্তাৰিত। শ্বাস-কাৰ্যসমূহক জগতৰ সৈতে মিলাই এই সূক্তে স্থান আৰু কালক পবিত্ৰ কৰে, আৰু ব্ৰাত্যক এক সাৰ্বভৌম, সমন্বয়কাৰী নীতি হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে—যাৰ ঐক্য “অমৃতত্ব” (অমৃতত্ব) ত পৰিণত হৈ সুৰক্ষাদায়ক সহায় (ঊতি) ৰূপে প্ৰকাশ পায়।
Mantras
Mantra 1
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य प्रथ॒मो व्या॒नः सेयं भूमिः॑
সেই ব্ৰাত্যৰ—যি তেওঁৰ প্ৰথম, ব্যান (সৰ্বব্যাপী প্ৰাণ)—সেয়াই এই পৃথিৱী।
Mantra 2
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य द्वि॒तीयो॑ व्या॒नस्तद॒न्तरि॑क्षम्
সেই ব্ৰাত্যৰ—যি তেওঁৰ দ্বিতীয়, ব্যান (সৰ্বব্যাপী প্ৰাণ)—সেয়াই অন্তৰিক্ষ (মধ্যলোক)।
Mantra 3
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य तृ॒तीयो॑ व्या॒नः सा द्यौः
সেই ব্ৰাত্যৰ—যি তেওঁৰ তৃতীয়, ‘ব্যাণ’ (সৰ্বব্যাপী প্ৰাণ); সেয়াই দ্যৌঃ, স্বৰ্গলোক।
Mantra 4
तस्य॒ व्रात्य॑स्य ।योऽस्य चतु॒र्थो व्या॒नस्तानि॒ नक्ष॑त्राणि
সেই ব্ৰাত্যৰ—যি তেওঁৰ চতুৰ্থ, ‘ব্যাণ’ (সৰ্বব্যাপী প্ৰাণ); সেয়াই নক্ষত্ৰসমূহ (নক্ষত্ৰাণি)।
Mantra 5
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य पञ्च॒मो व्या॒नस्त ऋ॒तवः॑
সেই ব্ৰাত্যৰ—তাত যি পঞ্চম, ‘ব্যাণ’ প্ৰাণ; সেয়াই ঋতুবোৰ (ঋতৱঃ)।
Mantra 6
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य ष॒ष्ठो व्या॒नस्त आ॑र्त॒वाः
সেই ব্ৰাত্যৰ—তাত যি ষষ্ঠ, ‘ব্যাণ’ প্ৰাণ; সেয়াই ঋতুৰ অংশসমূহ, ঋতুগত ভাগ (আর্তৱাঃ)।
Mantra 7
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । योऽस्य सप्त॒मो व्या॒नः स सं॑वत्स॒रः
সেই ব্ৰাত্যৰ—তাত যি সপ্তম, ‘ব্যাণ’ প্ৰাণ; সেয়াই সংৱৎসৰ, বছৰ।
Mantra 8
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । स॒मा॒नमर्थं॒ परि॑ यन्ति दे॒वाः सं॑वत्स॒रं वा ए॒तदृ॒तवो॑ऽनु॒परि॑यन्ति॒ व्रात्यं॑ च
সেই ব্ৰাত্যৰ একে উদ্দেশ্য লৈ দেৱতাসকল চাৰিওফালে পৰিক্ৰমা কৰে। কিয়নো এইয়েই নিশ্চয় ‘সংবৎসৰ’ (বছৰ); ঋতুবোৰ ক্ৰমে ক্ৰমে ব্ৰাত্যকো আৰু সংবৎসৰকো ঘূৰি ঘূৰি পৰিভ্ৰমণ কৰে।
Mantra 9
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । यदा॑दि॒त्यम॑भिसंवि॒शन्त्य॑मावा॒स्यां चै॒व तत् पौ॑र्णमा॒सीं च॑
সেই ব্ৰাত্যৰ—যেতিয়া তেওঁলোকে আদিত্য (সূৰ্য)ত প্ৰৱেশ কৰে, তেতিয়াই সেয়া নিশ্চয় অমাৱস্যা আৰু পূৰ্ণিমা—দুয়োটাই।
Mantra 10
तस्य॒ व्रात्य॑स्य । एकं॒ तदे॑षाममृत॒त्वमित्याहु॑तिरे॒व
সেই ব্ৰাত্যৰ—তেওঁলোকৰ এই একেটা বস্তু অমৃতত্ব বুলি কোৱা হয়; মানুহে কয়: ই সহায় নিশ্চয়।
Frequently Asked Questions
Here the Vrātya is presented less as a social outsider and more as a cosmic person/principle whose pervading breath (Vyāna) constitutes and orders the world.
It uses bandhu (correspondence) logic: Earth is the most immediate, all-supporting ‘field’ of pervasion, so it is identified with the Vrātya’s first Vyāna to sacralize space and ground sovereignty.
It frames deathlessness as a practical protective power: knowing/reciting the Vrātya’s unity and pervasion is treated as a stabilizing, safeguarding force for the community and its order.
Ask anything about Sukta 17 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.