Sutra 40
अभिजातोपरुद्धा भूमिरत्यन्तमहोपकारापि क्षमा मोक्षयितुं व्यसनाबाधभयात्पशुव्रजोपरुद्धा तु कोशवाहनोपकारिणी न क्षमा मोक्षयितुमन्यत्र सस्यवापोपरोधादिति ॥ कZ_०८.४.४० ॥
abhijātoparuddhā bhūmir atyantamahopakārāpi kṣamā mokṣayituṃ vyasanābādhabhayāt paśuvrajoparuddhā tu kośavāhanopakāriṇī na kṣamā mokṣayitum anyatra sasyavāpoparodhād iti.
উচ্চকুলীয়/প্ৰভাৱশালী লোকসকলে অৱৰোধ কৰা ভূমি—যদিও ই অত্যন্ত ডাঙৰ উপকাৰ দিয়ে—বিপদ আৰু উৎপীড়নৰ ভয়ত মুক্ত কৰিব পাৰি। কিন্তু পশুৰ জাকৰ দ্বাৰা অৱৰোধিত ভূমি, যি কোষাগাৰ আৰু যানবাহনক (উৎপাদন আৰু টানাৰ সেৱাৰ জৰিয়তে) উপকাৰ কৰে, মুক্ত কৰা উচিত নহয়—কেৱল বীজ বপন আৰু চাষত বাধা দিলে ব্যতিক্ৰম।
FAQs
Release land occupied by powerful elites if keeping it risks broader calamity/harassment; do not release land used by herds if it supports revenue and transport, unless it blocks sowing.
Because cattle occupation can be fiscally and logistically productive (kośa and vāhana), whereas elite occupation can trigger political/security risks if contested.