Sutra 25
Devanagari script
दुर्गे हि कोशदण्डोत्पत्तिरापदि स्थानं च जनपदस्य ॥ कZ_०८.१.२५ ॥
Transliteration
durge hi kośa-daṇḍa-utpattir āpadi sthānaṃ ca janapadasya.
Translation
কাৰণ দুৰ্গতেই কোষ আৰু দণ্ডশক্তিৰ উৎপত্তি হয়; আৰু বিপদত সেয়াই জনপদৰ আশ্ৰয়স্থান হয়।
Word by Word
दुर्गेin/at the fort
दुर्गे:
TypeNoun
Rootदुर्ग
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
हिindeed; for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात; अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-प्रयोग
कोशदण्डोत्पत्तिःthe production/raising of treasury and coercive power
कोशदण्डोत्पत्तिः:
TypeNoun
Rootउत्पत्ति
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; समासः = कोशस्य दण्डस्य च उत्पत्तिः (द्वन्द्व-समाहार + षष्ठी-तत्पुरुष-समासभाव)
आपदिin calamity; in times of crisis
आपदि:
TypeNoun
Rootआपद्
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
स्थानम्a place; a refuge/base
स्थानम्:
TypeNoun
Rootस्थान
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
जनपदस्यof the countryside/realm (janapada)
जनपदस्य:
TypeNoun
Rootजनपद
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन
Entities Mentioned
D
durga (fort)K
kośaD
daṇḍaJ
janapadaFAQs
It concentrates finance, force, and stores, and serves as an administrative and humanitarian fallback location during crises affecting the countryside.