Sutra 3
तेषां जनपदभिजनमवग्रहं चाप्ततः परीक्षेत समानविद्येभ्यः शिल्पं शास्त्रचक्षुष्मत्तां च कर्मारम्भेषु प्रज्ञां धारयिष्णुतां दाक्ष्यं च कथायोगेषु वाग्मित्वं प्रागल्भ्यं प्रतिभानवत्त्वं च संवासिभ्यः शीलबलारोग्यसत्त्वयोगमस्तम्भमचापलं च प्रत्यक्षतः सम्प्रियत्वमवैरत्वं च ॥ कZ_०१.९.०३ ॥
teṣāṃ janapadabhijanamavagrahaṃ cāptataḥ parīkṣeta samānavidyebhyaḥ śilpaṃ śāstracakṣuṣmattāṃ ca karmārambheṣu prajñāṃ dhārayiṣṇutāṃ dākṣyaṃ ca kathāyogeṣu vāgmitvaṃ prāgalbhyaṃ pratibhānavattvaṃ ca saṃvāsibhyaḥ śīlabalārogyasattvayogamastambhamacāpalaṃ ca pratyakṣataḥ sampriyatvamavairatvaṃ ca
তেওঁলোকৰ পৰীক্ষা এইদৰে কৰিব: বিশ্বাসযোগ্য তথ্যদাতাৰ পৰা তেওঁলোকৰ জনপদ/স্বদেশ আৰু বংশ-মৰ্যাদা, লগতে কোনো অযোগ্যতাজনক দোষ; একে বিদ্যাত প্ৰশিক্ষিতসকলৰ পৰা তেওঁলোকৰ শিল্প/কাৰিগৰি দক্ষতা আৰু শাস্ত্ৰৰ আধাৰত বিচাৰ-বিবেচনা কৰাৰ ক্ষমতা; কাম আৰম্ভ কৰোঁতে তেওঁলোকৰ বুদ্ধি, স্থিৰতা আৰু কাৰ্যদক্ষতা; আলোচনা-পরামৰ্শত তেওঁলোকৰ বাক্পটুতা, আত্মবিশ্বাস আৰু উপস্থিত বুদ্ধি; সহবাসীসকলৰ পৰা তেওঁলোকৰ শীল, বল, স্বাস্থ্য আৰু সাহস, লগতে অহংকাৰ আৰু চঞ্চলতাৰ অভাৱ; আৰু প্ৰত্যক্ষ পৰ্যবেক্ষণত তেওঁলোকৰ প্ৰিয়তা আৰু বৈৰহীনতা।
FAQs
A layered, multi-source assessment: informant reports for origin/lineage and disqualifying marks; peer review for skill and śāstra-based judgment; task-start observation for intelligence and execution ability; deliberation settings for communication and presence of mind; neighborhood testimony for conduct/health/courage; and direct observation for social acceptability and absence of active enmities.
Triangulated verification (background checks + peer evaluation + performance observation) to reduce appointment risk and information asymmetry.