Sutra 7
Devanagari script
तद्विशिष्टबलाभावे तमेवाश्रितः कोशदण्डभूमीनामन्यतमेनास्योपकर्तुमदृष्टः प्रयतेत ॥ कZ_०७.२.०७ ॥
Transliteration
tadviśiṣṭabalābhāve tamevāśritaḥ kośadaṇḍabhūmīnām anyatamena asyopakartum adṛṣṭaḥ prayateta
Translation
এনে স্পষ্টভাৱে অধিক শক্তি নাথাকিলে, তেন্তে সেই একেই শক্তিৰ আশ্ৰয়ত থাকিও—অলক্ষ্যে—কোষ, দণ্ড (বল), বা ভূমি—ইয়াৰ যিকোনো এটাৰ জৰিয়তে নিজৰ উপকাৰ সাধিবলৈ চেষ্টা কৰিব লাগে।
Word by Word
तद्that; of that kind
तद्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; तृतीया/सप्तमी-सम्भव (समासपूर्वपद)
विशिष्टdistinguished, special, superior
विशिष्ट:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Root√शिष् (विशेषणे) / विशिष्ट (कृदन्त-विशेषण)
Formभूतकृदन्त (क्त); विशेषण; (समासाङ्ग)
बलforce, strength; troops
बल:
TypeNoun
Rootबल
Formनपुंसकलिङ्ग; (समासाङ्ग)
अभावेin the absence (of)
अभावे:
TypeNoun
Rootअभाव
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (लोके)
तम्him
तम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
एवindeed, only
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formनिपात (अव्यय)
आश्रितःhaving taken refuge in; having resorted to
आश्रितः:
TypeVerb-derived adjective (Kṛdanta)
Root√श्रि (आश्रयणे)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; कर्तरि प्रयोगः
कोशtreasury
कोश:
TypeNoun
Rootकोश
Formपुंलिङ्ग; (समासाङ्ग)
दण्डpunitive/ coercive power; punishment; armed power
दण्ड:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; (समासाङ्ग)
भूमीनाम्of lands/territories
भूमीनाम्:
TypeNoun
Rootभूमि
Formस्त्रीलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी
अन्यतमेनby one of (them), by any one
अन्यतमेन:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्यतम
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (करणे)
अस्यof him; for him
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी
उपकर्तुम्to help, to do a service
उपकर्तुम्:
TypeVerb (Infinitive)
Root√कृ (करणे) उप-
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (infinitive); उपकारार्थे
अदृष्टःunnoticed; without being seen/recognized
अदृष्टः:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Root√दृश् (दर्शने)
Formनञ्-पूर्वक/निगेटिव-भाव: अ-दृष्ट; भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; ‘unseen/unknown’
प्रयतेतshould strive/endeavour
प्रयतेत:
TypeVerb
Root√यत् (प्रयत्ने) प्र-
Formलोट्/विधिलिङ्-रूप (आज्ञार्थ/विध्यर्थ); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
Entities Mentioned
K
kośa (treasury)D
daṇḍa (military/punitive apparatus)B
bhūmi (territory)FAQs
Build capacity discreetly—avoid signaling intentions that could trigger pre-emption, tighter control, or punitive action by the stronger party.