Sutra 2
Devanagari script
शक्तिसम्पन्नो ह्यमित्रमुच्छिद्य पार्ष्णिग्राहमुच्छिन्द्यात् न हीनशक्तिरलब्धलाभः ॥ कZ_०७.१३.०२ ॥
Transliteration
śaktisampanno hy amitrām ucchidya pārṣṇigrāham ucchindyāt na hīnaśaktir alabdhalābhaḥ
Translation
শক্তিশালী ৰজাই প্ৰথমে শত্রু ৰজাক উচ্ছেদ কৰি, তাৰ পিছত পিছফাল ধৰা (পাৰ্ষ্ণিগ্ৰাহ) জনক উচ্ছেদ কৰিব লাগে; কম শক্তিৰ ৰজাই আগতে নোপোৱা কোনো নতুন লাভ নাপায়।
Word by Word
शक्तिसम्पन्नःone who is endowed with power/resources
शक्तिसम्पन्नः:
TypeAdjective
Rootशक्ति + सम्पद्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; विशेषणम् (कर्तरि)
हिindeed, for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपातः; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-प्रयोगः
अमित्रम्enemy
अमित्रम्:
TypeNoun
Rootअमित्र
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग
उच्छिद्यhaving destroyed / having eliminated
उच्छिद्य:
TypeVerb (absolutive)
Rootउद्-छिद्
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; ‘उद्-छिद्’ धातोः; पूर्वकर्म-क्रिया
पार्ष्णिग्राहम्the rear-enemy (one who attacks from behind)
पार्ष्णिग्राहम्:
TypeNoun
Rootपार्ष्णिग्राह
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्ग
उच्छिन्द्यात्should eliminate / should cut off
उच्छिन्द्यात्:
TypeVerb
Rootउद्-छिद्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; विध्यर्थः
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
हिindeed
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपातः; निश्चयार्थ-प्रयोगः
हीनशक्तिःone of deficient power (a weak ruler)
हीनशक्तिः:
TypeNoun (adjectival)
Rootहीन + शक्ति
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; ‘शक्तिः’ (पुं) इति नीत्यर्थे (शक्तिमान्) — अल्पबलः इत्यर्थः
अलब्धलाभःone who has not obtained gains / who fails to secure profit
अलब्धलाभः:
TypeNoun (adjectival)
Rootअ-लब्ध + लाभ
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्ग; नञ्-पूर्वपद; ‘यस्य लाभः अलब्धः सः’
Entities Mentioned
A
amitraP
pārṣṇigrāhaŚ
śaktisampanna (strong king)H
hīnaśakti (weak king)FAQs
Because splitting effort invites a two-front situation; a strong king can finish the main opponent and then remove the rear-threat decisively.
A weak king should not attempt ambitious new operations; he cannot reliably convert plans into secure gains.