Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 29

राजश्रोत्रियग्रामभृतककुष्ठिव्रणिनः पतितचण्डालकुत्सितकर्माणोऽन्धबधिरमूकाहं वादिनः स्त्रीराजपुरुषाश्च अन्यत्र स्ववर्गेभ्यः ॥ कZ_०३.११.२९ ॥

rājaśrotriyagrāmabhṛtakakuṣṭhivraṇinaḥ patitacaṇḍālakutsitakarmāṇo'ndhabadhiramūkāhaṃ vādinaḥ strīrājapuruṣāś ca anyatra svavargebhyaḥ

ৰাজ-অনুদানপ্ৰাপ্ত/বিশেষাধিকাৰভোগী, গাঁও-সেৱক, ভৃতক/আশ্ৰিত, কুষ্ঠৰোগী আৰু গুৰুতৰভাৱে আহত, পতিত আৰু চাণ্ডাল, নিন্দনীয় পেশাৰ লোক, অন্ধ, বধিৰ, মূক, স্বয়ং-স্বীকাৰোক্তিদাতা পক্ষ, নাৰী আৰু ৰজাৰ কৰ্মচাৰী—এওঁলোক নিজ নিজ গোষ্ঠীৰ বাহিৰে সাক্ষী হিচাপে গ্ৰহণযোগ্য নহয়।

राजking/royal
राज:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
श्रोत्रियVedic scholar; learned Brahmin
श्रोत्रिय:
TypeNoun/Adjective
Rootश्रोत्रिय
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
ग्रामvillage
ग्राम:
TypeNoun
Rootग्राम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
भृतकhired servant; wage-earner
भृतक:
TypeNoun/Adjective
Rootभृतक
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
कुष्ठिlepers
कुष्ठि:
TypeNoun
Rootकुष्ठिन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
व्रणिन्those with wounds/ulcers
व्रणिन्:
TypeNoun
Rootव्रणिन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
पतितfallen/outcast persons
पतित:
TypeNoun/Adjective
Rootपतित
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप)
चण्डालChandalas
चण्डाल:
TypeNoun
Rootचण्डाल
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप)
कुत्सितreprehensible
कुत्सित:
TypeAdjective
Rootकुत्सित
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
कर्माणिacts/occupations
कर्माणि:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन
अन्धthe blind
अन्ध:
TypeNoun/Adjective
Rootअन्ध
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप)
बधिरthe deaf
बधिर:
TypeNoun/Adjective
Rootबधिर
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप)
मूकthe mute
मूक:
TypeNoun/Adjective
Rootमूक
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप)
अहंवादिनःboastful talkers; braggarts
अहंवादिनः:
TypeNoun
Rootअहंवादिन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
स्त्रीwomen
स्त्री:
TypeNoun
Rootस्त्री
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप)
राजking/royal
राज:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/सम्बोधन एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
पुरुषाःmen/persons
पुरुषाः:
TypeNoun
Rootपुरुष
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
अन्यत्रexcept; otherwise than
अन्यत्र:
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
Formदेश/अपवादवाचक अव्यय
स्ववर्गेभ्यःfrom their own group/class
स्ववर्गेभ्यः:
TypeNoun
Rootस्ववर्ग
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी बहुवचन
K
king’s officers (rājapuruṣa)
W
women (strī)
V
village servants/retainers (grāmabhṛtaka)
O
outcastes/Caṇḍālas (patita, caṇḍāla)

FAQs

To reduce biased or unreliable testimony by excluding groups seen as dependent on the state/parties, socially vulnerable, or structurally conflicted—while still allowing testimony within the same peer group when necessary.

Because their proximity to power creates perceived bias and coercion risk; restricting them protects procedural legitimacy.