Sutra 56
Devanagari script
प्रतिलेपिना रसेन द्विगुणाभ्यक्तं तपनीयं शुकपत्त्रवर्णं भवति ॥ कZ_०२.१३.५६ ॥
Transliteration
pratilepinā rasena dviguṇābhyaktaṃ tapanīyaṃ śukapattravarṇaṃ bhavati
Translation
প্ৰতিলেপন-ৰসে দুবাৰ লেপ দিলে তপনীয় (উত্তম) সোণ টিয়াৰ পাতৰ দৰে ৰং (উজ্জ্বল সেউজীয়া-সোণালী আভা) ধাৰণ কৰে।
Word by Word
प्रतिलेपिनाwith a coating/daubing agent
प्रतिलेपिना:
TypeNoun (agent/instrument)
Rootप्रतिलेपिन्
Formतृतीया-एकवचनम्; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे साधारणतः पुं.); करण-कारकः (‘by/with a coating/daubing agent’)
रसेनwith (a) solution/extract
रसेन:
TypeNoun
Rootरस
Formतृतीया-एकवचनम्; पुंलिङ्गः; करण-कारकः
द्विगुणाभ्यक्तम्smeared/anointed twice (i.e., with a double coating)
द्विगुणाभ्यक्तम्:
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootअभ्यञ्ज् (अभ्यक्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘smeared/anointed’—qualifies तपनीयम्
तपनीयम्gold
तपनीयम्:
TypeNoun/Adjective
Rootतपनीय
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम्; कर्तृ/विषयः (subject)
शुकपत्त्रवर्णम्having the color of a parrot’s feather
शुकपत्त्रवर्णम्:
TypeAdjective (compound)
Rootवर्ण
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; तपनीयम् इति पदस्य विशेषणम्
भवतिbecomes
भवति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्-लकारः; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
Entities Mentioned
T
tapanīya (fine gold)R
rasa (assay/plating solution)FAQs
It provides an observable standard for verifying refined gold, helping the state detect adulteration and protect revenue in bullion handling.