Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

मन्वन्तर-क्रमः (अतीत-सप्तमन्वन्तराः) तथा मन्वन्तरावताराः

अतीतानागतानीह यानि मन्वन्तराणि वै तान्य् अहं भवते सम्यक् कथयामि यथाक्रमम्

atītānāgatānīha yāni manvantarāṇi vai tāny ahaṃ bhavate samyak kathayāmi yathākramam

سأقصّ عليك الآن، بوضوح وعلى الترتيب، دورات المانفنترا التي مضت وتلك التي لم تأتِ بعد.

अतीत-अनागतानिpast and future
अतीत-अनागतानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतीत (कृदन्त; √इ (धातु) + क्त; 'gone/past') + अनागत (कृदन्त; √गम् (धातु) + क्त with नञ्; 'not yet come/future')
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; द्वन्द्व (इतरेतर): 'past and future' qualifying 'मन्वन्तराणि'
इहhere
इह:
Desha-adhikarana (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place) — 'here/in this context'
यानिwhich
यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; relative pronoun — 'which' (referring to manvantaras)
मन्वन्तराणिmanvantaras
मन्वन्तराणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; 'manvantaras'
वैindeed
वै:
Nipata (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
तानिthose
तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; demonstrative — 'those'
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; 'I'
भवतेto you (sir)
भवते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/आदरार्थ)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; dative — 'to you'
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
कथयामिI will tell/relate
कथयामि:
Kriya (Predicate/आख्यातार्थ)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद — 'I tell/relate'
यथा-क्रमम्in due order
यथा-क्रमम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः — 'according to order/sequence'

Sage Parāśara

M
Manu

FAQs

This verse signals a structured, sequential teaching of cosmic history—showing that time unfolds in ordered Manvantaras, forming the Purana’s backbone for universal chronology.

He frames cosmic time as a knowable sequence—past and future Manvantaras—promising an orderly narration rather than a random mythic account.

Even when Vishnu is not named in the verse, the Manvantara framework belongs to a Vishnu-centered cosmos where cyclical time and governance ultimately operate under the Supreme Reality.